Kuzey Kore askerlerine esir düşmeme talimatı
Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, Ukrayna savaşında Rusya safında görev yaparken hayatını kaybeden Kuzey Kore askerleri için Pyongyang’da açılan anıt müzenin töreninde konuştu. Törende, cephede ölen askerler için hazırlanan mezar taşlarının arkasında birlikler saf tuttu, anma programı kapsamında havaya balonlar bırakıldı.
Kim Jong Un, törende yaptığı konuşmada Rusya’nın yanında savaşan Kuzey Kore askerlerini ülkenin onurunu savunan kişiler olarak nitelendirdi. Kuzey Kore lideri, cephede ölen askerlerin herhangi bir tazminat ya da ödül beklentisiyle değil, ideolojik bağlılık ve görev anlayışıyla hareket ettiğini savundu.
Kim Jong Un’un törendeki en dikkat çeken sözleri, savaş alanında esir düşmemek için kendisini öldüren Kuzey Kore askerleriyle ilgili oldu. Kim, bu davranışı ülkenin onurunu koruma iradesi olarak sundu ve askerlerin cephede gösterdiği tutumu övdü.
Kuzey Kore devlet haber ajansı KCNA’nın aktardığı resmi söylemde, bu askerlerin “kendilerini feda etme” ve “olağanüstü kahramanlık” anlayışıyla hareket ettiği vurgulandı. Pyongyang yönetimi, böylece Ukrayna savaşında ölen Kuzey Kore askerlerini resmi anlatıda kahramanlaştıran yeni bir propaganda çerçevesi oluşturdu.
Ukraynalı askeri kaynakların daha önce yaptığı değerlendirmelerde, bazı Kuzey Kore askerlerinin savaş esiri olmamak için yaralandıktan sonra dahi kendilerine zarar vermeye çalıştığı belirtilmişti. Aynı değerlendirmelerde, bazı askerlerin bileklerini ve boyunlarını ısırarak esir alınmaktan kaçınmaya çalıştığı öne sürülmüştü.
Kuzey Kore askerlerinin Rusya’daki varlığı, Ekim 2024’te uluslararası kamuoyunun gündemine girdi. Askerlerin özellikle Ukrayna’nın 2024’te kısmen ele geçirdiği Rusya’nın batısındaki Kursk bölgesinin yeniden kontrol altına alınmasına yönelik operasyonlarda görev yaptığı bildirildi.
Güney Kore istihbaratına dayandırılan değerlendirmelere göre, Rusya’ya destek için yaklaşık 15 bin Kuzey Kore askeri konuşlandırıldı ve bu askerlerden yaklaşık 2 bini hayatını kaybetti. Ancak son haberlerde, sahadaki kayıplara ilişkin farklı rakamlar da gündeme geldi. Bazı değerlendirmelerde konuşlandırılan asker sayısı yaklaşık 14 bin, ölü sayısı ise 6 bini aşkın olarak aktarıldı.
Bu farklılık, savaş alanından gelen bilgilerin sınırlı olması ve Kuzey Kore ile Rusya’nın askeri kayıplara ilişkin ayrıntılı resmi veri paylaşmaması nedeniyle net bir tablo oluşmasını zorlaştırıyor.
Kim Jong Un, törende Rusya ile yürütülen askeri kampanyayı “kanla yazılmış yeni bir dostluk tarihi” olarak nitelendirdi. Kuzey Kore lideri, Moskova’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı “kutsal savaş” söylemiyle savundu ve Pyongyang’ın Rusya’ya desteğinin süreceği mesajını verdi.
Törene Rusya’dan üst düzey isimler de katıldı. Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov ve Rusya Devlet Duması Başkanı Vyaçeslav Volodin’in Pyongyang temasları, iki ülke arasındaki askeri yakınlaşmanın yeni aşamasına işaret etti.
Kim Jong Un ve Rus yetkililer, iki ülke arasındaki askeri iş birliğini 2027-2031 dönemini kapsayacak şekilde daha uzun vadeli ve sürdürülebilir bir zemine taşıyacak yeni planları da görüştü. Bu çerçevede savunma alanındaki ortaklığın daha kurumsal hale getirilmesi hedefleniyor.
Rusya ile Kuzey Kore arasında 2024 yılında Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması imzalanmıştı. Anlaşmada, taraflardan birinin silahlı saldırıya uğraması durumunda diğer tarafın derhal askeri yardım sağlamasını öngören karşılıklı savunma hükmü yer alıyor.
Bu anlaşma, Kuzey Kore’nin Ukrayna savaşında Rusya’ya verdiği askeri desteğin siyasi ve hukuki zeminini güçlendiren en önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Pyongyang yönetimi, anlaşmadan sonra Moskova ile ilişkilerini yalnızca diplomatik düzeyde değil, sahadaki askeri iş birliği üzerinden de derinleştirdi.
Kuzey Kore, Ukrayna savaşı sürecinde yalnızca asker desteğiyle değil, silah ve füze programlarıyla da öne çıktı. Pyongyang yönetiminin, savaş ortamını silah sistemlerini gerçek cephe koşullarında test etmek için kullandığı değerlendiriliyor.
Kuzey Kore’nin 2026 yılında en az yedi belgelenmiş balistik füze denemesi yaptığı bildirildi. Bu denemeler arasında Hwasong 11 kısa menzilli balistik füze sistemi de yer aldı. KN 23 ya da KN 24 olarak da bilinen bu füzenin, Ukrayna savaşında kullanılmak üzere Moskova’ya sağlandığı Kiev tarafından daha önce açıklanmıştı.
Bu gelişmeler, Kuzey Kore’nin Rusya ile askeri iş birliği sayesinde yalnızca siyasi destek kazanmaya çalışmadığını, aynı zamanda silah kapasitesini geliştirmek için savaş alanından veri elde ettiğini de gösteriyor.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Genel Direktörü Rafael Grossi’nin Kuzey Kore’deki nükleer tesislerde faaliyetlerin arttığına yönelik değerlendirmesi, Pyongyang’ın askeri kapasitesine ilişkin kaygıları büyüttü.
Kuzey Kore’nin Rusya ile yakınlaşması, füze denemelerini artırması ve nükleer tesislerdeki faaliyetlerini hızlandırması, Ukrayna savaşının etkilerinin Avrupa cephesiyle sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor. Bu süreç, Asya-Pasifik güvenliği açısından da yeni risk başlıkları oluşturuyor.
Pyongyang’daki anıt müze, Kuzey Kore yönetiminin Ukrayna savaşında ölen askerleri iç kamuoyuna yeni bir kahramanlık anlatısıyla sunduğunu gösteriyor. Kim Jong Un’un konuşması, cephedeki kayıpların yalnızca askeri bir sonuç olarak değil, rejimin ideolojik söylemini güçlendiren bir propaganda unsuru olarak kullanıldığını ortaya koydu.
Kuzey Kore’nin savaşta verdiği kayıpları açık biçimde anması, Pyongyang’ın Rusya ile ittifakını kendi halkına kabul ettirme çabasının da parçası olarak görülüyor. Bu tablo, Kuzey Kore’nin Ukrayna savaşındaki rolünün geçici bir destek adımından daha geniş bir stratejik ortaklığa dönüştüğünü gösteriy