Köyler boşalıyor, üretim zorlaşıyor
Türkiye’de köy ve beldelerde yaşayanların sayısı 5,66 milyona düşerken, bu kesimin toplam nüfus içindeki payı yüzde 6,6 seviyesine indi. Buna karşılık il ve ilçe merkezlerinde yaşayanların sayısı 80 milyona çıktı. Veriler, kentleşmenin sürerken kırsal yerleşimlerin nüfus kaybettiğini gösteriyor.
Kırsalda 25 ile 35 yaş grubundaki nüfusun 644 bin düzeyine gerilemesi, tarımda kuşak yenilenmesi tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Sektör temsilcileri, gençlerin kırsalda kalmamasının yalnızca demografik bir değişim olmadığını, üretim kapasitesini de etkilediğini vurguluyor.
TOBB Ziraat Odaları Bilgi Sistemi’ne dayandırılan değerlendirmelerde, kayıtlı çiftçilerin yaş ortalamasının 58,1 olduğu belirtildi. Tarımda çalışan nüfusun yaşlanmasının üretimin geleceği açısından risk oluşturduğu, genç üretici sayısındaki düşüşün ise sahada daha görünür hale geldiği ifade ediliyor.
2014 yılında 6360 sayılı düzenlemeyle büyükşehir sınırları içindeki çok sayıda köyün mahalle statüsüne geçmesi, yapılaşma süreçlerini belediye mevzuatı içine taşıdı. Bu değişimle birlikte imar planı, zemin etüdü, mimari proje, yapı ruhsatı ve harç gibi kalemlerin maliyeti artırdığı, köye yerleşmek isteyenler için yeni bir yük oluşturduğu değerlendiriliyor.
Kırsal mahalleler için ayrı bir imar ve destek yaklaşımı oluşturulması önerileri öne çıkıyor. Mahalleye dönüşen yerlerde konut ve tarımsal yapılar için süreçlerin sadeleştirilmesi, zemin etütlerinin uygun bedellerle yapılması, tip proje uygulamaları ve ruhsat ile harçlarda kolaylık sağlanması gibi başlıklar tartışılıyor.
Kırsalda kalıcılığı artırmak için barınma, altyapı, sulama ve temel hizmetlere erişim gibi alanlarda adım atılması gerektiği belirtiliyor. Amaç, hem kırsal yaşamı güçlendirmek hem de tarımsal üretimin sürekliliğini koruyacak koşulları oluşturmak olarak özetleniyor.