Netanyahu’nun karşısındaki eski komutan

VGN

Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Yashar Partisi’yle yükselerek 27 Ekim seçimleri öncesinde Benjamin Netanyahu’nun en güçlü rakibine dönüştü.

İsrail’de 27 Ekim 2026’da yapılacak genel seçimler yaklaşırken, ülkenin en uzun süre görev yapan başbakanı Benjamin Netanyahu’nun karşısındaki en güçlü isimlerden biri eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot oldu. Siyasi kariyeri henüz dört yıllık olan Eisenkot, kurduğu merkez çizgideki Yashar Partisi’yle bazı anketlerde Likud’u geride bırakırken bazı araştırmalarda Netanyahu’yla başa baş görünüyor.

Seçim, İsrail’de Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği saldırılardan sonra gerçekleştirilecek ilk genel seçim olacak. Güvenlik politikaları, savaşların sonuçları, 7 Ekim’de yaşanan güvenlik ve istihbarat başarısızlıkları, Ultra Ortodoksların askerlikten muaf tutulması ve hükümete duyulan güven seçim kampanyasının temel konularını oluşturuyor.

Yashar Partisi anketlerde güç kazandı

Son kamuoyu araştırmalarından birinde Yashar Partisi 24, Likud ise 23 milletvekilliğiyle gösterildi. Aynı araştırmada Eisenkot’u başbakanlık için daha uygun bulanların oranı yüzde 41, Netanyahu’yu tercih edenlerin oranı yüzde 37 olarak ölçüldü.

Daha sonraki bir araştırmada ise Likud 22, Yashar Partisi 21 sandalyede kaldı. Bu ankette Netanyahu karşıtı Siyonist muhalefet partilerinin toplamı 61 sandalyeye ulaşırken, Netanyahu’nun mevcut siyasi bloku 50 sandalyede kaldı. Arap partilerine ise toplam dokuz sandalye verildi.

Birbirine yakın sonuçlar, yarışın henüz kesinleşmediğini gösteriyor. Ancak araştırmaların ortak noktası, Eisenkot’un kısa süre içerisinde Netanyahu’nun başlıca rakiplerinden biri haline gelmesi ve Yashar Partisi’nin İsrail siyasetinin merkezine yerleşmesi oldu.

Komutanlıktan siyasetin merkezine

66 yaşındaki Gadi Eisenkot, Fas kökenli bir ailenin dokuz çocuğundan biri olarak dünyaya geldi. Çocukluğu Tiberya ve Eilat gibi ülkenin merkezinden uzakta kalan kentlerde geçti. İsrail ordusuna er olarak katıldı ve Golani Tugayı’ndan başlayarak askeri hiyerarşinin en üst kademesine kadar yükseldi.

2015 ile 2019 yılları arasında İsrail Genelkurmay Başkanlığı görevini yürüttü. Askeri kariyeri boyunca planlama, caydırıcılık ve güçlü karşılık verilmesine dayanan güvenlik anlayışıyla tanındı. Lübnan’daki Hizbullah hedeflerine karşı üstün ateş gücü kullanılmasını savunan askeri yaklaşım da Eisenkot’un adıyla özdeşleşti.

Eisenkot buna karşılık, askerlerin hukuki ve ahlaki kurallara bağlı kalması gerektiğini de savundu. 2016 yılında etkisiz hale getirilmiş yaralı bir Filistinliyi öldüren İsrail askerinin yargılanmasını desteklemesi, sağ seçmenler arasında uzun süre tartışılan kararlarından biri oldu.

Netanyahu tarafından Genelkurmay Başkanlığına getirilen Eisenkot, 2022 yılında Benny Gantz liderliğindeki Ulusal Birlik listesinden siyasete girdi. Hamas’ın 7 Ekim saldırılarının ardından kurulan savaş kabinesine katıldı. Ancak savaşın stratejik hedefler yerine günlük askeri kararlarla yürütüldüğünü savunarak 2024 yılında kabineden ayrıldı.

Benny Gantz’ın partisinden de ayrılan Eisenkot, 2025 yılında milletvekilliğinden istifa etti ve Yashar Partisi’ni kurdu. İbranice “doğru”, “dürüst” ve “dosdoğru” anlamlarına gelen parti adı, Eisenkot’un seçmene vermeye çalıştığı güvenilir yönetim mesajının merkezine yerleştirildi.

Aile kayıpları seçmende karşılık buldu

Eisenkot’un yükselişinde uzun askeri kariyerinin yanı sıra ailesinin savaş sırasında yaşadığı kayıplar da etkili oldu. Oğlu Gal Meir Eisenkot, 7 Aralık 2023’te Gazze’deki askeri operasyon sırasında 25 yaşında hayatını kaybetti. Eisenkot daha sonra iki yeğenini de çatışmalarda kaybetti.

Eski komutan, seçim konuşmalarında bu kayıpları doğrudan siyasi malzeme olarak kullanmamaya çalışıyor. Ancak oğlunun ve yeğenlerinin ölümü, yaklaşık üç yıldır savaş koşullarında yaşayan İsrail toplumunda Eisenkot’un kişisel fedakârlık ve sorumluluk söyleminin karşılık bulmasını sağladı.

Netanyahu’nun güçlü olduğu Fas, Cezayir, Irak ve diğer Orta Doğu kökenli Yahudi seçmenler arasında Eisenkot’a yönelik ilginin artması da dikkat çekiyor. Mütevazı aile geçmişi, ağır aksanı ve gösterişten uzak konuşma tarzı, Netanyahu’nun etkili hitabeti ve uzun siyasi geçmişinden oldukça farklı bir liderlik görüntüsü oluşturuyor.

Eisenkot’un destekçileri bu farklılığı samimiyet ve güvenilirlik olarak değerlendiriyor. Rakipleri ise daha önce bir bakanlık veya siyasi parti yönetmemiş olmasını, uluslararası ilişkilerdeki deneyimini ve İngilizce konuşma yeteneğini sorguluyor.

Güvenlikte sert, yönetimde birlik mesajı

Eisenkot kendisini geleneksel sol siyaset içinde konumlandırmıyor. Güvenlik politikalarında sert bir çizgi savunuyor, İsrail ordusunun bölgesel tehditlere karşı hareket özgürlüğünün korunmasını istiyor ve mevcut koşullarda Filistin devleti kurulması tartışmasını gerçekçi bulmadığını söylüyor.

Yashar Partisi’nin seçim programının ilk sıralarında 7 Ekim saldırılarına giden süreçte yaşanan güvenlik başarısızlıklarını araştıracak bağımsız bir devlet komisyonu kurulması bulunuyor. Eisenkot, sorumluların belirlenmesini ve devlet kurumlarına duyulan güvenin yeniden oluşturulmasını istiyor.

Parti ayrıca başbakanlık görevini iki dönemle sınırlandırmayı, eğitim ve ekonomi politikalarını yeniden düzenlemeyi, savaş sonrası travma yaşayanlara verilen desteği artırmayı ve göçmenlerin topluma uyum sürecini güçlendirmeyi hedefliyor.

Seçimin en kritik başlıklarından biri ise askerlik sistemi. Eisenkot, Ultra Ortodoks Yahudilerin ve diğer toplumsal kesimlerin ulusal hizmet veya askerlik sorumluluğuna katılmasını savunuyor. Muafiyetlerin sınırlı tutulmasını ve orduda görev yapanlara sosyal haklarda öncelik verilmesini istiyor.

Netanyahu cephesi ise Eisenkot’u sol partilerle hareket etmekle, savaşların erken bitirilmesini istemekle ve Arap partilerinin desteği olmadan hükümet kuramayacak olmakla eleştiriyor. Eisenkot, Netanyahu hükümetinin savaş için ulaşılabilir stratejik hedefler belirleyemediğini ve toplumsal ayrışmayı derinleştirdiğini savunuyor.

61 sandalye hesabı belirleyici olacak

İsrail’de seçmenler başbakanı doğrudan seçmiyor. Seçimde 120 üyeli Knesset’in dağılımı belirleniyor. Cumhurbaşkanı daha sonra milletvekillerinin tavsiyelerini değerlendirerek hükümet kurma ihtimali en yüksek olan lidere görev veriyor. Başbakan olabilmek için en az 61 milletvekilinin desteğine ihtiyaç duyuluyor.

Bu nedenle Yashar Partisi’nin seçimi birinci sırada tamamlaması, Eisenkot’un otomatik olarak başbakan olacağı anlamına gelmiyor. Eisenkot’un Naftali Bennett ve Yair Lapid’in oluşturduğu merkez ittifakın yanı sıra Yair Golan’ın Demokratlar Partisi, Avigdor Lieberman’ın Yisrael Beytenu Partisi ve diğer küçük oluşumlarla anlaşması gerekebilir.

Bazı araştırmalar bu partilerin Arap partilerinin desteğine ihtiyaç duymadan 61 sandalyeye ulaşabileceğini gösteriyor. Bazıları ise muhalefetin hükümet kurabilmesi için Arap milletvekillerinin dışarıdan veya doğrudan desteğine ihtiyaç duyacağını ortaya koyuyor. Netanyahu’nun seçim kampanyasında özellikle bu belirsizliği kullanması bekleniyor.

Netanyahu, uzun siyasi kariyeri, güçlü parti teşkilatı ve kendisine bağlı seçmen tabanıyla yarışın en deneyimli ismi olmayı sürdürüyor. Devam eden yolsuzluk davası, 7 Ekim saldırılarındaki sorumluluğu konusunda yöneltilen eleştiriler ve savaşların sonuçları üzerindeki tartışmalar ise kampanyadaki en önemli baskı başlıklarını oluşturuyor. Netanyahu hakkındaki suçlamaları reddediyor ve uyguladığı politikaların İsrail’in güvenliği için gerekli olduğunu savunuyor.

Eisenkot’un önündeki en büyük sınav, anketlerde yakaladığı yükselişi sandığa taşımanın yanı sıra birbirinden farklı muhalefet partilerini ortak bir hükümet programında buluşturmak olacak. 27 Ekim seçimi böylece yalnızca Netanyahu ile Eisenkot arasındaki bir liderlik yarışına değil, İsrail’de savaş sonrasında nasıl bir siyasi yönetim kurulacağına da karar verecek.