İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Perde sonsuzluğa kapandı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Türkiye kültür ve sanat dünyası, tarihinin en büyük kayıplarından biriyle sarsıldı. Cumhuriyet tarihinin sanat alanındaki en üretken, en vizyoner ve en zarif figürlerinden biri olan; yönetmen, yazar, aktör ve "Devlet Sanatçısı" Haldun Dormen, 21 Ocak 2026 tarihinde İstanbul’da hayata veda etti. 97 yıllık ömrüne sığdırdığı sayısız oyun, yetiştirdiği yüzlerce öğrenci ve Türkiye’ye kazandırdığı "Batılı müzikal" kültürüyle bir devri kapatan Dormen, ardında yeri doldurulamaz bir boşluk bıraktı. Osmanlı aristokrasisinden Cumhuriyet modernizmine geçişin canlı bir hafızası olan usta sanatçı, son nefesine kadar üretmeye ve öğretmeye devam etti.
Mersin’den Şişli’ye uzanan köklü bir hikaye ve "Dormen" isminin doğuşu
Haldun Dormen’in 5 Nisan 1928’de Mersin’de başlayan yaşam yolculuğu, henüz altı aylıkken ailesinin İstanbul Şişli’ye taşınmasıyla Türkiye’nin kültür başkentinde şekillendi. Babası Sait Ömer Bey’in ticari vizyonu ve annesi Nimet Rüştü Hanım’ın Osmanlı terbiyesiyle büyüyen Dormen, çok kültürlü bir ev atmosferinde yetişti. Ailenin soyadı hikayesi ise Dormen’in sanat hayatındaki "marka yaratma" becerisinin ilk işareti gibiydi. Babası Sait Ömer Bey, dönemin iddialı soyadlarından kaçınarak, fonetik uyumu ve uluslararası ticaretteki kolaylığı nedeniyle "Dormen" soyadını seçmişti.
Sanatçının hayatındaki en büyük kırılma noktası ise 8 yaşında geçirdiği talihsiz bir kaza oldu. Karlı bir İstanbul gününde düşerek sol ayağını sakatlayan ve uzun süre yatağa bağımlı kalan çocuk Haldun, fiziksel hareketliliğini kaybettiği bu dönemde zihinsel bir özgürleşme yaşadı. Odanın içinde kurduğu hayal dünyası ve okuduğu kitaplar, geleceğin büyük tiyatro adamının temellerini attı. Sahneye ilk adımını Galatasaray Lisesi’nde atan Dormen, aldığı Fransız kültürü eğitimiyle tiyatroya olan tutkusunu akademik bir zemine taşıdı.
Baba vasiyeti ve Yale Üniversitesi’ndeki zorlu yıllar
Lise eğitimini Robert Kolej’de tamamlayarak Anglo-Sakson disipliniyle tanışan Haldun Dormen, tiyatrocu olma kararını ailesine açtığında babasından tarihi bir yanıt aldı: "Ne yaparsan yap ama en iyisi ol." Bu sözü kendisine bir hayat mottosu edinen Dormen, Amerika Birleşik Devletleri’nin yolunu tuttu. Dünyanın en saygın üniversitelerinden Yale Üniversitesi’nde (Yale School of Drama) tiyatro üzerine yüksek lisans yapan ilk Türklerden biri oldu. Burada sadece oyunculuğu değil; dekoru, ışığı, kostümü ve sahne yönetimini bir bilim dalı olarak inceledi. Hollywood’un ünlü Pasadena Playhouse tiyatrosunda sahne alarak profesyonelliğe adım atan Dormen, Amerika’da edindiği "Show Business" vizyonunu Türkiye’ye taşımak üzere 1954 yılında yurda döndü.
Cep Tiyatrosu ile başlayan modernleşme ve altın yıllar
Türkiye’ye döndüğünde Muhsin Ertuğrul’un yönetimindeki Küçük Sahne’de profesyonel kariyerine başlayan Dormen, kısa sürede kendi kanatlarıyla uçmak istedi. 1955 yılında Beyoğlu’nda kurduğu Cep Tiyatrosu ile Türkiye’de "oda tiyatrosu" kavramını başlattı. 1957 yılında ise efsanevi Dormen Tiyatrosu’nu kurarak Erol Günaydın, Nisa Serezli, Metin Serezli gibi isimlerden oluşan rüya kadrosuyla Türk tiyatrosuna damga vurdu.
Dormen’in en büyük devrimi, Türk seyircisini "Müzikal" türüyle tanıştırması oldu. "Sokak Kızı İrma" ile başlayan bu serüven, Türkiye’de müzikli oyunların sadece operetlerden ibaret olmadığını kanıtladı. Beyoğlu’ndaki tarihi Ses Tiyatrosu’nda sergilenen oyunlar, İstanbul cemiyet hayatının ve sanatseverlerin bir numaralı adresi haline geldi. Sinemada da başarısını kanıtlayan sanatçı, yönettiği "Bozuk Düzen" ve "Güzel Bir Gün İçin" filmleriyle Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde ödüllere layık görüldü.
Küllerinden doğan bir anka kuşu: İkinci bahar ve Dadı fenomeni
1977 yılında yaşanan ekonomik krizler nedeniyle tiyatrosunu kapatmak zorunda kalan Haldun Dormen, bu süreci bir son değil, bir "antrakt" olarak gördü. Televizyon programları ve gazetecilikle geçen yılların ardından, 1980’lerde Egemen Bostancı ile el ele vererek "Hisseli Harikalar Kumpanyası" ve "Şen Sazın Bülbülleri" gibi dev müzikallere imza attı. İstanbul Şehir Tiyatroları’nda sahneye koyduğu "Lüküs Hayat", 30 yıl aralıksız oynayarak kırılması güç bir rekora ulaştı.
2000’li yıllarda ise Haldun Dormen, tiyatro seyircisinin dışındaki kitlelerle "televizyon starı" olarak buluştu. "Dadı" dizisinde canlandırdığı "Uşak Pertev" karakteri, onun aristokrat duruşunu, ince mizahını ve oyunculuk zekasını milyonlara sevdirdi. Ayrıca kurucusu olduğu Afife Tiyatro Ödülleri ile tiyatro emekçilerinin onurlandırılmasını kurumsallaştırarak sektöre büyük bir hizmette bulundu.
Son perde ve sonsuzluğa uzanan miras
Yaşamının son anına kadar "Hocaların Hocası" olarak ders vermeye, yeni projeler üretmeye devam eden Haldun Dormen, 2026 yılının ilk günlerinde sağlık sorunları nedeniyle hastaneye kaldırıldı. Oğlu Ömer Dormen, babasının vefatını "Onu tanıyan, seven ve hayatına dokunduğu herkese başsağlığı diliyorum" sözleriyle duyurdu.
Maddi bir servetten çok kültürel bir hazine bırakan Haldun Dormen, tüm arşivini ve kütüphanesini sağlığında öğrencilerine ve kurumlara bağışlamıştı. Sol ayağındaki aksaklığa rağmen sahneye en sağlam basan, iflas ettiğinde bile smokinini çıkarmayan ve her defasında "Perde açılmalı" diyen büyük usta, 21 Ocak 2026’da son kez sahneden ayrıldı. Onun mirası, yetiştirdiği öğrencilerde, kurduğu ekolde ve Türk tiyatrosunun ışıklarında yaşamaya devam edecek.
