İsimlerini Ezberlediğimiz Kadınlar
Bir ülkenin hafızası bazen tarihlerle değil, isimlerle şekillenir. Biz de ne yazık ki kadın cinayetlerini yıllardır isimlerle hatırlıyoruz.
Özgecan Aslan… Emine Bulut… Pınar Gültekin… Başak Cengiz… Her biri farklı şehirlerde, farklı yaşamlarda, farklı hayallerin peşindeydi. Bugün onları ortak bir cümlede buluşturan tek şey, yaşam haklarının erkek şiddetiyle ellerinden alınmış olması.
Aradan yıllar geçti. İsimler değişti ama tablo değişmedi.
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun 2026 yılının ilk altı ayına ilişkin raporu, aslında hepimizin bildiği gerçeği bir kez daha yüzümüze vuruyor. Yılın yalnızca ilk altı ayında 150 kadın öldürüldü, 151 kadın ise şüpheli şekilde hayatını kaybetti. Üstelik geçmiş yıllarda “şüpheli ölüm” denilerek kapatılmaya çalışılan 12 dosyanın daha sonra kadın cinayeti olduğu ortaya çıktı.
Bu rakamlar yalnızca bir istatistik değil; yarım kalmış yaşamların bilançosu.
Raporun satır aralarında dikkat çeken gerçeklerden biri, kadınların yüzde 61’inin kendi evlerinde öldürülmüş olması. Oysa ev, insanın en güvende olması gereken yerdir. Kadınlar için ise çoğu zaman en büyük tehlikenin başladığı yer oluyor.
Bir başka çarpıcı veri ise faillerin kimliği. Öldürülen kadınların büyük bölümü, eşleri, eski eşleri ya da birlikte oldukları erkekler tarafından yaşamdan koparıldı. Demek ki mesele “bir anlık öfke” değil; kadını üzerinde hak sahibi gören, ayrılığı kabullenemeyen ve şiddeti bir çözüm yöntemi sanan anlayıştır.
Raporda yer alan “17 kadın ayrılmak, boşanmak ya da kendi yaşamına ilişkin karar almak istediği için öldürüldü” cümlesi, belki de bütün sorunu özetliyor. Bir kadının kendi hayatı hakkında karar verme hakkı, hâlâ bazı erkekler tarafından ölüm nedeni olarak görülebiliyor.
Daha da düşündürücü olan, öldürülen sekiz kadının koruma tedbiri altında bulunması. Demek ki yalnızca yasa çıkarmak yetmiyor. Koruma kararlarının zamanında ve eksiksiz uygulanmadığı her durumda, hukuk kâğıt üzerinde kalıyor; hayat ise geri gelmiyor.
Raporun en ağır satırlarından biri de çocuklarla ilgili. İlk altı ayda en az dokuz kız çocuğu öldürüldü. Altmış sekiz kadın geride çocuklarını bıraktı, iki kadın ise hamileydi. Bir kadın öldürüldüğünde yalnızca bir yaşam son bulmuyor; çocuklar annesiz, aileler tarifsiz bir acıyla baş başa kalıyor.
Bugün hâlâ Emine Bulut’un “Ölmek istemiyorum” sözünü unutamıyorsak, bu yalnızca o cinayetin vahşetinden değil; o çığlığın hâlâ karşılığını bulamamış olmasındandır. Hâlâ Özgecan Aslan denildiğinde içimiz sızlıyorsa, bunun nedeni benzer acıların yıllardır devam ediyor olmasıdır. Pınar Gültekin ve Başak Cengiz dosyaları da bize aynı gerçeği hatırlatıyor: Kadın cinayetleri münferit olaylar değil, ortak bir toplumsal sorunun farklı yüzleridir.
Her altı ayda bir yeni rapor açıklanıyor. Her raporda yeni rakamlar, yeni isimler, yeni acılar yer alıyor. Biz ise her seferinde aynı soruyu soruyoruz: “Daha kaç kadın?”
Oysa asıl sormamız gereken soru şu olmalı: Daha kaç rapor yayımlanacak da bu tablo değişecek?
Kadın cinayetleri kader değildir. Önlenebilir. Bunun için yasaların tavizsiz uygulanması, koruma kararlarının etkin biçimde denetlenmesi, şüpheli kadın ölümlerinin titizlikle soruşturulması ve her şeyden önemlisi, kadınların yaşam hakkını tartışmasız kabul eden bir toplumsal anlayışın güçlenmesi gerekir.
Çünkü mesele yalnızca 150 kadın değildir.
Mesele, her birinin bir adı, bir ailesi, bir hayali ve yarım bırakılmış bir ömrü olmasıdır.
Artık yeni isimler ezberlemek istemiyoruz.
Bir sonraki raporda eksilen sayıların değil, kurtarılan hayatların konuşulduğu bir Türkiye’yi görmek istiyoruz. Çünkü hiçbir kadın, yalnızca yaşamak istediği hayatı seçtiği için ölmemelidir.