Suriye mahkemesinden Esad’a idam cezası

VGN

Suriye’de savaş suçları ve insanlığa karşı suçlamalarıyla görülen davada mahkeme, Beşar ve Mahir Esad’ı gıyaben, eski Dera Siyasi Güvenlik Şubesi Başkanı Atıf Necib’i ise yüzüne karşı idam cezasına mahkum etti.

Suriye’nin başkenti Şam’da görülen davada mahkeme, devrik lider Beşar Esad ve kardeşi Mahir Esad’ı gıyaben idam cezasına mahkum etti. Dera Siyasi Güvenlik Şubesi’nin eski başkanı Atıf Necib hakkında da yüzüne karşı idam hükmü kuruldu.

Mahkeme, sanıklar hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında yöneltilen suçlamaları değerlendirdi. Beşar Esad ile Mahir Esad duruşmalara katılmazken, tutuklu bulunan Atıf Necib karar duruşmasında mahkeme salonundaydı.

Dava Şam’da görüldü

Yargılama, Şam’daki Dördüncü Ceza Mahkemesi’nde yürütüldü. Savcılık, önceki duruşmada Beşar Esad, Mahir Esad ve Atıf Necib hakkında cinayet, işkence ve keyfî tutuklama başta olmak üzere çeşitli suçlamalar yöneltmiş ve en ağır cezanın uygulanmasını istemişti.

Mahkeme heyeti, dosyadaki belgeler, tanık anlatımları ve tarafların savunmalarını değerlendirdikten sonra üç sanık hakkında idam cezasına hükmetti. Beşar ve Mahir Esad hakkındaki karar, ülke dışında bulunmaları nedeniyle gıyaplarında verildi.

Atıf Necib duruşmaya getirildi

Beşar Esad’ın kuzeni olan Atıf Necib, eski yönetim döneminde Dera’daki Siyasi Güvenlik Şubesi’nin başında bulunuyordu. Necib, Esad yönetiminin devrilmesinin ardından Ocak 2025’te yakalanarak cezaevine konuldu.

Necib’in adı, 2011’de Dera’da hükümet karşıtı yazılar yazan çocukların gözaltına alınması ve kötü muamele gördükleri yönündeki suçlamalarla gündeme gelmişti. Çocukların serbest bırakılması için düzenlenen gösterilere güvenlik güçlerinin müdahalesi, ülke genelindeki protestoların büyümesinde etkili olmuştu.

Dava kapsamında Necib’e cinayet, işkence, keyfî tutuklama ve sivillere yönelik baskı uygulamaları dahil çok sayıda suçlama yöneltildi. Necib, yargılama boyunca mahkemeye tutuklu olarak getirildi.

Beşar Esad Rusya’ya kaçmıştı

Beşar Esad, babası Hafız Esad’ın ölümünün ardından 2000 yılında Suriye devlet başkanlığı görevini üstlendi. Mart 2011’de başlayan protestoların silahlı çatışmalara dönüşmesiyle ülke uzun süreli bir iç savaşa sürüklendi.

Rusya ve İran’ın askerî desteğiyle yönetimini sürdüren Esad, silahlı muhalif grupların Aralık 2024’te Şam’a girmesinin ardından ülkeyi terk etti. Beşar Esad’ın ailesiyle birlikte Rusya’nın başkenti Moskova’da yaşadığı bildiriliyor.

Mahir Esad 4. Tümen’i yönetiyordu

Mahir Esad, eski Suriye ordusunun en güçlü birliklerinden biri olarak gösterilen 4. Zırhlı Tümen’in komutanlığını yürütüyordu. Birlik, iç savaş boyunca muhaliflerin kontrolündeki bölgelere yönelik operasyonlarda önemli rol üstlendi.

Eski yönetimin devrilmesinin ardından Mahir Esad’ın Suriye’den ayrıldığı bildirildi. Irak, İran veya Rusya’ya geçtiği yönünde farklı iddialar ortaya atılsa da bulunduğu yer konusunda doğrulanmış kesin bir açıklama yapılmadı.

İç savaşın ağır bilançosu

Suriye’de 2011’de başlayan çatışmalarda yaklaşık yarım milyon insan hayatını kaybetti. Milyonlarca Suriyeli ülke içinde yerinden edilirken, milyonlarcası da komşu ülkeler ve Avrupa başta olmak üzere farklı bölgelere sığındı.

On binlerce kişinin eski yönetimin cezaevleri ve gözaltı merkezlerinde kaybolduğu belirtiliyor. Yeni Suriye yönetimi, eski dönemde işlendiği ileri sürülen suçların araştırılması ve sorumluların yargılanması amacıyla geçiş dönemi adaleti kapsamında çok sayıda dosyayı incelemeye aldı.

Beşar Esad ve eski yönetimin üst düzey isimleri hakkında verilen karar, rejimin devrilmesinin ardından Suriye’de sonuçlanan en önemli davalardan biri olarak kayıtlara geçti.