"Ne istersem onu yapacak"
ABD Başkanı Donald Trump, Connecticut’ta düzenlenen Sahil Güvenlik Akademisi Mezuniyet Töreni’ne katılmak üzere havalimanından ayrılırken İran gündemine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Trump, İran konusunda çok iyi bir noktada olduklarını savunarak Tahran’ın askeri ve siyasi kapasitesinin büyük ölçüde zayıflatıldığını ileri sürdü. Mevcut ateşkesin ne kadar süreceğine ilişkin net bir takvim vermeyen Trump, karar sürecinde aceleci davranmayacağı mesajını verdi.
Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun İran’a yönelik saldırıları ne kadar erteleyeceğine ilişkin soruya, “O, ben onun ne yapmasını istiyorsam onu yapacak” yanıtını verdi.
ABD Başkanı, Netanyahu ile İran başlığında aynı çizgide olduklarını ifade ederken, İsrail Başbakanı’nı “savaş dönemi başbakanı” olarak nitelendirdi. Trump’ın bu çıkışı, Washington ile Tel Aviv arasında İran’a yönelik olası yeni adımların görüşüldüğü bir dönemde geldi.
Trump, İran konusunda atacağı adımlar için kasım ayında yapılacak Kongre ara seçimlerinin kendisini baskı altına almadığını söyledi.
“İran’la ilgili acelem yok” diyen Trump, siyasi takvimin dış politika kararlarında belirleyici olmayacağı mesajını verdi. ABD Başkanı, İran’la savaşın uzadığı yönündeki eleştirilere de karşı çıktı.
Trump, ABD’nin Afganistan ve Irak’ta yıllarca kaldığını ve binlerce asker kaybettiğini hatırlatarak, İran sahasında üç aydır bulunduklarını, bu sürenin önemli bölümünün ateşkesle geçtiğini ve 13 kayıp verdiklerini söyledi.
Trump, Hürmüz Boğazı’nın açık kalması gerektiğini belirterek bu konuda bazı girişimlerde bulunacaklarını kaydetti.
Bölgesel enerji güvenliği açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı, İran geriliminin tırmanmasıyla yeniden uluslararası gündemin merkezine yerleşti. Washington yönetimi, deniz trafiğinin kesintiye uğramaması için diplomatik ve askeri seçenekleri masada tutuyor.
ABD Başkanı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Çin ziyaretine ilişkin de konuştu. Trump, “Bence bu iyi bir şey. Ben ikisiyle de iyi anlaşıyorum” diyerek Moskova ile Pekin arasındaki temasa olumsuz yaklaşmadığını belirtti.
Trump’ın açıklaması, Washington’ın İran dosyasının yanında Rusya ve Çin hattındaki diplomatik gelişmeleri de yakından izlediğini gösterdi.
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, İran’a yönelik saldırıların yeniden başlatılması ihtimaline karşı ordunun en yüksek alarm seviyesinde olduğunu açıkladı.
İsrail basınına göre Zamir, tümen komutanlarıyla yaptığı durum değerlendirme toplantısında İran ve bölgedeki vekil güçlerin son saldırılarla zayıflatıldığını savundu. Zamir, İsrail ordusunun her ihtimale hazırlıklı olduğunu belirtti.
İsrail basını, Trump ile Netanyahu arasında İran gündemiyle ilgili uzun ve dramatik bir telefon görüşmesi yapıldığını aktardı.
Görüşmenin, ABD’nin İran’a yönelik olası saldırı senaryolarının değerlendirildiği bir süreçte gerçekleştiği ileri sürüldü. İsrail devlet televizyonu KAN ise ABD ve İsrail ordularının İran’a yönelik saldırıların yeniden başlatılması konusunda ortak hazırlıkları tamamladığını iddia etti.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik yeni saldırılar için yoğun hazırlık yürüttüğü iddiaları bölgede tansiyonu artırırken, ateşkesin geleceğine ilişkin belirsizlik sürüyor.
Trump yönetimi bir yandan diplomasiye zaman tanıdığını vurgularken, diğer yandan İran’ın anlaşmaya yanaşmaması halinde askeri seçeneğin yeniden gündeme gelebileceğini belirtiyor. İsrail cephesi ise olası saldırılara karşı hazırlık seviyesini en üst düzeyde tutuyor.