İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Kan testi demans riskini 25 yıl önceden işaret edebilir
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Alzheimer hastalığıyla yakından ilişkili tau proteinlerinin belirli türleri, beyin değişiklikleri ortaya çıkmadan yıllar önce kanda izlenebilir düzeylere ulaşabiliyor. Bu protein türlerinden p-tau217’nin, Alzheimer’a işaret eden beyin değişiklikleriyle daha güçlü bağlantı gösterdiği için son yıllarda öne çıktığı belirtiliyor.
Araştırmada, 1990’ların sonlarında 65 ile 79 yaş aralığında çalışmaya alınan ve başlangıçta bilişsel açıdan sorun saptanmayan 2 bin 766 kadının verileri incelendi. Katılımcılar 2021’e kadar takip edildi ve zaman içinde hafif bilişsel bozulma ya da demans gelişimi kayıt altına alındı. Başlangıç dönemi kan örneklerinden elde edilen p-tau217 düzeyleri ile ilerleyen yıllardaki bilişsel sonuçlar karşılaştırıldı.
Analize göre, p-tau217 düzeyi yükseldikçe, ilerleyen dönemde hafif bilişsel bozulma veya demans gelişme olasılığı da artış gösterdi. Araştırmacılar, bu ilişkinin yalnızca yakın vadede değil, 25 yıla varan uzun bir zaman penceresinde izlenebilmesinin dikkat çekici olduğunu vurguladı.
Bulgular, p-tau217 ile bilişsel bozulma arasındaki ilişkinin her grupta aynı güçte olmadığını da gösterdi. Risk artışının 70 yaş üstü kadınlarda, Alzheimer için genetik risk taşıyanlarda ve östrojen artı progesteron içeren hormon tedavisi kullananlarda daha güçlü seyrettiği bildirildi. Irksal gruplar arasında da farklılıklar gözlendiği, bazı sonuçların özellikle belirli gruplarda daha sınırlı ortaya çıktığı kaydedildi.
Araştırmacılar, p-tau217’nin ölçümünün pratikliği nedeniyle klinikte önemli bir araç olabileceğini belirtirken, bunun tek başına kesin tanı ya da tarama testi olarak kullanılmasının şu aşamada uygun görülmediğine işaret ediyor. Mevcut kan testlerinin daha çok belirti gösteren kişilerde tanıyı destekleme veya Alzheimer olasılığını dışlama amacıyla değerlendirildiği, belirtisiz kişilerde uzun vadeli risk öngörüsü içinse daha fazla doğrulama çalışmasına ihtiyaç olduğu ifade ediliyor.