İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Kırım Tatarı bir aileden çıkan İlber Ortaylı, yarım asırlık kariyeriyle iz bıraktı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Kırım Tatarı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen ve yarım asırlık kariyerine 50’den fazla eser sığdıran Prof. Dr. İlber Ortaylı, akademik başarısını derin bir aile mirası ve disiplinli bir eğitimle taçlandırıyor.
21 Mayıs 1947 tarihinde Avusturya’da bir göçmen kampında dünyaya gelen İlber Ortaylı, Kırım Tatarı kökenli entelektüel bir aileden geliyor. Kırım’ın soylu ailelerinden birine mensup olan annesi Şefika Ortaylı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde Rus Dili ve Edebiyatı hocalığı yapmış; babası Kemal Ortaylı ise uçak mühendisi olmasının yanı sıra Kırım tarihi üzerine önemli çeviriler yapmıştır. Ortaylı’nın tarihe ve dile olan merakı, evde Rusça ve Almanca konuşulan bu zengin kültürel iklimde şekillenmiştir.
Eğitim hayatına Ankara’da başlayan Ortaylı, Ankara Atatürk Lisesi’nin ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (Mülkiye) ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nden mezun oldu. Yüksek lisansını Chicago Üniversitesi'nde efsanevi tarihçi Halil İnalcık ile tamamlayan Ortaylı, akademik disiplini ve çok yönlü bakış açısıyla dünya çapında tanınan bir isim haline geldi.
Özel hayatında 1981 yılında Ayşe Özdolay ile dünya evine giren ünlü tarihçinin bu evliliği 1999 yılında sona ermiştir. Bu birliktelikten Tuna adında bir kızı bulunan Ortaylı, kızıyla olan yakın diyaloğu ve torunlarına olan düşkünlüğüyle bilinmektedir.
Televizyon ekranlarında Murat Bardakçı ve Celal Şengör gibi dostlarıyla yaptığı programlarda "cahil" çıkışlarıyla ikonikleşen Ortaylı, aslında bu sert üslubunun ardında aileden gelen yüksek kültürel standartları barındırıyor. Gençlere rehberlik ettiği "Bir Ömür Nasıl Yaşanır?" kitabıyla kendi hayat tecrübesini aktaran profesör, bugün Türkiye’nin en etkili düşünce insanı olarak kabul ediliyor.
İlber Ortaylı’nın, Celal Şengör tarih konularına girdiğinde verdiği "Sen jeologsun, taşınla toprağınla ilgilen, tarihe karışma" şeklindeki esprili tepkileri, ikilinin katıldığı her yayında izleyiciyi kahkahaya boğar.
Uyuyakalma Ritüeli: Celal Şengör’ün hararetle bir şeyler anlattığı sırada İlber Ortaylı’nın "gözlerini dinlendirmesi" (uyuyakalması) ve uyandığında sanki her şeyi dinlemiş gibi tek kelimeyle konuya nokta koyması, dostluklarının en ikonik sahnelerindendir.
Seyahat Anıları: İkilinin İtalya veya Orta Asya gezilerinde, kimin daha çok dil bildiği ya da hangi restoranın daha tarihi olduğu üzerine yaptıkları atışmalar, profesörlerin sadece birer bilim insanı değil, hayattan keyif almayı bilen iki "genç ruh" olduklarını kanıtlar nitelikte.
Tarihin Arka Odası" programında Pelin Batu ile olan diyalogları tam bir hoca-öğrenci didişmesi kıvamındaydı. Murat Bardakçı, Pelin Batu’ya yüklendiğinde İlber Ortaylı önce onu korur gibi yapar, ardından "Evladım sen modern eğitim aldın ama bu eski metinleri çözemezsin" diyerek son vuruşu yapardı. Ancak Ortaylı, bu takılmalarına rağmen Batu’nun zekasına ve aile terbiyesine duyduğu saygıyı her fırsatta dile getirerek onun gerçek bir "hanımefendi" olduğunu vurgulardı.
İlber Ortaylı, sadece bir tarihçi değil, aynı zamanda Türkiye'nin kültürel belleğini diri tutan bir yol göstericiydi. Kırım’dan Avusturya’ya, Ankara’dan dünyanın en prestijli kütüphanelerine uzanan hayat hikayesini, halkın her kesimine ulaştırmayı başaran nadir entelektüellerden biri oldu. Akademik derinliğini televizyon ekranlarındaki samimi didişmeleriyle, "Bir Ömür Nasıl Yaşanır?" diyerek paylaştığı hayat tecrübesiyle ve hiç eksilmeyen öğrenme tutkusuyla birleştirdi. Ardında bıraktığı 50’den fazla eser ve sarsılmaz ilkeleriyle Ortaylı, Türk düşünce tarihinde yeri doldurulamayacak bir modern zaman bilgesi olarak anılmaya devam edecek.