Trump’tan İran’a ret
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın ateşkes sağlanması ve Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine açılması için sunduğu 7 günlük teklifi reddettiğini açıkladı. Tennessee’ye hareket etmeden önce Beyaz Saray bahçesinde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, anlaşmaya açık olduğunu ancak Tahran’ın önerisini kabul edilemez bulduğunu söyledi.
“Hürmüz’ü açmak istiyorlar, çünkü yeniliyorlar”
Bir gazetecinin ara seçimlerden sonra İran’a saldırı düzenlenip düzenlenmeyeceğini sorması üzerine Trump, yanıtında İran’ın teklifine değindi. “Onların önerdiği teklifi reddediyorum. Hürmüz’ü bir an önce açmak için anlaşma yapmak istiyorlar, çünkü çok fena yeniliyorlar” dedi.
İran’ın da ABD’nin de anlaşma istediğini belirten Trump, buna rağmen sunulan koşulları kabul etmediğini vurguladı.
Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatarak dünyayı zor durumda bırakmayı amaçladığını savunan Trump, ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının İran’ın gelirlerini kestiğini ileri sürdü. İran’ın bu süreçte kendisine zarar verdiğini söyleyen Trump, “Artık paraları kalmadı” ifadesini kullandı.
İran’ın planında ateşkes, yaptırımlar ve abluka var
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, arabulucular üzerinden Washington’a 7 günlük somut bir plan sunduklarını açıklamıştı. Arakçi, sürecin başlaması için ABD’nin teklifi kabul etmesi gerektiğini belirterek kararın Washington’a ait olduğunu söylemişti.
Kamuoyuna yansıyan teklifte, Lübnan dahil çatışmaların 7 gün boyunca durdurulması, İran’a ait dondurulmuş fonların serbest bırakılması, İran petrolüne yönelik yaptırımların kaldırılması ve deniz ablukasının sona erdirilmesi isteniyor. Bu adımların ardından Hürmüz Boğazı’nın açılması ve nükleer müzakerelerin başlaması öngörülüyor.
Arakçi’nin açıkladığı takvime göre, ABD’nin koşulları yerine getirmesi yaklaşık 4 ila 5 gün sürebilecek. Hürmüz Boğazı 6. gün gemi trafiğine açılabilecek, 7. gün ise görüşmeler başlayabilecek.
Arakçi, taleplerin yeni olmadığını ve tamamının taraflar arasında daha önce imzalanan mutabakat zaptında bulunduğunu belirtti.
Şi ile Tayvan ve yapay zekâ görüşmesi
Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmesine ilişkin soruları da yanıtladı. Tayvan konusunun gündeme geldiğini ancak üzerinde fazla durmadıklarını söyleyen Trump, Şi’nin kendisini anladığını ifade etti.
Görüşmede yapay zekânın da ele alındığını belirten Trump, Şi’nin bu teknoloji için “süper zekâ” adının kullanılmasını beğendiğini söyledi. Trump, yapay zekânın geliştirilmesi konusunda ABD’nin “frene basmayacağını” vurguladı.
Ukrayna’da kıştan önce anlaşma beklentisi
Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in uzlaşmasını istediğini söyledi. Her iki liderden de anlaşmaya varmalarını beklediğini belirterek, bunun sert kış koşulları başlamadan gerçekleşmesini umduğunu dile getirdi.
Zelenski ile görüşmesinde Patriot hava savunma sistemlerinin de gündeme geldiğini açıklayan Trump, çok sayıda konuyu ele aldıklarını söyledi. Hem Zelenski’nin hem de Putin’in anlaşmaya olumlu yaklaştığını ifade etti.
Küba’ya askeri operasyon planlanıp planlanmadığı sorusuna ise Trump, bu ülkeyle anlaşmak istediklerini belirterek “Askere gerek kalacağını düşünmüyorum” yanıtını verdi.
Küba’nın durumunun kötüleştiğini savunan Trump, ülkeyi Amerikalılara açmak istediklerini ve Küba kökenli Amerikalılar arasında geri dönmek isteyenlerin bulunduğunu söyledi.