İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Sıcak hava dalgası Avrupa’yı vurdu
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Avrupa genelinde etkili olan sıcak hava dalgası, birçok ülkede günlük yaşamı olumsuz etkiliyor. Fransa, İngiltere, Belçika, Hollanda, İspanya ve İtalya son günlerde yüksek sıcaklıklar ve alarm uyarılarıyla gündemde.
Afrika kaynaklı sıcak hava dalgasının etkisini artırdığı İtalya’da 8 kent için kırmızı alarm verildi. İspanya’da yılın ilk büyük sıcak hava dalgası yaşanırken Granada başta olmak üzere bazı kentlerde sıcaklıklar hayatı zorlaştırdı.
Fransa’da meteoroloji birimleri, 21-23 Haziran döneminde rekor seviyelere yaklaşan sıcaklıkların görülebileceği uyarısında bulundu. Ülkede birçok bölgede alarm seviyesi turuncuya çıkarılırken sıcak havanın hafta boyunca etkisini koruması bekleniyor.
Hollanda’da Amsterdam dahil bazı bölgelerde sıcaklıkların tropikal seviyelere yaklaşacağı bildirildi. Belçika’da ise aşırı sıcak ve şiddetli fırtına riski nedeniyle turuncu alarm uyarısı yapıldı.
İngiltere’de de sıcak hava dalgası etkisini artırdı. Meteoroloji yetkilileri, bazı bölgelerde sıcaklıkların perşembe gününe kadar yüksek seyredeceğini, en sıcak noktalarda değerlerin 38 derece civarına yaklaşabileceğini duyurdu.
İTÜ Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, Avrupa’daki sıcak hava dalgasının klasik yaz sıcağından farklı olduğunu belirtti. Kadıoğlu’na göre kıtanın üzerinde Yunan harfi omega şeklinde dev bir yüksek basınç sırtı oluştu.
Meteorolojide omega blokajı olarak adlandırılan bu yapı, ortada güçlü ve sıcak bir yüksek basınç sırtı, iki yanında ise alçak basınç merkezleriyle kendini gösteriyor. Bu düzen, hava sistemlerinin batıdan doğuya ilerlemesini engelliyor.
Kadıoğlu, yüksek basınç altında havanın alçaldığını, bulut oluşumunun zayıfladığını ve güneş ışınlarının yüzeyi kesintisiz ısıttığını söyledi. Sistem yer değiştirmediği için sıcaklık aynı bölgede günlerce birikiyor ve dalganın etkisi daha şiddetli hissediliyor.
Prof. Dr. Kadıoğlu, sıcak havanın haziran ayında bu kadar erken ve kuzey enlemlere kadar taşınmasının olağan yaz koşullarının ötesinde olduğunu vurguladı. İskandinavya ve Norveç hattına kadar ulaşan sıcak hava, Avrupa’daki blokajın gücünü ortaya koydu.
Kadıoğlu, sıcak hava dalgalarının yaz mevsiminin doğal bir parçası olduğunu ancak Avrupa’da yaşanan son tablonun yalnızca mevsimsel bir ısınma olarak görülemeyeceğini ifade etti. Bu dalga, atmosferdeki blokaj yapısıyla besleniyor ve bu nedenle daha uzun sürüyor.
Son yıllarda bu tür sıcak hava dalgalarının daha sık ve daha güçlü yaşandığını hatırlatan Kadıoğlu, tek bir olayın tek başına iklim değişikliğini açıklamayacağını ancak art arda gelen uzun süreli rekor sıcaklıkların belirgin bir eğilime işaret ettiğini söyledi.
Omega blokajının en güçlü etkisi Batı ve Orta Avrupa’da görülüyor. Fransa, İspanya, Almanya, Benelüks ülkeleri, İngiltere, İskandinavya ve Norveç yüksek riskli bölgeler arasında yer alıyor.
Bu bölgelerde yüksek basınç nedeniyle bulut oluşumu zayıflıyor, güneş ışınımı yüzeyi doğrudan ısıtıyor. Aynı zamanda güneyden gelen sıcak ve kuru hava, sıcaklıkların her gün biraz daha yükselmesine yol açıyor.
Kadıoğlu, sistemin hareketsiz kalmasının sıcaklıkları üst üste bindirdiğini belirtti. Bu durum yalnızca insan sağlığı açısından değil, kuraklık ve orman yangını riski bakımından da tehlikeyi artırıyor.
Türkiye, Avrupa’yı kavuran sıcak hava dalgasının merkezinde değil, omega blokajının doğu kanadındaki serin ve yağışlı oluğun içinde bulunuyor. Kadıoğlu, bu nedenle Türkiye’nin 21-26 Haziran döneminde Avrupa’daki aşırı sıcaktan paradoksal biçimde korunduğunu söyledi.
Kuzeyli hava akımları, Türkiye’de sıcaklıkları yer yer mevsim normallerinin altına çekti. İç, kuzey ve doğu kesimlerde öğleden sonra gelişen yerel gök gürültülü sağanaklar, dolu, ani rüzgar ve kısa süreli kuvvetli yağış riski öne çıktı.
Özellikle Karadeniz çevresinde sel ve su baskını tehlikesine dikkat çekildi. Kadıoğlu, oluğun zaman zaman kopuk alçağa dönüşmesi halinde aynı bölgelere üst üste yağış bırakabileceğini ve taşkın riskini artırabileceğini belirtti.
Türkiye’nin tamamında aynı hava koşulları görülmüyor. Ege ve Akdeniz kıyıları ile Güneydoğu Anadolu’da daha sıcak ve kuru hava etkili oluyor.
Kadıoğlu, 25-26 Haziran’dan sonra yağışlı oluğun zayıflamasıyla birlikte sıcak havanın batı ve güney bölgelerde yeniden ağırlık kazanabileceğini söyledi. Bu süreçte sıcaklıkların tekrar yükselmesi bekleniyor.
Temmuz ve ağustos aylarının Türkiye’nin en sıcak dönemi olduğunu hatırlatan Kadıoğlu, mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıklar, zaman zaman sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangını riskinin gündeme gelebileceğini belirtti.
Prof. Dr. Kadıoğlu, omega blokajı gibi atmosfer desenlerinin yaz boyunca yeniden oluşabileceğini söyledi. Bu tür sistemler kimi zaman Avrupa’yı, kimi zaman Türkiye’yi sıcak hava dalgasının merkezine alabiliyor.
Uzun vadede kesin gün vermenin zor olduğunu belirten Kadıoğlu, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 5-10 günlük güncel tahminlerinin takip edilmesi gerektiğini vurguladı. Türkiye’de ani sağanak, dolu, sel ve su baskını uyarılarının ciddiye alınması gerektiğini ifade etti.
Kadıoğlu’na göre iklim değişikliği tek bir sıcak hava dalgasının doğrudan sebebi olarak gösterilemez. Ancak küresel ısınma, bu tür olayların görülme olasılığını, şiddetini ve süresini artırıyor. Atmosferin temel sıcaklık zemini yükseldiği için aynı blokaj sistemi geçmiş yıllara göre daha yüksek sıcaklıklar üretebiliyor.
Kadıoğlu, aşırı sıcakların etkili olduğu bölgelerde 11.00 ile 16.00 saatleri arasında dışarıda kalmanın ve ağır iş yapmanın azaltılması gerektiğini söyledi. Bol su içilmesi, susama hissi beklenmeden sıvı alınması, alkol ve aşırı kafeinden kaçınılması gerektiğini belirtti.
Açık renkli, hafif ve bol giysiler tercih edilmeli. Şapka, güneş gözlüğü ve güneş kremi kullanılmalı. Yaşlılar, bebekler, kronik hastalar ve açık havada çalışanlar özellikle gözetilmeli.
Kapalı araçlarda veya havasız ortamlarda hiçbir canlı bırakılmamalı. Evlerin serin tutulması, orman yangını riskine karşı anız ve ateş yakılmaması, izmarit atılmaması gerekiyor.
Türkiye’de ise yağışlı sistemin etkili olduğu günlerde dere yatakları, alt geçitler ve sel riski bulunan alanlardan uzak durulmalı. Ani sağanak, dolu ve kuvvetli rüzgar uyarıları takip edilmeli. MGM ve AFAD duyurularının düzenli izlenmesi hayati önem taşıyor.