sondakika
sondakika
Arama İkonu
Menü İkonu
Hızlı erişim
×



Kaybolan ötegezegen gizemi çözüldü: TOI-2535 b'yi gizli bir komşu gezegen saklamış

Uzay
VGN 1 dk okuma

Kaybolan ötegezegen gizemi çözüldü: TOI-2535 b'yi gizli bir komşu gezegen saklamış
Uzay / Kaynaklar: EarthSky. Görsel (temsili sıcak Jüpiter canlandırması): ESO/M. Kornmesser, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

NASA'nın TESS uydusuyla yedi yıl izlenen sıcak Jüpiter TOI-2535 b bir anda gözden kayboldu. UCLA ekibine göre suçlu, yörüngesini eğen görünmeyen bir komşu gezegen.

ABD'deki Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles (UCLA) araştırmacıları, yaklaşık 1.000 ışık yılı uzaklıktaki TOI-2535 b adlı ötegezegenin neden "kaybolduğunu" açıkladı. The Astrophysical Journal'da 9 Kasım'da yayımlanan çalışmaya göre gezegen yok olmadı; aynı sistemdeki görünmeyen ikinci bir gezegenin kütleçekimi, yörüngesini eğerek onu görüş hattımızın dışına itti. Bulguyu 15 Kasım'da EarthSky aktardı.

Gezegen nasıl "kayboldu"?

Gökbilimciler TOI-2535 b'yi NASA'nın gezegen avcısı TESS uydusunun verileriyle buldu. Uzak gezegenler çoğu zaman doğrudan görülemez; ancak yıldızlarının önünden geçerken yıldız ışığını çok az azaltırlar. "Geçiş" (transit) adı verilen bu yöntemle TESS, gezegeni yedi yıl boyunca izledi.

TOI-2535 b, Jüpiter benzeri bir gaz devi ve yıldızının çevresindeki turunu yalnızca 8,25 günde tamamlıyor. Karşılaştırma için Güneş'e en yakın gezegen Merkür bu turu 88 günde atıyor. Yıldızına bu kadar yakın dolanan gaz devlerine "sıcak Jüpiter" deniyor.

Araştırmacılar zamanla geçişlerin düzensizleştiğini fark etti: Geçişler beklenenden altı saate kadar erken ya da geç yaşandı, kısaldı ve sığlaştı. Sonunda gezegenin geçişleri tamamen görülmez oldu.

Topaç gibi yalpalayan yörüngeler

Ekibe göre sistemdeki iki gezegen birbirini kütleçekimiyle etkiliyor ve her biri diğerinin yörüngesini bir topaç gibi yalpalatıyor. Yörüngeler birbirine göre eğik olduğu için zaman zaman hizadan çıkıyor; bu durumda gezegen, Dünya'dan bakıldığında yıldızının önünden geçmiyor.

Çalışmanın baş yazarı Samuel Yee, "Evreni her şeyin düzenli işlediği bir saat mekanizması gibi düşünürüz" dedi ve iki gezegen çok güçlü etkileştiği için bunun gördükleri en uç örnek olduğunu belirtti. Ortak yazar Erik Petigura ise durumu, Ay'ın eğik yörüngesi nedeniyle tutulmaların daha seyrek yaşanmasına benzetti.

Bir sonraki geçiş onlarca yıl sonra

Araştırmacılar, TOI-2535 b'nin bir sonraki görünür geçişini 30 ila 50 yıl sonra bekliyor; gizli komşunun ise daha erken görünür hale gelebileceğini söylüyor. Ekip ayrıca eğik yörüngelerin, gezegenin başka bir gezegenle yakın karşılaşma sonucu eliptik bir yörüngeye savrulduğu senaryoyu desteklediğini düşünüyor.

Diğer haberler
VGNHaber'i Google'da Tercih Edilen Kaynağınız Yapın
Son dakika haberlerini ve tarafsız analizleri Google Tercihler'e ekleyerek kaçırmayın.
Google'da Ekle
VGNHaber'i Google'da Ekle
Son dakika haberlerini kaçırmamak için tercihinize ekleyin.
Google'da Takip Et