Şam ile SDG arasında kapsamlı ateşkes
Suriye’nin kuzeydoğusunda çatışmaların ardından taraflar tüm temas hatlarında kapsamlı ve derhal ateşkeste uzlaştı. Anlaşmanın ilanıyla birlikte operasyonların durdurulması ve birliklerin yeniden konuşlandırılması hedefleniyor. Bu adım, sahada kısa vadeli sükûnetin yanı sıra idari ve askeri devrin başlayacağı bir geçiş zemini oluşturuyor.
Mutabakatın omurgasını, SDG bünyesindeki askeri ve güvenlik personelinin Suriye Savunma ve İçişleri yapısına “bireysel” entegrasyonu oluşturuyor. Buna göre güvenlik incelemeleri sonrası rütbe, mali haklar ve lojistik ihtiyaçların merkezi sistem içinde tanımlanması planlanıyor. Metin ayrıca SDG’nin “eski rejim kalıntılarını” saflarına almama taahhüdünü ve merkezi devlet yapısı içinde üst düzey görevlere aday listeleri üzerinden temsil düzeneklerini içeriyor.
Anlaşma, sınır geçiş noktaları ile petrol ve doğal gaz sahalarının kontrolünün Şam yönetimine devredilmesini öngörüyor. Bu tesislerin düzenli kuvvetlerce korunacağı ve kaynakların devlet yapısına iade edileceği belirtiliyor. Deyrizor ile Rakka’nın idari ve askeri olarak merkezi yönetime devri de aynı paketin parçası. Bu iki vilayet, Fırat hattındaki kritik hatlar ve enerji ekonomisi nedeniyle ülkenin yeniden yapılanma denkleminde stratejik bir ağırlığa sahip.
Metinde, IŞİD tutukluları ve kampları dosyasından sorumlu idarenin ve bu tesislerin güvenliğini sağlayan güçlerin Suriye hükümetiyle bütünleştirilmesi yer alıyor. Bu düzenleme, kamplar ve cezaevi ağının yasal ve güvenlik sorumluluğunun Şam’a geçmesi anlamına geliyor. Anlaşma ayrıca ABD ile koordinasyon ve uluslararası koalisyon çerçevesinde DEAŞ’la mücadelenin sürdürülmesini vurguluyor.
14 maddelik metnin en kritik başlıklarından biri, “Suriyeli olmayan PKK lider ve üyelerinin” Suriye sınırları dışına çıkarılmasına yönelik taahhüt. Bu madde, Şam-SDG uzlaşmasının yalnızca iç düzenleme değil, bölgesel güvenlik başlıklarıyla doğrudan bağlantılı bir çerçeve kurduğunu gösteriyor. Sahada ateşkesin kalıcılığı, entegrasyonun nasıl işletileceği ve sınır-enerji dosyalarının devrinin hangi takvimle ilerleyeceği, önümüzdeki dönemin temel belirleyicileri olacak.