Kamuda iki yıllık tasarruf altı bakanlığın toplam bütçesini birden aştı

VGN

Kamuda 2024 ve 2025 yıllarında 484 milyar lira tasarruf sağlanırken, faiz ve deprem giderleri hariç kapsamdaki harcamaların bütçe içindeki payı yüzde 4,6’dan yüzde 2,9’a düştü.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamuda uygulanan tasarruf tedbirleri sonucunda 2024 ve 2025 yıllarında cari fiyatlarla 484 milyar liralık tasarruf sağlandığını açıkladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, hesaplanan tutarın altı bakanlığın 2026 yılı toplam bütçesini aştığını bildirdi.

Bakanlığın verilerine göre, Tasarruf Tedbirleri Genelgesi kapsamındaki harcamaların merkezi yönetim bütçesi içindeki payı iki yılda belirgin biçimde azaldı. Hesaplamada faiz giderleri ile deprem nedeniyle yapılan zorunlu harcamalar kapsam dışında tutuldu.

Harcamaların payı 1,7 puan geriledi

Genelge kapsamındaki harcamaların bütçe içindeki uzun dönem ortalaması yüzde 4,6 olarak hesaplandı. Bu oran 2024 yılında yüzde 3,1’e, 2025 yılında ise yüzde 2,9’a kadar geriledi.

Böylece kapsamdaki harcamaların payında uzun dönem ortalamasına göre 1,7 puanlık düşüş meydana geldi. Bakanlık, söz konusu oransal gerilemenin 2024 ve 2025 yıllarında cari fiyatlarla toplam 484 milyar liralık tasarrufa karşılık geldiğini hesapladı.

Altı bakanlığın bütçesini geçti

Açıklanan 484 milyar liralık tutarın, altı bakanlığa 2026 yılı için ayrılan toplam bütçeden daha yüksek olduğu belirtildi.

Karşılaştırmaya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı dahil edildi.

Eşel mobil maliyetini de aştı

Kamuda sağlandığı açıklanan tasarruf, akaryakıt fiyatlarındaki artışların tüketiciye yansımasını sınırlamak amacıyla uygulanan eşel mobil sisteminin tahmini maliyetiyle de karşılaştırıldı.

Jeopolitik gerilimler ve yükselen petrol fiyatları nedeniyle devreye alınan sistemin, yıl sonuna kadar bugünkü fiyatlarla yaklaşık 372 milyar liralık kamu geliri kaybına yol açacağı öngörülüyor. Buna göre açıklanan tasarruf tutarı, eşel mobil uygulamasının tahmini maliyetinden 112 milyar lira daha yüksek seviyede bulunuyor.

260 kamu idaresi izleniyor

Kamuda taşıt kullanımı, hizmet binaları, demirbaş alımları ve enerji tüketimi gibi çok sayıda alanı kapsayan Tasarruf Tedbirleri Genelgesi 2024 yılında yayımlandı.

Uygulama kapsamında deprem harcamaları ve diğer zorunlu alanlar dışında kalan ödeneklerde kesintiler yapılırken harcama kontrolleri güçlendirildi. Önceki uygulamalardan farklı olarak izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım mekanizmalarının birlikte kullanıldığı bir model oluşturuldu.

Bakanlık bünyesinde kurulan Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi aracılığıyla 260 kamu idaresinin veri girişi ve raporlama yapması sağlandı. Kurumların tasarruf uygulamaları sistem üzerinden takip edilmeye başlandı.

2 bin 16 birim denetlendi

Tasarruf tedbirlerinin uygulanmasını kontrol etmek amacıyla bugüne kadar 2 bin 16 harcama biriminde denetim gerçekleştirildi. Hazırlanan denetim raporları Cumhurbaşkanlığı ve ilgili kamu idareleriyle paylaşıldı.

Mehmet Şimşek, kamu kaynaklarının daha etkin ve verimli kullanılmasının temel öncelik olduğunu belirtti. Şimşek, tasarruf tedbirlerinin ve harcama kontrollerinin kararlılıkla sürdürüleceğini, elde edilen kaynakların öncelikli alanlara yönlendirileceğini bildirdi.