İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Sosyal medya detoksu dikkati güçlendiriyor
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Yoğun sosyal medya kullanımının dikkat, ruh hali ve günlük yaşam kalitesi üzerindeki etkileri yeniden tartışılırken, yeni araştırmalar kısa süreli dijital molaların belirgin faydalar sağlayabileceğini ortaya koydu. Özellikle telefondan internete sürekli bağlı kalmanın, bilişsel yükü artırdığı ve odaklanmayı zorlaştırdığı belirtiliyor.
PNAS Nexus’ta yayımlanan araştırmada, 467 katılımcı iki hafta boyunca telefonlarında mobil internet erişimini engelleyen bir uygulama kullandı. Arama ve kısa mesaj işlevleri açık bırakılırken, sosyal medya ve diğer çevrim içi dikkat dağıtıcı kanallara erişim ciddi ölçüde sınırlandı. Çalışma sonunda katılımcıların dikkat performansında, yaşla ilişkili yaklaşık 10 yıllık gerilemeye denk düzeyde toparlanma görüldü. Aynı süreçte ruh sağlığı ve öznel iyi oluş göstergelerinde de iyileşme kaydedildi.
Araştırmacılar, telefon üzerinden sürekli internete bağlı olmanın yalnızca zamanı bölmediğini, aynı zamanda zihinsel kaynakları da tükettiğini vurguluyor. İki haftalık sınırlama sonrasında katılımcılarda daha iyi odaklanma, daha dengeli ruh hali ve daha yüksek yaşam doyumu bildirildi. Çalışma, kısa süreli dijital detoks uygulamalarının tam uyum sağlanmasa bile yarar üretebildiğini gösterdi.
Benzer yöndeki bir başka çalışmada ise genç yetişkinlerde bir haftalık sosyal medya detoksunun kaygı belirtilerini yüzde 16,1, depresyon belirtilerini yüzde 24,8 ve uykusuzluğu yüzde 14,5 azalttığı bildirildi. Bulgular, dijital molanın yalnızca dikkat değil, ruhsal denge üzerinde de etkili olabileceğini gösteriyor.
Bilimsel bulgularla eş zamanlı olarak, ABD’de sosyal medya platformlarının genç kullanıcılar üzerindeki etkileri hukuki alanda da daha görünür hale geldi. Kaliforniya’da görülen davada jüri, Meta ve Google’ın YouTube platformunu genç kullanıcıya zarar veren tasarım ve uyarı eksikliği nedeniyle ihmalkar buldu. Davada toplam 6 milyon dolarlık tazminata hükmedildi. Bu karar, benzer dosyalar açısından emsal niteliğinde değerlendiriliyor.
Uzmanlar, herkes için tek bir ideal kullanım sınırı belirlemenin kolay olmadığını, ancak özellikle uyku düzeni bozulan, sosyal karşılaştırmaya daha açık olan ve çevrim içi kullanımı günlük yaşamın merkezine yerleştiren grupların daha kırılgan olabildiğini belirtiyor. Buna karşın çözümün mutlaka kalıcı bir kopuş olması gerekmiyor. Kısa süreli ve planlı kullanım kısıtlamaları bile dikkat ve ruh sağlığı üzerinde olumlu sonuçlar verebiliyor.
Mevcut bulgular, sosyal medya ve mobil internet kullanımının tamamen bırakılmasından çok, daha bilinçli ve sınırları belirlenmiş bir kullanım modelinin önem kazandığını gösteriyor. Araştırmalar ilerledikçe, hangi kullanıcı grubunun ne ölçüde fayda gördüğü daha net anlaşılacak. Ancak şimdiden ortaya çıkan tablo, kısa bir dijital molanın bile zihinsel yükü hafifletip odağı güçlendirebildiğine işaret ediyor.