Tahta skandallar taşındı

VGN

Norveç’te taht sorunsuz el değiştirdi ancak yeni kraliçenin Epstein yazışmaları ve Marius’un temyizdeki mahkûmiyeti kamuoyundaki güven tartışmasını büyüttü.

Norveç’te Kral Harald V’in 28 Ağustos 2026’da hayatını kaybetmesiyle anayasal süreç kendiliğinden işledi. Oğlu Haakon, Haakon VIII adıyla kral olurken eşi Mette-Marit kraliçe unvanını aldı. Devlet düzeni açısından olağan olan bu geçiş, yeni hükümdarın ailesini uzun süredir kuşatan iki büyük tartışmayı da doğrudan tahtın çevresine taşıdı: Kraliçe Mette-Marit’in Jeffrey Epstein’la geçmiş ilişkisi ve Haakon’la evlenmeden önce dünyaya gelen oğlu Marius Borg Høiby’nin temyizdeki ceza davası.

Tahtın varisi Marius değil Ingrid Alexandra

Kraliyet ailesiyle ilgili tartışmada en önemli ayrım, Marius Borg Høiby’nin hukuki ve hanedan içindeki konumu. Marius, Mette-Marit’in Haakon’la tanışmasından önceki ilişkisinden doğan oğlu ve yeni kralın üvey oğlu. Kraliyet unvanı, resmî görevi ve taht hakkı bulunmuyor. Bu nedenle prens olmadığı gibi gelecekte kral olması da mümkün değil.

Haakon’un tahta çıkmasının ardından varis olan isim, kral ile Mette-Marit’in 22 yaşındaki kızı Prenses Ingrid Alexandra. Yeni Veliaht Prenses, Norveç’in gelecekteki hükümdarı olmaya hazırlanıyor. Çiftin diğer çocuğu Prens Sverre Magnus da hanedan içindeki yerini koruyor. Böylece ceza davasıyla gündeme gelen Marius ile anayasal veraset çizgisi arasında doğrudan bir bağ bulunmuyor.

Kraliçeliğe uzanan tartışmalı hayat

1973’te Kristiansand’da doğan Mette-Marit, Haakon’la 1999’da bir müzik festivalinde tanıştığında 25 yaşında ve çocuğunu tek başına büyüten bir anneydi. Çiftin ilişkisi duyulduğunda Mette-Marit’in gece kulübü çevrelerindeki gençlik yılları ve geçmiş ilişkileri Norveç basınında uzun süre tartışıldı.

Mette-Marit, 2001’deki düğününden önce gençliğinde oldukça hareketli bir hayat sürdüğünü, sınırların aşıldığı bir çevrede bulunduğunu kabul etti. Ancak bu geçmişe ilişkin tartışmalar hiçbir zaman kendisi hakkında verilmiş bir ceza mahkûmiyetine dayanmadı. Zaman içinde kraliyet görevlerine uyum sağladı; edebiyat, çocukların okuma alışkanlıkları, kadın sağlığı ve uluslararası sağlık çalışmalarıyla öne çıktı.

Bu değişim, onu yıllar içinde daha kabul gören bir kraliyet figürüne dönüştürdü. Fakat Jeffrey Epstein belgelerinin 2026’da yayımlanan yeni bölümleri, geçmişte kapanmış görünen güven tartışmasını çok daha ağır biçimde yeniden açtı.

Epstein’la temas mahkûmiyetten sonra sürdü

Belgeler, Mette-Marit ile Jeffrey Epstein arasındaki temasın 2011’den 2014’e kadar sürdüğünü, çok sayıda elektronik posta yazışması yapıldığını ve kraliçenin adının yaklaşık bin kayıtta geçtiğini ortaya koydu. Bu tarihlerin önemi, Epstein’ın çocuklara yönelik cinsel suçlardan 2008’de hüküm giymesinden sonraki döneme denk gelmesi.

Yazışmalarda samimi ifadelerin bulunduğu, görüşme planlarının konuşulduğu ve Mette-Marit’in 2013’te Epstein’ın Palm Beach’teki evinde, Epstein orada değilken dört gün kaldığı belirlendi. En fazla tepki çeken ayrıntılardan biri, Mette-Marit’in 2011’de Epstein’ı internette araştırdığını ve gördüklerinin iyi görünmediğini belirten mesajı oldu. Bu ayrıntı, daha sonra yaptığı, Epstein’ın geçmişini yeterince araştırmadığı yönündeki açıklamayla birlikte kamuoyunda sorgulandı.

Mette-Marit önce kötü değerlendirme yaptığını kabul ederek özür diledi. Daha sonra Norveç kamu yayıncısına verdiği röportajda aldatıldığını ve yönlendirildiğini söyledi, Epstein’la hiç tanışmamış olmayı dilediğini belirtti. Kral Harald ile Kraliçe Sonja’dan, kraliyet ailesinden ve hayal kırıklığına uğrattığı kişilerden de özür istedi.

Belgelerde bir kişinin adının geçmesi tek başına suç işlendiği anlamına gelmiyor. Mette-Marit hakkında Epstein’ın suçlarına katıldığına ilişkin bir suçlama ya da ceza soruşturması bulunmuyor. Tartışmanın odağında, hükümlü bir cinsel suçlu olduğu bilinen Epstein’la temasın neden yıllarca sürdüğü ve sarayın bu ilişkinin kapsamını daha önce neden yeterince açıklamadığı soruları yer alıyor.

Marius 34 suçtan mahkûm edildi

Kraliyet ailesinin ikinci büyük krizi, Mette-Marit’in 29 yaşındaki oğlu Marius Borg Høiby’nin davası oldu. Oslo Bölge Mahkemesi, haftalar süren yargılamanın ardından Høiby’yi karşı karşıya kaldığı 40 suçlamanın 34’ünden mahkûm etti. Mahkeme, iki tecavüz suçu, yakın ilişkide şiddet, ağır bedensel zarar, saldırı, tehdit, cinsel içerikli görüntülerle bağlantılı suçlar ve uzaklaştırma kararlarının ihlali dahil çeşitli suçlardan dört yıl hapis cezası verdi.

Høiby, iki ayrı tecavüz suçlamasından ve bazı uzaklaştırma ihlallerinden beraat etti. Mahkeme ayrıca dört kadına toplam 640 bin Norveç kronu tazminat ödenmesine hükmetti. Høiby en ağır suçlamaları reddederken bazı daha hafif eylemleri yargılama sırasında kabul etti.

Savunma, mahkûmiyet kararına itiraz etti. Savcılık da cezanın süresi ve kararın bazı bölümleri için temyiz yoluna başvurdu. Bu nedenle dosya kesinleşmiş değil ve üst mahkeme incelemesi sürüyor. Kraliyet Sarayı, kararın mahkemeler tarafından ele alındığını belirterek sonuca ilişkin yorum yapmadı.

Sarayın güven sınavı

Epstein belgeleriyle Marius davasının aynı dönemde gündeme gelmesi, Norveç monarşisinin kamuoyu desteğini etkiledi. 2026’nın ocak ayında yüzde 70 olarak ölçülen monarşi desteği şubatta yüzde 60’a geriledi, mayısta ise yüzde 64’e yükseldi. Bir başka ankette Mette-Marit’in kraliçe olmasını istemeyenlerin oranı yüzde 47,6, destekleyenlerin oranı yüzde 28,9 olarak ölçüldü.

Harald’ın kişisel itibarı, bu düşüşe rağmen kraliyet ailesinin en güçlü dayanağı olarak kaldı. Şimdi Haakon VIII, babasından yalnızca tacı ve törensel görevleri değil, aile krizlerinin kurumsal sonuçlarını da devraldı. Yeni kralın eşiyle dayanışmasını sürdürmesi insani açıdan anlaşılır görülse de kamuoyunun saraydan beklediği şey daha açık yanıtlar ve aile bağlarıyla devlet kurumunun kesin biçimde ayrılması.

Haakon’un tahta çıktığında benimsediği “Her şey Norveç için” sözü, yeni dönemin ölçüsünü de belirliyor. Norveç’te taht sorunsuz biçimde el değiştirdi. Fakat yeni hükümdarlığın başarısı yalnızca anayasal görevlerin yerine getirilmesiyle değil, Epstein ilişkisi ve Marius dosyası karşısında şeffaflığın ne ölçüde sağlanacağıyla değerlendirilecek.