Trump doğum vatandaşlığı için iki yeni kararname imzaladı
ABD Başkanı Donald Trump, doğum vatandaşlığının kapsamını belirli gruplar bakımından yeniden düzenleyen ve “doğum turizmi” amacıyla ülkeye yapılan seyahatleri engellemeyi hedefleyen iki başkanlık kararnamesi imzaladı. Beyaz Saray’da imzalanan düzenlemelerle ilgili federal kurumlara uygulama talimatı verildi.
Vatandaşlık istisnaları yeniden düzenlendi
İlk kararname, ABD topraklarında doğan çocuklara verilen otomatik vatandaşlığın mevcut istisnalarını yeniden düzenliyor.
Kararnamede yabancı devletlerin diplomatik temsilcilerinin çocuklarının yanı sıra “düşman yabancı” statüsündeki kişiler, yabancı terör örgütlerinin üyeleri ve yabancı hükümetler adına görev yapan bazı kişilerin çocukları da kapsamda gösterildi.
ABD hukukunda yabancı diplomatların çocukları ile düşman işgali sırasında yabancı güç mensuplarından doğan çocuklar, doğum vatandaşlığının tarihsel istisnaları arasında bulunuyor.
Beyaz Saray Genel Sekreteri Stephen Miller, yeni düzenlemenin bu istisnaların uygulanmasını açıklığa kavuşturacağını söyledi. Uygulamaya ilişkin ayrıntıların ilgili federal kurumlar tarafından hazırlanacağı belirtildi.
Doğum turizmine vize denetimi
İkinci kararname, çocuğunun ABD vatandaşlığı kazanmasını sağlamak amacıyla ülkeye gelerek doğum yapan yabancıları ve bu seyahatleri organize eden işletmeleri hedef alıyor.
Kararnameyle Dışişleri ve İç Güvenlik bakanlıklarına vize başvurularını daha ayrıntılı inceleme talimatı verildi. Seyahatin gerçek amacının gizlendiğinin belirlenmesi durumunda vize başvurusunun reddedilmesi veya mevcut vizenin iptal edilmesi öngörülüyor.
Turist vizesi başvurusunda seyahat amacının yanlış bildirilmesi, mevcut ABD mevzuatında vize kurallarının ihlali olarak değerlendiriliyor. Yeni kararname, federal kurumların bu alandaki denetimlerini artırmasını amaçlıyor.
Trump uygulamanın gerekçesini açıkladı
Trump, doğum vatandaşlığının ticari amaçlarla kullanılmasını önlemek istediklerini söyledi. Bazı işletmelerin yabancıların ABD’de doğum yapmasını organize ettiğini belirten Trump, yeni düzenlemelerin bu faaliyetleri engellemeye yönelik olduğunu ifade etti.
Doğum turizminin yıllık büyüklüğünü kesin olarak gösteren kapsamlı bir federal kayıt bulunmuyor. Göç Politikası Enstitüsünün ABD Nüfus Sayım Bürosu verilerine dayanan tahmininde, ülkede yılda yaklaşık 26 bin doğumun bu kapsamda değerlendirilebileceği belirtiliyor.
ABD’de yıllık toplam doğum sayısı ise 3,5 milyonun üzerinde bulunuyor.
Yüksek Mahkeme önceki kararnameyi iptal etmişti
Trump, 20 Ocak 2025’te göreve başlamasının ardından imzaladığı bir kararnameyle, ABD vatandaşı veya kalıcı oturum sahibi olmayan bazı ebeveynlerin ülkede doğan çocuklarına otomatik vatandaşlık verilmesini sınırlandırmayı amaçlamıştı.
Yüksek Mahkeme, 30 Haziran 2026’da verdiği 6’ya karşı 3 oyla bu kararnamenin Anayasa’nın 14. Değişikliği’yle uyumlu olmadığına karar verdi.
Mahkeme kararında, ABD’de doğan ve ülkenin yargı yetkisine tabi olan kişilerin vatandaşlık hakkının anayasal güvence altında bulunduğu belirtildi.
Yeni kararnameler, önceki düzenlemeye göre daha sınırlı bir kapsam taşıyor. Trump yönetimi, düzenlemelerin başkanın göç ve vize politikalarına ilişkin yetkilerine dayandığını bildiriyor.
Göç yasasının 215(a) maddesi dayanak gösterildi
Beyaz Saray, yabancıların ABD’ye giriş ve çıkışlarını düzenleyen Göçmenlik ve Vatandaşlık Yasası’nın 215(a) maddesini yeni kararnamelerin hukuki dayanakları arasında gösterdi.
Stephen Miller, vize başvurusunda seyahat amacının doğru bildirilmesi gerektiğini belirterek doğum amacı gizlendiğinde başvurunun reddedilebileceğini söyledi.
Dışişleri ve İç Güvenlik bakanlıklarının yeni vize inceleme ölçütlerini ve uygulama esaslarını hazırlaması bekleniyor. Kararnamelerin hangi tarihte ve hangi vize türlerinde uygulanmaya başlayacağı kurumların yayımlayacağı düzenlemelerle kesinleşecek.