Rubio: Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için ücret talep edilemez
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ve Umman arasında Hürmüz Boğazı’nın işletilmesine ilişkin temaslar sürerken, boğazdan geçiş için herhangi bir ücret ya da vergi talep edilemeyeceğini söyledi.
Körfez turu kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’ye giden Rubio, havalimanında basın mensuplarına yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın uluslararası sular kapsamında olduğunu belirtti.
Rubio, mevcut uluslararası hukuk kurallarına göre hiçbir ülkenin uluslararası sulardan geçiş için ücret ya da vergi talep etme hakkı bulunmadığını ifade etti. ABD’li bakan, bu kuralın dünyanın farklı bölgelerindeki uluslararası sularda geçerli olduğunu ve Hürmüz Boğazı’nda da aynı şekilde uygulanması gerektiğini söyledi.
Rubio, bölgedeki ülkelerin de Hürmüz Boğazı’nda geçişlerden ücret alınmaması konusunda Washington ile aynı görüşte olduğunu düşündüğünü dile getirdi.
ABD’nin bu açıklaması, İran ve Umman’ın Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer, denizcilik hizmetleri ve işletme mekanizması üzerine yürüttüğü görüşmelerin ardından geldi. Umman ve İran, boğazın uluslararası deniz trafiği için güvenli ve açık tutulması gerektiğini açıklamıştı.
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan stratejik su yolu olması nedeniyle küresel enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip. Bu nedenle boğazın statüsüne ilişkin her adım, bölge ülkeleri ve uluslararası piyasalarda yakından izleniyor.
Rubio’ya, İran’ın gelecekte küresel yatırımlardan pay alıp alamayacağı da soruldu. ABD Dışişleri Bakanı, bunun Tahran yönetiminin atacağı adımlara bağlı olduğunu söyledi.
Rubio, İran’ın normal bir devlet gibi hareket etmeyi seçmesi halinde bölgedeki diğer ülkeler gibi doğrudan yabancı yatırımlardan yararlanabileceğini belirtti. ABD’li bakan, İran’ın bu yönde tercih yapması durumunda ülke için önemli ekonomik fırsatlar doğabileceğini ifade etti.
Rubio’nun açıklamasında, İran’ın bölgesel politikaları ve desteklediği silahlı yapılar da gündemde yer aldı. ABD’li bakan, Tahran’ın bölgedeki faaliyetlerinin Washington açısından müzakere başlıklarından biri olduğunu dile getirdi.
Rubio, Lübnan ile İsrail arasındaki müzakerelerin ABD ile İran arasındaki müzakere sürecinden ayrı yürütüldüğünü söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı, Lübnan bağlamında İran’la ilgili temel meselenin Tahran’ın Hizbullah’a verdiği destek olduğunu belirtti. Rubio, bu konunun İran’la yapılacak görüşmelerde ele alınacağını ancak Lübnan’ın geleceğinin Lübnan halkına ve ülkenin egemen hükümetine ait olduğunu vurguladı.
Rubio, İran destekli vekil güçlerin saldırılarının da mutabakat zaptı kapsamında durması gerektiğini söyledi. ABD’li bakan, bölgedeki çatışmaların sonlandırılabilmesi için bu başlığın müzakerelerde değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Rubio’nun Körfez turu kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri’nin ardından Kuveyt ve Bahreyn’e gitmesi bekleniyor. Ziyaretlerin, Washington’ın bölge ülkeleriyle İran, Hürmüz Boğazı, deniz güvenliği ve bölgesel istikrar başlıklarında yürüttüğü temasların parçası olduğu değerlendiriliyor.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin Umman’a yaptığı ziyaret de bu süreçte öne çıktı. Umman Dışişleri Bakanlığı, tarafların Hürmüz Boğazı’nın işletilmesine ilişkin bir mekanizma üzerinde görüşme yaptığını duyurdu.
Umman ve İran’ın temaslarında boğazın güvenli, açık ve uluslararası deniz trafiğine uygun şekilde korunması mesajı verilirken, ABD cephesi geçiş ücretine kapıyı kapatan bir tutum ortaya koydu.