İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Trump’tan Grönland anlaşması
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka ve Grönland ile adanın güvenliğine ilişkin anlaşmaya vardıklarını açıkladı. Trump, uzlaşmanın ABD’ye Grönland’ın güvenliği konusunda kalıcı kontrol sağlayacağını ve Amerikan askerî varlığının genişletileceğini söyledi. Danimarka yönetimi ise anlaşmanın ülkenin egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkını koruduğunu bildirdi.
Üç tarafın anlaşmayı gelecek hafta New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında imzalaması bekleniyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için imzanın ardından gerekli ulusal parlamento işlemlerinin tamamlanması gerekiyor.
Trump: Askerî varlığımızı artıracağız
Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, ABD’nin hem kendi güvenliğini hem de Grönland’ın güvenliğini sağlamak için adada gerekli adımları atabilmesinin güvence altına alındığını belirtti.
Anlaşmanın süresiz olduğunu söyleyen Trump, ABD’nin uygun bölgelerde daha büyük bir askerî varlık oluşturmak için çalışmalara başlayacağını açıkladı. Geliştirme ve inşaat sürecinde Grönland halkıyla birlikte hareket edileceğini ifade etti.
Trump’ın açıklamasına göre, ABD’nin hasım olarak gördüğü ülkeler Washington’ın açık ve yazılı onayı olmadan Grönland’da üs kuramayacak, askerî varlık bulunduramayacak veya hassas yatırımlar yapamayacak.
ABD Başkanı ayrıca anlaşmanın ülkesine maliyet getirmeyeceğini söyledi. Ancak açıklama sırasında anlaşmanın tam metni ve mali düzenlemelerin ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmamıştı.
Danimarka ve Grönland’dan egemenlik vurgusu
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, hazırlanan anlaşmanın Arktik ve Kuzey Atlantik’te ortak güvenliği güçlendireceğini belirtti. Düzenlemenin NATO ve Avrupa açısından da yarar sağlayacağını söyledi.
Frederiksen, anlaşmanın Danimarka Krallığı’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tanıdığını, Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkını koruduğunu vurguladı. Açıklanan çerçeve, adanın ABD’ye devredilmesini öngörmüyor.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de anlaşmanın Grönland’ın çıkarlarını ve uluslararası iş birliğindeki yerini tanıdığını belirtti. Nielsen, uzlaşmanın Grönland, Danimarka, ABD ve Batı ittifakının güvenliğini güçlendireceğini ifade etti.
Mevcut üs ve füze savunması gündemi
ABD’nin Grönland’daki askerî varlığı, 1951’de Danimarka ile yapılan savunma anlaşmasına dayanıyor. Amerikan ordusu adada Pituffik Uzay Üssü’nü işletiyor. Yeni düzenleme, mevcut askerî iş birliğinin üzerine kurulacak.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, uzlaşmanın Amerika’nın Arktik bölgesindeki güvenlik çıkarlarını kalıcı biçimde güvenceye alacağını savundu. Grönland’ın Kuzey Amerika’nın stratejik savunma alanında yer almaya devam edeceğini söyledi.
Görüşmelere ilişkin bilgilerde, Grönland’ın ABD’nin Altın Kubbe olarak adlandırılan füze savunma projesinin bazı unsurlarına ev sahipliği yapabileceği de belirtiliyor. Ancak açıklama sırasında bunun imzalanacak metinde nasıl düzenlendiği netleşmiş değildi.
İmza ve parlamento süreci bekleniyor
Trump daha önce Grönland’ın ABD tarafından satın alınmasını gündeme getirmiş, adanın Amerikan ulusal güvenliği açısından önemini vurgulamıştı. Danimarka ve Grönland yönetimleri ise adanın satılık olmadığını açıklamıştı.
Son uzlaşmada taraflar güvenlik iş birliğinin genişletilmesine odaklanıyor. ABD yönetimi kalıcı güvenlik yetkilerini öne çıkarırken, Danimarka ve Grönland yönetimleri egemenliğin ve halkın karar hakkının korunmasını vurguluyor.
Anlaşmanın tam kapsamı, uygulanacak askerî projeler ve tarafların üstleneceği yükümlülükler, resmî metnin açıklanması ve onay sürecinin ilerlemesiyle netleşecek.