KDK’dan Temu ve AliExpress tavsiyesi
Kamu Denetçiliği Kurumu, yurt dışı e-ticaret platformları üzerinden yapılan düşük bedelli bireysel alışverişlerde uygulanan gümrük düzenlemesinin yeniden ele alınması yönünde Ticaret Bakanlığına tavsiye kararı verdi.
Karar, Temu ve AliExpress gibi platformlardan posta veya hızlı kargo yoluyla yapılan, ticari nitelik taşımayan bireysel siparişleri ilgilendiriyor. KDK, mevcut uygulamanın tüketiciler açısından öngörülebilirlik ve hukuki güvenlik ilkeleri bakımından değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Süreç, emekli bir torna freze ustasının KDK’ya yaptığı başvuruyla başladı. Başvuruda, vatandaşın kendi kullandığı elektronik ekipmanlar ile teknik lisede okuyan torunlarının projelerinde ihtiyaç duyduğu sensör, entegre, switch modül ve PCB kartı gibi parçaları yurt dışından posta yoluyla temin etmekte zorlandığı belirtildi.
Başvuruda, kişisel kullanım amacıyla getirilen düşük bedelli ürünlerde uygulanan kısıtlamaların günlük ihtiyaçları ve eğitim amaçlı teknik çalışmaları zorlaştırdığı ifade edildi. Vatandaş, sipariş sınırının 150 avro seviyesine çıkarılmasını, aylık paket kotalarının genişletilmesini ve bireysel ithalata yönelik mevcut kısıtlamaların yeniden değerlendirilmesini talep etti.
KDK, başvuruyu inceledikten sonra düşük bedelli ve ticari mahiyet taşımayan bireysel gönderiler bakımından mevcut gümrük uygulamasının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği sonucuna vardı.
Kararda, posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen ürünlerde muafiyet sınırlarına ilişkin düzenlemenin gerekli inceleme ve araştırma yapılarak değerlendirilmesi istendi. KDK, uygulamanın yalnızca ticari ithalatı değil, kişisel kullanım amacı taşıyan küçük tutarlı alışverişleri de etkilediğini belirtti.
KDK kararında, tüketicilerin ürün bedeli dışında karşılaşabilecekleri ek yükümlülükleri önceden açık biçimde görebilmesinin önemine vurgu yapıldı.
Vergi, beyan işlemleri, ardiye, müşavirlik, hızlı kargo operatörü hizmet bedeli ve uygunluk denetimi gibi kalemlerin düşük bedelli alışverişlerde toplam maliyeti artırabildiği değerlendirildi. Bu nedenle tüketicilerin sipariş vermeden önce hangi maliyetlerle karşılaşacağını bilmesinin hukuki güvenlik açısından önem taşıdığı ifade edildi.
Kararda, mevcut düzenlemenin düşük bedelli ve ticari nitelik taşımayan bireysel gönderiler için basitleştirilmiş gümrük usulünden yararlanma imkanını daralttığına dikkat çekildi.
KDK, bu durumun özellikle küçük tutarlı ürünlerde tüketiciler açısından belirsizlik doğurabileceğini belirtti. Kurum, Ticaret Bakanlığından uygulamanın etkilerinin yeniden incelenmesini ve tüketici lehine daha öngörülebilir bir yapının değerlendirilmesini istedi.
Temu, AliExpress ve benzeri yurt dışı e-ticaret platformlarından yapılan alışverişler, son dönemde gümrük düzenlemeleri nedeniyle daha fazla gündeme gelmeye başladı.
Posta ve hızlı kargo yoluyla gelen ürünlerde uygulanan yeni vergilendirme ve işlem süreçleri, düşük tutarlı siparişlerde maliyet hesabını değiştirdi. Bu nedenle KDK’nın tavsiye kararı, yurt dışından bireysel alışveriş yapan çok sayıda tüketici tarafından yakından takip ediliyor.
KDK’nın kararı tavsiye niteliği taşıyor. Bu nedenle düzenlemenin değişip değişmeyeceğine ilişkin süreç Ticaret Bakanlığının yapacağı değerlendirmeye bağlı olacak.
Bakanlığın mevcut uygulamayı yeniden incelemesi halinde, düşük bedelli ve ticari olmayan bireysel gönderiler için muafiyet sınırları, işlem süreçleri ve tüketicinin karşılaştığı ek maliyetler yeniden gündeme gelebilecek. Karar, doğrudan bir mevzuat değişikliği anlamına gelmese de yurt dışı alışverişlerinde gümrük uygulamasına ilişkin yeni tartışmanın önünü açtı.