Şimşek: Savaş olmasaydı enflasyon en az yedi puan aşağıda olurdu

VGN

Şimşek, dezenflasyonun istenen hızda ilerlemediğini belirterek seçim döneminde programdan vazgeçilmeyeceğini, savaşın enflasyonu en az yedi puan yükselttiğini söyledi. Ayrıca mali disiplinin korunacağını da ifade etti. Kur politikasındaki koşullara da değindi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dezenflasyonun hükümetin temel hedefi olduğunu ancak sürecin arzulanan hızda ilerlemediğini söyledi. Şimşek, seçim döneminde de programdan vazgeçilmeyeceğini belirtirken savaşın etkileri olmasaydı enflasyonun en az 7 puan daha düşük olacağını savundu.

Bloomberg HT ve Habertürk’ün ortak canlı yayınına katılan Şimşek, Orta Vadeli Program’ın kamu açısından bağlayıcı bir politika taahhüdü, özel sektör açısından ise yol haritası niteliği taşıdığını söyledi. Ekonomi politikası çerçevesinin üç yıldır korunduğunu belirtti.

Enflasyondaki yavaşlamayı savaşla ilişkilendirdi

Şimşek, savaşın ekonomiyi yalnızca petrol ve doğal gaz fiyatları üzerinden etkilemediğini, diğer emtia fiyatlarındaki artışın da enflasyonu yükselttiğini ifade etti. Türkiye’deki yüksek enflasyon nedeniyle dış şokların etkisinin daha güçlü hissedildiğini söyledi.

Savaşın etkileri bulunmasaydı yıl sonu enflasyonunun yüzde 20 ile yüzde 22 arasında tamamlanabileceğini savunan Şimşek, başlangıçta öngörülen zaman çizelgesinin bir miktar uzayabileceğini kaydetti.

Enflasyonda modelin öngördüğünden daha güçlü bir atalet bulunduğunu belirten Şimşek; kira, eğitim ve ücretlerde geçmiş enflasyona endekslemenin etkili olduğunu söyledi. Kur değişimlerinin fiyatlara geçiş oranının yüzde 30 ile yüzde 40 arasında olduğunu ifade etti.

Şimşek, dezenflasyonun fiyatların gerilemesi değil, fiyat artış hızının yavaşlaması anlamına geldiğini vurguladı. Temel mal enflasyonunda para politikasının etkisinin daha belirgin görüldüğünü söyledi.

“Seçim sürecinde vazgeçmeyeceğiz”

Hayat pahalılığını en önemli öncelikleri olarak tanımlayan Şimşek, sürdürülebilir büyüme için dezenflasyona ihtiyaç olduğunu belirtti. Seçim sürecinde de uygulanan programdan vazgeçilmeyeceğini söyledi.

Kamu çalışanları ile emeklilerin maaşlarının en az enflasyon oranında artırılacağını ifade eden Şimşek, seçim ekonomisine geçileceği yönündeki değerlendirmeleri reddetti.

Orta Vadeli Program açısından en bağlayıcı göstergenin bütçe olduğunu belirten Şimşek, bütçe açığının milli gelire oranında hedeflerden daha iyi performans gösterildiğini savundu. Yüzde 3,5 olarak belirlenen 2026 hedefi karşısında yüzde 3,1 oranında gerçekleşme beklediklerini söyledi.

Şimşek, dış şoklara rağmen ekonomik büyümenin yüzde 3,3 olmasını beklediklerini açıkladı. Programın büyümede göreceli yavaşlamaya etkisi bulunduğunu kabul ederken amaçlarının dengeli, kaliteli ve sürdürülebilir büyüme olduğunu kaydetti.

Kur rejimi için tek haneli enflasyon şartı

Türkiye için ideal sistemin dalgalı kur rejimi olduğunu belirten Şimşek, mevcut koşulların daha esnek bir kur politikasına geçmeye izin vermediğini söyledi. Türk lirasına uzun süredir ilgi bulunduğunu, piyasaya müdahale edilmemesi durumunda liranın aşırı değerlenebileceğini savundu.

Şimşek, enflasyonun tek haneye gerilemesi durumunda daha esnek bir kur rejiminin tartışılabileceğini ifade etti. Ekonomideki bütün sorunların kura indirgenmesinin sağlıklı olmadığını ve verimliliği artıracak reformlara odaklandıklarını belirtti.

Reel sektöre hedefli destek mesajı

Reel sektörün finansmana erişim sorununu kabul eden Şimşek, bütçe imkânlarının üretici, çiftçi ve ihracatçıların desteklenmesi için kullanıldığını söyledi. Bununla birlikte genel para politikası çerçevesinin bozulmasını doğru bulmadığını belirtti.

Çiftçilere sağlanan kredilerin ortalama faizinin yüzde 12 olduğunu aktaran Şimşek, yaklaşık 1 milyon çiftçiye kullandırılan kredilerin faizinin yüzde 70’inin devlet tarafından karşılandığını söyledi.

Türk Eximbank’ın sermayesinin yedi kat artırıldığını belirten Şimşek, kurumun 2026 yılında 60 milyar dolarlık kredi sağlayabileceğini ifade etti. İmalat sanayisine yönelik işletme sermayesi desteğinin 250 milyar lirayla başlatıldığını ve büyütülebileceğini kaydetti.

Belirlenen 284 üründen birini Türkiye’de üretecek yatırımlara, 10 yıl vadeli ve toplam büyüklüğü 750 milyar liraya ulaşan kredi imkânı sunulduğunu söyledi. Bazı sektörlerde çalışan başına aylık yaklaşık 5 bin lira ücret desteği verildiğini açıkladı.

Vergi ve sosyal konut açıklaması

Şimşek, kurumlar vergisi, gelir vergisi ve cari açığın dengelenmesine yönelik düzenlemeler dışında dolaylı vergilerde yeni bir adımın gündemde olmadığını belirtti. Akaryakıtta uygulanan eşel mobil sisteminin mazotta yıl sonuna kadar süreceğini, gelecek yıl ise devam ettirilmesinin düşünülmediğini söyledi.

Gelir vergisi mükellefi sayısının 5,5 milyona yükseldiğini açıklayan Şimşek, 2027 yılında vergi gelirlerinin artmasını beklediklerini ifade etti. Bu beklentiyi ekonomik büyüme, eşel mobil uygulamasının sona ermesi ve kayıt dışılıkla mücadeleye bağladı.

Deprem konutlarının önemli bölümünün tamamlandığını belirten Şimşek, gelecek birkaç yılda her yıl 750 bin sosyal konut inşa edilmesinin planlandığını söyledi. Bu amaçla bütçeden 250 milyar lira ayrılacağını açıkladı.