Netanyahu New York’ta tutuklanabilir mi?
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için kente gelmesi halinde tutuklanması gerektiği yönündeki görüşünü yeniden dile getirdi. Ancak Mamdani, belediye yönetiminin yalnızca mevcut yasaların izin verdiği ölçüde hareket edeceğini belirtti.
Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından çıkarılmış bir yakalama emri bulunmasına karşın ABD’nin mahkemeyi kuran Roma Statüsü’ne taraf olmaması, New York’ta olası bir tutuklamanın önündeki en önemli hukuki engellerden biri olarak görülüyor.
Mamdani tutuklama görüşünü yineledi
Mamdani, Netanyahu’nun Gazze’de yürütülen askeri operasyonlarla bağlantılı suçlamalar nedeniyle Lahey’de yargılanması gerektiğine inandığını söyledi.
Netanyahu’yu savaş suçlusu olarak nitelendiren Mamdani, bu görüşün Gazze’de yaşananların sonuçlarını takip eden geniş bir kesim tarafından paylaşıldığını savundu.
Uluslararası Ceza Mahkemesi, Netanyahu hakkında Kasım 2024’te savaş suçları ve insanlığa karşı suç işlendiği iddiaları kapsamında yakalama emri çıkarmıştı. Yakalama emri bir mahkûmiyet kararı anlamına gelmiyor. Netanyahu ve İsrail yönetimi suçlamaları reddediyor ve mahkemenin yargı yetkisine itiraz ediyor.
Yetki sınırlarını kabul etti
Mamdani, kampanya dönemindeki açıklamalarına rağmen New York Belediye Başkanlığı makamının hukuki sınırlarını aşmayacağını belirtti.
Kentte uygulanabilecek yasaların kendisine hangi yetkileri verdiğinin incelendiğini anlatan Mamdani, Netanyahu’yu tutuklatmak amacıyla yeni bir yerel düzenleme hazırlamayacağını söyledi.
Bu açıklama, belediye başkanının Netanyahu’nun tutuklanması yönündeki siyasi tutumunu koruduğunu, ancak doğrudan uygulama sözü vermekten kaçındığını gösterdi.
Tutuklamanın önünde ciddi engeller var
ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin üyesi değil ve mahkemenin yakalama emirlerini kendi topraklarında otomatik olarak uygulamakla yükümlü bulunmuyor.
Dış politika, diplomatik ilişkiler ve yabancı devlet yöneticilerinin dokunulmazlığı gibi konular büyük ölçüde federal hükümetin yetki alanına giriyor. New York Belediye Başkanı’nın ya da kent polisinin tek başına bir UCM kararını uygulaması bu nedenle ciddi bir federal hukuk tartışmasına yol açabilir.
Birleşmiş Milletler toplantılarına katılan yabancı devlet temsilcilerinin seyahat ve diplomatik statülerine ilişkin korumalar da olası bir müdahaleyi daha karmaşık hale getiriyor.
Bu hukuki koşullar nedeniyle Netanyahu’nun yalnızca UCM yakalama emrine dayanılarak New York’ta tutuklanması düşük ihtimal olarak değerlendiriliyor.
Gazze politikasına sert eleştiri
Mamdani, röportajında ABD’nin Gazze ve Filistin politikasını da eleştirdi. Gazze’de yaşananları soykırım olarak nitelendiren Mamdani, Amerikan siyasetindeki mevcut yaklaşımın hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler açısından başarısız olduğunu savundu.
İsrail’e yönelik eleştirilerinin Yahudi New Yorklulara karşı bir tutum olmadığını belirten Mamdani, antisemitizm ile mücadeleye devam edeceğini, aynı zamanda İsrail hükümetinin politikalarını eleştirmekten vazgeçmeyeceğini ifade ediyor.
Harris’e destek için İsrail şartı
Mamdani’ye eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in yeniden başkan adayı olması durumunda kendisini destekleyip desteklemeyeceği de soruldu.
Mamdani, Harris’e koşulsuz destek vermeyeceğini belirterek İsrail’e yönelik askeri yardım ve silah transferleri konusunda politika değişikliği görmek istediğini söyledi.
Kongre seçimlerinde desteklediği adayların İsrail’e belirli silah satışlarının sınırlandırılmasını amaçlayan girişimlere destek verdiğini anlatan Mamdani, ABD’nin Gazze politikasında köklü değişiklik yapılması gerektiğini savundu.