Telegram’ın kurucusu terör listesine alındı

VGN

Rusya, Telegram’ın kurucusu Pavel Durov’u teröre yardım suçlamasıyla uluslararası arama listesine aldı ve baskıyı artırdı.

Rusya, Telegram’ın kurucusu ve Üst Yöneticisi Pavel Durov’u “terör faaliyetlerine yardım etmekle” suçlayarak uluslararası arama listesine aldı. Rusya Federal Güvenlik Servisi tarafından 29 Temmuz’da açıklanan karar, Moskova ile Telegram arasında uzun süredir devam eden gerilimi yeni bir aşamaya taşıdı.

Rusya’nın mali denetim kurumu Rosfinmonitoring, arama kararının ertesi günü Durov’un adını “teröristler ve aşırılık yanlıları” listesine de ekledi. Ancak Durov hakkındaki suçlamalar henüz kesinleşmiş bir mahkeme kararına dayanmıyor.

Ukrayna istihbaratına yardım etmekle suçlandı

Rus güvenlik birimleri, Ukrayna istihbaratının Telegram üzerinden genç Rus vatandaşlarına ulaştığını ve bu kişileri saldırı ile sabotaj eylemlerinde kullanmaya çalıştığını öne sürdü.

Soruşturmanın merkezinde Telegram üzerinden hizmet veren Leo adlı bir tanışma botu bulunuyor. Rus yetkililere göre Ukrayna adına hareket eden kişiler, genç kadın kimliğiyle bot kullanıcılarıyla iletişim kurdu. Daha sonra bu kişilerden polis memurlarına saldırmaları, ulaşım ve enerji altyapısını ateşe vermeleri istendi.

FSB, Temmuz 2025’ten bu yana yaşları 12 ile 22 arasında değişen 46 Rus vatandaşının bu yöntemle bağlantılı eylemler nedeniyle gözaltına alındığını açıkladı. Ancak bu iddialar bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı. Ukrayna tarafından suçlamalara ilişkin ilk aşamada açıklama yapılmadı.

Rus makamları, Telegram yönetiminin söz konusu botu kaldırmadığını ve platformun bu nedenle suçlamalara konu olan faaliyetlere alan açtığını savunuyor.

Uluslararası aramanın yöntemi açıklanmadı

FSB, Durov’un uluslararası arama listesine alındığını duyurdu ancak kararın hangi uluslararası mekanizma üzerinden uygulanacağını açıklamadı. Rusya’nın Interpol aracılığıyla kırmızı bülten talebinde bulunup bulunmadığı da kesinleşmedi.

Bu nedenle kararın Durov’un Rusya dışındaki hareketlerini nasıl etkileyeceği henüz bilinmiyor. Rusya doğumlu olan 41 yaşındaki Durov, Fransa ve Birleşik Arap Emirlikleri vatandaşlıklarına sahip. Uzun süredir Dubai’de yaşayan Durov’un son olarak Gürcistan’da bulunduğunu açıkladığı, şu an nerede olduğunun ise bilinmediği bildirildi.

Rosfinmonitoring’in Durov’u teröristler ve aşırılık yanlıları listesine alması, Rusya’daki mali işlemlerinin kısıtlanmasına ve kendisiyle bağlantılı olduğu ileri sürülen kişiler hakkında yeni soruşturmalar açılmasına zemin hazırlayabilecek.

Telegram’dan sert karşılık

Telegram’ın resmî sosyal medya hesabı, suçlamaların açıklanmasının ardından Durov’un Moskova’ya yönelik sert bir hareket yaptığı fotoğrafı yayımladı.

Durov da terör listesine alınmasının ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Rus yönetimini çifte standart uygulamakla suçladı. Durov, kendisinin “teröristlerin suç ortağı” olarak gösterilmesine karşılık Rus yetkililerin aynı listede bulunan örgütlerin temsilcileriyle görüşmesine dikkat çekti.

Telegram, daha önce yaptığı açıklamalarda platformun suç faaliyetleri için güvenli bir alan olduğu yönündeki suçlamaları reddetmişti. Şirket, içerik denetimi ve güvenlik güçleriyle işbirliği konusunda yükümlülüklerinin ötesine geçtiğini savunuyor.

Rusya’da Telegram’a erişim sınırlandırıldı

Rusya, son dönemde Telegram’a erişimi büyük ölçüde yavaşlattı. Ülkedeki birçok kullanıcı uygulamaya ancak VPN bağlantısıyla ulaşabiliyor. Buna karşın Kremlin, Rusya Savunma Bakanlığı ve çok sayıda üst düzey yetkili Telegram üzerinden paylaşım yapmayı sürdürüyor.

Moskova yönetimi bir yandan Telegram ve WhatsApp gibi yabancı platformlara yönelik baskıyı artırırken diğer yandan devlet destekli MAX adlı mesajlaşma uygulamasının kullanımını yaygınlaştırmaya çalışıyor.

Rusya Devlet Başkanlığı, Durov’un listeye alınmasına rağmen Telegram’ın yasaklı kuruluş ilan edilmediğini ve uygulamayı kullanmaya yönelik genel bir yasak bulunmadığını açıkladı.

Moskova ile eskiye dayanan gerilim

Durov, Rusya’nın en büyük sosyal medya platformlarından VKontakte’yi kurmuş ancak şirket üzerindeki devlet baskısının artmasının ardından 2014 yılında hisselerini satıp ülkeden ayrılmıştı. Daha sonra kurduğu Telegram, kısa sürede Rusya, Ukrayna ve eski Sovyet ülkelerinde en fazla kullanılan mesajlaşma uygulamalarından biri oldu.

Rus makamları daha önce de Telegram’dan kullanıcı bilgilerini paylaşmasını ve bazı kanalları kapatmasını istemişti. Telegram yönetiminin bu talepleri reddetmesi üzerine uygulamaya erişimin engellenmesi için yıllarca süren girişimlerde bulunulmuştu.

Durov, 2024 yılında Telegram üzerinden işlendiği öne sürülen suçlarla bağlantılı bir soruşturma kapsamında Fransa’da gözaltına alınmıştı. Daha sonra kefaletle serbest bırakılan Durov hakkındaki Fransız soruşturması devam ederken seyahat kısıtlamaları kaldırılmıştı.

Rusya’nın son kararı, Telegram üzerindeki denetimi artırma girişiminin yanı sıra Moskova ile Durov arasındaki yıllardır süren mücadelenin en sert adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.