Kamu yatırıma 1, faize 5,5 harcadı
2026 yılının ilk altı aylık bütçe verileri, faiz ödemeleri ile yatırım amaçlı yurt içi sermaye transferleri arasındaki farkın büyüdüğünü ortaya koydu. Faiz harcamaları yaklaşık 1 trilyon 462 milyar liraya ulaşırken, yurt içi sermaye transferleri 267 milyar 96 milyon lirada kaldı. Bu iki kalem karşılaştırıldığında faize yapılan harcama yaklaşık 5,5 kat daha yüksek gerçekleşti.
Genel bütçede 2026 yılı için öngörülen 18 trilyon 801 milyar liralık başlangıç ödeneğinin yaklaşık 8 trilyon 577 milyar lirası yılın ilk yarısında kullanıldı. Böylece toplam ödeneğin yüzde 45,6’sı altı ayda harcanmış oldu.
Faiz ödemelerinin altı aylık genel bütçe harcamaları içindeki payı yüzde 17’yi aştı. Yılın tamamında faiz giderleri için ayrılan yaklaşık 2 trilyon 742 milyar liralık ödeneğin yüzde 53’ten fazlası ilk altı ayda kullanıldı.
Yatırım amaçlı yurt içi sermaye transferleri için başlangıçta yaklaşık 1 trilyon 32 milyar liralık ödenek ayrıldı. Altı aylık dönemde yapılan 267 milyar liralık harcama, bu ödeneğin yaklaşık dörtte birine karşılık geldi.
Ayrıntılı bütçe kayıtlarında KÖY-DES, BEL-DES, kalkınma ajansları, Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı ve Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı gibi kalemlerde harcama görünmedi. Gerçekleşen 267 milyar 96 milyon liralık aktarımın tamamı “diğer sermaye transferleri” kaleminde yer aldı.
Merkezi yönetim bütçesinin daha geniş ekonomik sınıflandırmasında ise ilk altı ayda 464,1 milyar lira sermaye gideri ve 116,4 milyar lira sermaye transferi kaydedildi. Bu nedenle 5,5 katlık karşılaştırma, bütün kamu yatırımlarını değil, genel bütçedeki yatırım amaçlı yurt içi sermaye transferleri kalemini kapsıyor.
Ocak-haziran döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 8 trilyon 730 milyar liraya, gelirleri ise 7 trilyon 787 milyar liraya ulaştı. Altı aylık bütçe açığı 942 milyar 835 milyon lira olarak gerçekleşti. Faiz giderleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31,7 arttı.
Genel bütçe gelirlerinde 13 trilyon 382 milyar liralık tahakkuka karşılık yaklaşık 7 trilyon 602 milyar liralık tahsilat yapıldı. Tahsilatın tahakkuka oranı yüzde 56,8’de kaldı. Bu oran 2024 ve 2025’in aynı dönemlerinin altında, 2023’ün ilk yarısındaki seviyenin ise üzerinde gerçekleşti.