sondakika
sondakika
Arama İkonu
Menü İkonu
Hızlı erişim
×



İtalya'dan Meta'ya 805 milyon avro ceza: Facebook, Android galerisine onaysız erişti

Siber Güvenlik
VGN 4 dk okuma

İtalya'dan Meta'ya 805 milyon avro ceza: Facebook, Android galerisine onaysız erişti
Siber Güvenlik / 📷Tony Webster, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

İtalya'nın veri koruma kurumu Garante, Facebook'un Android uygulamasının yaklaşık 20 milyon kullanıcının telefonundaki fotoğraf ve videolara özel onay almadan eriştiğine hükmetti. Meta'ya özelliği 60 gün içinde varsayılan olarak kapatma şartı getirildi, şirket karara itiraz edecek.

İtalya'nın kişisel verileri koruma kurumu Garante per la protezione dei dati personali, 14 Kasım Cumartesi günü Meta'ya 805 milyon avro (yaklaşık 887 milyon dolar) para cezası verdiğini duyurdu. Kuruma göre Facebook'un Android uygulaması, İtalya'daki kullanıcıların telefonlarındaki fotoğraf ve videolara ve bunlara ait üst verilere özel bir onay almadan ve kullanıcıları yeterince bilgilendirmeden erişti. Ceza, şirketin Avrupa merkezi olan İrlanda'daki Meta Platforms Ireland Limited'e kesildi.

Sorun “galeriden öneriler” özelliğinde

Karar, 2023'ten bu yana Android'de sunulan ve İtalyancada “Facebook'ta gezinirken galeriden öneriler al” adını taşıyan özelliği hedef alıyor. Kullanıcı akışta gezinirken uygulama, telefonun galerisindeki fotoğraf ve videoları paylaşım önerisi olarak karşısına çıkarıyor. Garante'nin tespitine göre özellik varsayılan olarak açıktı; galeri erişimi ise farklı amaçlara hizmet eden birçok işlevi kapsayan tek bir uygulama izniyle isteniyordu. İzin penceresinden önce gösterilen bilgilendirme yalnızca “diğer işlevleri etkinleştirmekten” söz ediyor, galeri önerilerinin devreye gireceğini açıkça belirtmiyordu.

Kurum, izin bir kez tam olarak verildiğinde uygulamanın bütün fotoğraf arşivini okuyabildiğini, hangi içeriğin kullanıldığının ise ne kullanıcı ne de denetim kurumu tarafından doğrulanabildiğini vurguladı.

“Akıllı telefon özel hayatın parçası”

Garante kararını AB'nin Genel Veri Koruma Tüzüğü'ne (GDPR) değil, AB e-Gizlilik Direktifi'ni İtalyan hukukuna aktaran Gizlilik Kanunu'nun 122. maddesine dayandırdı. Kurumun yorumuna göre bu madde akıllı telefonu kişinin özel alanının bir parçası olarak koruyor. Bu nedenle cihazdaki bilgilere her türlü erişim, veri telefondan dışarı aktarılmasa ya da somut bir zarar doğmasa bile özgür ve bilgilendirilmiş onay gerektiriyor.

Bu ayrım yetki tartışmasında da belirleyici oldu. Meta, AB'deki merkezi İrlanda'da bulunduğu için dosyanın İrlanda veri koruma otoritesine ait olduğunu savundu; GDPR'daki “tek durak” mekanizması bu tür dosyalarda genellikle bu sonucu doğuruyor. Ancak Garante, e-Gizlilik kurallarında böyle bir mekanizma bulunmadığını belirterek itirazı reddetti ve dosyayı kendisi karara bağladı.

20 milyon kullanıcı, 60 günlük süre

İnceleme Temmuz 2025'te Bolzano merkezli tüketici örgütü Centro Tutela Consumatori Utenti'nin başvurusuyla başladı, kurum ardından kendi teknik analizini yaptı. Garante, İtalya'da yaklaşık 20 milyon Android kullanıcısının etkilendiğini ve ihlalin, uygulamayı güncellemeyen ya da izni zaten vermiş kullanıcılar için hâlâ sürdüğünü belirtti. Ceza tutarı, grubun dünya genelindeki cirosunun yaklaşık yüzde 0,47'sine denk geliyor.

Kurum cezayı belirlerken etkilenen kişi sayısını, ihlalin süresini, şirket hakkında 2019'da verilmiş önceki bir kararı ve soruşturma boyunca gösterilen sınırlı işbirliğini ağırlaştırıcı neden saydı. Meta'nın şikâyetin ardından yaptığı değişiklikler hafifletici kabul edildi; ancak kurum bunları geç kalmış ve yalnızca uygulamayı güncelleyen kullanıcılarla sınırlı buldu.

Kararla Meta'ya 60 gün süre tanındı. Şirket bu sürede İtalya'daki kullanıcılardan bu özellik için ayrı ve özel bir onay isteyecek; özelliğin ne işe yaradığını, galeriye eriştiğini ve nasıl kapatılacağını açıkça anlatacak. Özellik, izni daha önce vermiş olanlar dahil herkes için varsayılan olarak kapalı tutulacak. Süre dolduğunda geçerli onayı bulunmayan kullanıcılarda özellik çalıştırılamayacak. Meta'nın attığı adımları 30 gün içinde, aldığı önlemleri ise 90 gün içinde kuruma bildirmesi gerekiyor.

Meta karara itiraz edecek

Meta, karar duyurulduğunda ilk etapta yorum yapmadı. Basına yansıyan sonraki açıklamasında ise şirketin, kurumun olayları değerlendirme biçimine, hukuku uygulayışına ve “orantısız” bulduğu ceza miktarına kesinlikle katılmadığını ve kararı yargıya taşıyacağını bildirdiği aktarıldı. Şirket, söz konusu özelliğin insanların Facebook'a fotoğraf ve video paylaşmasını kolaylaştıran basit bir işlev olduğunu savundu.

Soruşturma, galeri içeriklerinin yapay zekâ modellerini eğitmek için kullanılıp kullanılmadığını incelemedi; Meta böyle bir kullanımı reddediyor. Garante ayrıca şirketin 2026'da sunduğu ve galeri içeriğinin bulutta işlenmesine imkân tanıyan yeni bir işlevi ayrı bir incelemeyle değerlendirme hakkını saklı tuttu. Bu, dosyanın İtalya'da henüz tamamen kapanmadığı anlamına geliyor.

Avrupa'da büyük cezalar zinciri

805 milyon avroluk tutar, İtalya'da bir teknoloji devine verilen en yüksek cezalar arasında gösteriliyor. Meta, Avrupa'da daha önce de ağır yaptırımlarla karşılaşmıştı. İrlanda Veri Koruma Komisyonu, Mayıs 2023'te kullanıcı verilerinin ABD'ye aktarılması nedeniyle şirkete GDPR döneminin rekoru olan 1,2 milyar avroluk cezayı vermişti. Avrupa Komisyonu da Kasım 2024'te Facebook Marketplace üzerinden rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle yaklaşık 798 milyon avro ceza kesmişti. İtalya kararının farkı, cezanın veri aktarımı ya da pazar hâkimiyeti değil, doğrudan kullanıcının cebindeki cihaza erişim üzerinden verilmesi.

Türkiye'deki kullanıcılar için ne anlama geliyor?

Karar yalnızca İtalya'daki kullanıcılar için bağlayıcı ve Türkiye'deki Facebook kullanıcıları için doğrudan bir sonuç doğurmuyor. Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun denetiminde. Bununla birlikte İtalya'daki karar, bir uygulamaya tek dokunuşla verilen geniş kapsamlı galeri izninin neleri mümkün kıldığını açıkça gözler önüne seriyor.

Android 14 ve sonraki sürümlerde kullanıcılar, uygulamalara tüm galeri yerine yalnızca seçtikleri fotoğraf ve videolara erişim izni verebiliyor. Telefon ayarlarındaki uygulama izinleri bölümünden Facebook dahil hangi uygulamanın fotoğraflara erişebildiğini görmek ve gereksiz izinleri kaldırmak mümkün. Avrupa'daki kararın ardından bu ayarları gözden geçirmek, Türkiye'deki kullanıcılar için de birkaç dakikalık bir önlem.

Diğer haberler
VGNHaber'i Google'da Tercih Edilen Kaynağınız Yapın
Son dakika haberlerini ve tarafsız analizleri Google Tercihler'e ekleyerek kaçırmayın.
Google'da Ekle
VGNHaber'i Google'da Ekle
Son dakika haberlerini kaçırmamak için tercihinize ekleyin.
Google'da Takip Et