Pezeşkiyan ateşkesin yolunu açıkladı, meşru haklar, tazminat ve saldırmama garantisi istedi
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 11 Mart 2026 tarihli sosyal medya paylaşımında, İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın sona ermesinin ancak üç temel koşulla mümkün olabileceğini belirtti. Pezeşkiyan, İran’ın meşru haklarının kabul edilmesini, uğranılan zararlar için tazminat ödenmesini ve yeniden saldırmama konusunda bağlayıcı bir uluslararası güvence verilmesini istedi.
Pezeşkiyan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile yaptığı telefon görüşmelerine de değindi. Görüşmelerde İran’ın bölgede barış ve istikrara bağlılığını yinelediğini aktaran Pezeşkiyan, çatışmanın sona ermesi için güvence şartının altını çizdi.
İngiliz basınında 10 Mart 2026 tarihinde yer alan değerlendirmelerde, İran yönetiminin ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu özel temsilcisi Steve Witkoff’tan gelen iki ateşkes mesajına olumlu yanıt vermediği aktarıldı. Haberde, Tahran’ın çatışmada geri adım atmadığı ve ateşkes için kalıcı güvenceleri öne çıkardığı vurgulandı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington’un tek taraflı zafer söylemlerinin çatışmayı sona erdirmeyeceğini dile getirdi. İran tarafı, olası bir ateşkesin ancak yeni bir saldırının tekrarlanmayacağına dair açık taahhütlerle anlamlı olabileceğini savunuyor.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibabadi, ateşkesin ya da savaşın durmasının gündeme gelmesi halinde, İran’a karşı saldırgan eylemlerin yeniden tekrarlanmayacağına dair garanti verilmesi gerektiğini söyledi. Garibabadi, aksi halde birkaç ay sonra yeni bir saldırı yaşanması durumunda ateşkesin bir anlam taşımayacağı görüşünü paylaştı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Ghalibaf, sosyal medya paylaşımında ateşkes aramadıkları mesajını verirken, olası saldırılara anında karşılık verileceğini ifade etti. İslam Devrim Muhafızları Ordusu da Hürmüz Boğazı üzerinden geçen deniz trafiğine ilişkin sert uyarılarda bulundu ve İran’a karşı saldırganlarla bağlantılı gemilerin geçişine izin verilmeyeceğini öne sürdü.
İran tarafının Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıklamaları, küresel enerji piyasalarında risk algısını artırdı. İran’dan yapılan değerlendirmelerde petrol fiyatlarının 200 dolara kadar yükselebileceği uyarıları da gündeme geldi. Bölgedeki deniz trafiği ve olası kısıtlamalar, diplomatik temaslar sürerken yakından takip ediliyor.