Çin, Trump, Putin ve Şi’nin 19 Kasım’da Shenzhen’de buluşacağını duyurdu. Trump, zirvede nükleer silahların azaltılması için görüşme başlatmayı hedeflediğini, İran ve Ukrayna’yı da konuşacağını söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 19 Kasım’da Çin’in Shenzhen kentinde bir araya gelecek. Trump, nükleer silahların azaltılması için görüşme başlatmayı hedeflediğini, İran ve Ukrayna’yı da gündeme getireceğini söyledi.
Pekin ve Kremlin’in duyurduğu zirve, Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) liderler toplantısı sırasında düzenlenecek. Çin Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre üç ülkenin devlet başkanları bu formatta ilk kez yüz yüze görüşecek.
Nükleer silahlar ve İran
ABD’li yetkililer, buluşmayı nükleer silahların azaltılması konusunda bir ilk temas olarak nitelendirdi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, liderlerin dünya barışını ve büyük güçler arasındaki stratejik istikrarı ele alacağını söyledi. Pekin, bugüne kadar Washington ve Moskova’nın nükleer cephaneliklerinin daha büyük olduğu gerekçesiyle üçlü silah azaltma görüşmelerine mesafeli yaklaştı.
Trump’ın gündeme getireceğini söylediği bir diğer konu İran’daki savaş. Manila’da konuşan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, İran konusunda diplomatik çözüm çağrısını yineledi. Guterres, üçlü zirveden bir nükleer silahsızlanma girişimi çıkması halinde Birleşmiş Milletlerin sürece destek vermeye hazır olduğunu da belirtti.
Trump Ukrayna’yı da gündeme getireceğini söyledi
ABD’li yetkililer 13 Kasım’daki bilgilendirmede nükleer silahlar ve İran’a odaklanacaklarını, Ukrayna savaşını üçlü gündemin dışında tutacaklarını belirtmişti. Trump, 16 Kasım’da Filipinler’e hareket etmeden önce Ukrayna savaşını da ele alacağını söyledi. Kremlin’in dış politika danışmanı Yuri Uşakov da Putin ile Trump’ın Shenzhen’de bir araya geldiğinde Ukrayna’da çözüm arayışını konuşacağını bildirdi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Dublin’de Avrupalı liderlerle bir araya geldikten sonra Washington’a Ukrayna ve Avrupa’yla eşgüdümü sürdürme çağrısı yaptı. Shenzhen zirvesiyle aynı gün Berlin’de de Ukrayna ve ortakları bir araya gelecek. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Berlin’de barış görüşmelerine ilişkin somut adımları belirlemeyi hedeflediklerini açıkladı. Ukrayna’ya verilecek güvenlik garantileri de Berlin toplantısının gündeminde.
Japonya’nın Tayvan kaygısı
Japon yetkililerin, Washington’ın Tayvan’a ve Asya’ya yaklaşımı konusunda zirveden çıkabilecek mesajlara ilişkin kaygılarını ABD’li muhataplarına ilettiği bildirildi. Trump, Asya ziyareti sırasında Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’la da görüşebileceğini söyledi. Olası görüşmenin takvimi belirsiz.
Yalta benzetmesine Kremlin’den yanıt
Bazı Batılı diplomatlar, üç büyük gücün diğer ülkeleri ilgilendiren güvenlik konularını kendi aralarında ele alabileceği kaygısıyla 1945’te savaş sonrası Avrupa’nın düzeninin görüşüldüğü Yalta Konferansı’nı hatırlattı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Shenzhen buluşmasını Yalta’ya benzeten değerlendirmeleri reddetti.