Odyssey rotasına Türkiye de girdi

VGN

Christopher Nolan’ın Odyssey filmiyle artan ilgi, Homeros’un destanıyla ilişkilendirilen İthaka, Truva, Cerbe, Sardinya, Messina Boğazı ve Gozo’yu yeni bir seyahat rotasında Akdeniz boyunca yeniden buluşturdu. Türkiye rotaya Truva ile katıldı. Eşleştirmeler kesin tarihsel kanıt sayılmıyor.

Christopher Nolan’ın Homeros’un yaklaşık 2 bin 700 yıllık destanından sinemaya uyarladığı Odyssey, filmin gösterime girmesinin ardından yeni bir seyahat eğilimi oluşturdu. Seyahat acenteleri ve turizm kuruluşları, filmin çekildiği yerlerin yanı sıra Odysseus’un efsanevi yolculuğuyla ilişkilendirilen Akdeniz duraklarını da rotalara eklemeye başladı.

Yunanistan’daki İthaka’dan Türkiye’deki Truva’ya, Tunus’taki Cerbe’den İtalya’nın Sardinya Adası ve Messina Boğazı’na, oradan Malta’nın Gozo Adası’na uzanan rota, destandaki olayların günümüzde ilişkilendirildiği coğrafyaları bir araya getiriyor.

Türkiye’nin rotadaki durağını Çanakkale sınırları içerisinde bulunan Truva Antik Kenti oluşturuyor.

Film altı ülkede çekildi

Christopher Nolan’ın yazıp yönettiği Odyssey, 17 Temmuz 2026’da sinemalarda gösterime girdi. Matt Damon filmde Odysseus’u, Tom Holland oğlu Telemachus’u, Anne Hathaway ise Penelope’yi canlandırdı.

Yapımın çekimleri Fas, Yunanistan, İtalya, İzlanda, İskoçya ve Norveç olmak üzere altı ülkede gerçekleştirildi. Film, gerçek coğrafyalarda ve doğal hava koşullarında yapılan geniş ölçekli çekimleriyle öne çıktı.

Türkiye filmin çekim ülkeleri arasında bulunmuyor. Truva’nın yeni seyahat rotasına alınmasının nedeni, filmin burada çekilmesi değil, kentin Homeros’un İlyada ve Odysseia destanlarındaki merkezi yeri.

Odysseus’un uzun eve dönüş yolculuğu, Troya Savaşı’nın sona ermesinin ardından başlıyor. Bu nedenle Truva, destanı takip eden bir Akdeniz rotasının doğal başlangıç noktalarından biri kabul ediliyor.

Truva rotanın Türkiye durağı

Çanakkale’de bulunan Truva Antik Kenti, yaklaşık 5 bin yıllık geçmişi ve üst üste kurulmuş farklı yerleşim katmanlarıyla dünyanın önemli arkeolojik alanları arasında yer alıyor.

Kentin bilimsel araştırmalarla tanınmasında 19. yüzyılda bölgede çalışan Frank Calvert ile Heinrich Schliemann’ın kazıları etkili oldu. Yapılan araştırmalar, bölgede farklı dönemlerde savaşlar ve yıkımlar yaşandığını ortaya koydu.

Ancak arkeolojik bulguların Homeros’un anlattığı Troya Savaşı’nı bütün ayrıntılarıyla doğruladığını söylemek mümkün değil. Benzer biçimde askerlerin içine saklanarak kente girdiği anlatılan büyük ahşap Truva Atı’nın gerçekten kullanıldığına ilişkin kesin tarihsel kanıt bulunmuyor.

Ziyaretçiler bugün Truva Arkeoloji Alanı’ndaki Tunç Çağı surlarını, farklı yerleşim katmanlarını ve Roma dönemine ait yapıları görebiliyor. Bölgede ayrıca destandaki ünlü atı simgeleyen büyük bir ahşap replika bulunuyor.

2018 yılında açılan Truva Müzesi’nde antik kent ve çevresindeki yerleşimlerden çıkarılan arkeolojik eserler sergileniyor.

İthaka Odysseus’un evi kabul ediliyor

Yunanistan’ın İyon Denizi’ndeki İthaka Adası, destanda Odysseus’un krallığı ve dönmek için yıllarca mücadele ettiği evi olarak anlatılıyor.

Adada Odysseus veya eşi Penelope’nin gerçekten hüküm sürdüğünü kanıtlayan kesin bir arkeolojik belge bulunmuyor. Odysseus’un tasvir edildiği antik sikkeler keşfedilmiş olsa da bunların Homeros’un destanından yüzyıllar sonra basıldığı belirtiliyor.

Denize hâkim bir tepede bulunan ve MÖ 13. yüzyıla tarihlendirilen yapı kalıntıları ise “Odysseus’un Sarayı” adıyla tanıtılıyor. Yapının gerçekten Odysseus’a ait olduğu kanıtlanmış değil.

Cerbe Lotus Yiyenlerle ilişkilendiriliyor

Tunus kıyısındaki Cerbe Adası, destanda anlatılan Lotus Yiyenlerin ülkesiyle ilişkilendirilen yerlerden biri.

Hikâyeye göre Odysseus’un bazı adamları lotus meyvesini yedikten sonra yolculuklarını ve evlerine dönme isteklerini unutuyor. Odysseus, adamlarını gemiye bindirerek yolculuğa devam ediyor.

Lotus Yiyenlerin yaşadığı yerin gerçek konumu bilinmiyor. Cerbe ile kurulan bağlantı, tarihsel olarak kanıtlanmış bir tespitten çok destanın coğrafyasını açıklamaya çalışan yorumlara dayanıyor.

Sardinya Sirenlerin olası durağı

İtalya’ya bağlı Sardinya Adası, büyüleyici şarkılarıyla denizcileri kayalıklara sürüklediğine inanılan Sirenlerin yaşadığı düşünülen bölgeler arasında gösteriliyor.

Destanda Odysseus, Sirenlerin şarkısını dinlemek için kendisini geminin direğine bağlatıyor. Mürettebatının rotayı değiştirmemesi için denizcilerin kulaklarını balmumuyla kapattırıyor.

Olayın tam olarak nerede geçtiği bilinmiyor. Bazı araştırmacılar Sardinya’yı muhtemel yerlerden biri olarak değerlendirirken ada, bu mitolojik bağlantıyı heykeller, dalış rotaları ve kıyı turlarıyla turistik bir deneyime dönüştürüyor.

Messina iki canavarın geçidi

Sicilya ile İtalya anakarasını ayıran Messina Boğazı, destandaki Scylla ve Charybdis hikâyesiyle ilişkilendiriliyor.

Anlatıya göre Odysseus’un gemisi, bir tarafta gemileri içine çekebilen büyük bir girdap, diğer tarafta ise kayalıklarda yaşayan çok başlı bir canavar arasında geçmek zorunda kalıyor.

Bu yaratıkların gerçek olduğuna ilişkin herhangi bir kanıt bulunmuyor. Hikâyenin, Messina Boğazı’ndaki güçlü akıntılar, girdaplar ve tehlikeli kayalıkların mitolojik bir anlatıma dönüştürülmesiyle oluşmuş olabileceği değerlendiriliyor.

Gozo Calypso’nun adası sayılıyor

Malta’ya bağlı Gozo Adası ise Odysseus’un deniz perisi Calypso’nun yanında yedi yıl geçirdiği Ogygia Adası’yla ilişkilendiriliyor.

Ogygia’nın nerede bulunduğu kesin olarak bilinmiyor. Bazı araştırmacılar, Homeros dönemindeki deniz yolları ve coğrafi anlatımlardan hareketle Gozo’nun olası yerlerden biri olabileceğini ileri sürüyor.

Adadaki Calypso Mağarası da bu efsaneyle bağlantılı turistik noktalar arasında gösteriliyor. Ancak Gozo ile Ogygia arasındaki bağlantıyı kesinleştiren arkeolojik kanıt bulunmuyor.

Film turizmi Akdeniz’e yayıldı

Nolan’ın filmiyle artan ilgi yalnızca çekim alanlarıyla sınırlı kalmadı. Homeros’un dünyasını yerinde görmek isteyen ziyaretçiler, filmin çekilmediği ancak destanla ilişkilendirilen kent ve adalara da yönelmeye başladı.

Ortaya çıkan rota, doğruluğu kesinleşmiş tarihsel bir yolculuk haritası değil. Homeros’un metnindeki mitolojik olayların yüzyıllar boyunca farklı araştırmacılar tarafından ilişkilendirildiği gerçek coğrafi noktaları bir araya getiriyor.

İthaka, Truva, Cerbe, Sardinya, Messina ve Gozo’yu kapsayan rota, ziyaretçilere hem Akdeniz coğrafyasını hem de Homeros’un anlatısının yaklaşık üç bin yıldır süren kültürel etkisini keşfetme imkânı sunuyor.