Japonya’da deprem: Can kaybı 13’e yükseldi
Japonya’nın güneyindeki Kyushu Adası’nda bulunan Kumamoto eyaleti, 28 Temmuz 2026’da güçlü bir depremle sarsıldı. Yerel saatle 16.27’de meydana gelen deprem sonrasında açıklanan can kaybı 29 Temmuz sabahı itibarıyla 13’e yükseldi. Çok sayıda kişinin yaralandığı, alışveriş merkezi ile kâğıt fabrikasındaki enkaz bölgelerinde kayıpları arama çalışmalarının sürdüğü bildirildi.
Depremin ardından yangınlar çıktı; bazı binalar kısmen çöktü, yollar ve köprüler ağır hasar gördü. Gece boyunca devam eden arama çalışmalarına itfaiye, polis ve Japonya Öz Savunma Kuvvetleri katıldı.
Depremin büyüklüğü neden iki farklı rakamla açıklandı?
Japonya Meteoroloji Ajansı, merkez üssü Kumamoto bölgesi olan depremin büyüklüğünü 7,1 ve derinliğini yaklaşık 10 kilometre olarak açıkladı. Depremin moment büyüklüğü ise hem ajansın teknik değerlendirmesinde hem de ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi ölçümünde 6,8 olarak hesaplandı.
Sarsıntı, Japonya’nın yedi basamaklı sismik şiddet ölçeğinde en yüksek düzey olan 7’ye ulaştı. En şiddetli hareket Uuki ve Hikawa yerleşimlerinde kaydedildi. Deprem geniş bir bölgede hissedilirken, insanların ayakta durmakta zorlandığı ve çok sayıda yapıda eşya ile cephe hasarı oluştuğu bildirildi.
Alışveriş merkezinde patlama ve çökme
Kashima’daki Aeon Mall Kumamoto, depremin en fazla hasar verdiği noktalardan biri oldu. Merkezin ikinci katındaki bir bölüm çökerken, depremden sonra binada büyük bir patlama meydana geldi. Patlamanın ardından yapının bir cephesi parçalandı ve enkaz otoparka yayıldı.
Alışveriş merkezinden çıkarılanlar arasında 20’li yaşlarındaki iki kadının hayatını kaybettiği açıklandı. Kurtarma ekipleri, içeriden yardım çağrısı geldiği belirlenen bölümlerde çalışmalarını yoğunlaştırdı. Patlamanın gaz kaçağından kaynaklanmış olabileceği değerlendiriliyor ancak kesin neden henüz resmî olarak açıklanmadı.
Yatsushiro’daki Nippon Paper Industries tesisinde ise dev bir bacanın çökmesi sonucu çalışanlar enkaz altında kaldı. Arama ekipleri, fabrikadaki kayıplara ulaşabilmek için ağır iş makineleri ve özel kurtarma ekipmanlarıyla çalışma başlattı.
Tsunami uyarısı kaldırıldı
Depremin hemen ardından Ariake ve Yatsushiro denizleri çevresindeki kıyılar için tsunami uyarısı yayımlandı. Kıyı bölgelerinde yaşayanlardan denizden uzaklaşmaları istendi. Yaklaşık iki saat süren takip sonucunda büyük bir dalga gözlenmemesi üzerine uyarı kaldırıldı.
Bölgedeki nükleer enerji tesislerinde olağan dışı bir durum tespit edilmedi. Yetkililer, tsunami tehlikesinin sona ermesine karşın hasarlı binalar, toprak kaymaları ve artçı sarsıntılar nedeniyle riskin devam ettiğini vurguladı.
Ulaşım ve enerji hatları zarar gördü
Deprem, Kumamoto ve çevresindeki kara, demir ve hava ulaşımını önemli ölçüde aksattı. Bazı ana yollarda geniş yarıklar oluşurken köprülerde yapısal hasar tespit edildi. Kyushu’daki hızlı tren seferleri geçici olarak durduruldu, Kumamoto Havalimanı’nın pisti kapatıldı ve bazı uçuşlar başka havalimanlarına yönlendirildi.
On binlerce hane elektriksiz, yaklaşık 140 bin hane ise susuz kaldı. Bölgede sıcaklığın 34 dereceye yaklaşması nedeniyle tahliye merkezlerinde kalanlar için sıcak çarpması uyarısı yapıldı.
TSMC, Sony ve Fujifilm gibi şirketler çalışanlarını tedbir amacıyla tesislerden tahliye etti. TSMC, ilk incelemelerde fabrikasında yapısal hasar görülmediğini ve faaliyetlerin kademeli olarak yeniden başladığını duyurdu. Bazı sanayi tesislerinde ise üretime geçici olarak ara verildi.
Yaklaşık 300 bin kişiye tahliye çağrısı
Deprem ve devam eden artçı sarsıntılar nedeniyle yaklaşık 300 bin kişiden tahliye merkezlerine gitmeleri istendi. Japonya hükümeti, afet bölgesine 3 bin 600 asker ile 20 hava aracı sevk etti. Ekiplerin önceliği enkaz altında kalanlara ulaşmak, yangınları kontrol altına almak ve kesilen temel hizmetleri yeniden sağlamak oldu.
Japonya Meteoroloji Ajansı, depremden sonraki ilk saatlerde 60’tan fazla artçı sarsıntı kaydedildiğini açıkladı. Hasarlı yapılara girilmemesi, dik yamaçlardan ve heyelan riski bulunan bölgelerden uzak durulması istendi.
İlk üç gün için kritik uyarı
Uzmanlar, Kumamoto ve çevresinde yaklaşık bir hafta boyunca çok güçlü artçı sarsıntılar meydana gelebileceği uyarısında bulundu. Özellikle ilk iki ile üç günlük dönemin daha yüksek risk taşıdığı belirtildi.
Aynı bölge 2016 yılında da peş peşe meydana gelen 6,5 ve 7,3 büyüklüğündeki depremlerle ağır hasar görmüştü. O felakette 275 kişi hayatını kaybetmiş, 2 bin 700’den fazla kişi yaralanmış ve on binlerce yapı zarar görmüştü.