İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
İsveç’te kilit isim Magdalena Andersson oldu
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İsveç’te genel seçimlerin ardından yeni hükümeti kurma sürecinin kilit ismi Sosyal Demokratların lideri Magdalena Andersson oldu. Merkez sol partiler, 349 üyeli parlamentoda 176 sandalyeye ulaşarak üç sandalyelik üstünlük elde etti. Başbakan Ulf Kristersson’un destek aldığı sağ blok ise 173 sandalyede kaldı.
Seçim sonucu Andersson’a başbakanlığa dönme fırsatı verdi. Ancak merkez sol partilerin parlamentoda çoğunluğu sağlaması, yeni hükümetin kolaylıkla kurulabileceği anlamına gelmiyor. Andersson’un farklı siyasi programlara sahip dört partiyi ortak bir hükümet formülünde buluşturması gerekiyor.
Sosyal Demokratlar seçimin en büyük partisi
Magdalena Andersson liderliğindeki Sosyal Demokratlar, 99 sandalye kazanarak seçimin en büyük partisi oldu. Parti tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamasa da merkez sol blok içindeki en güçlü siyasi aktör konumuna geldi.
Merkez sol çoğunluğu Sosyal Demokratlar, Merkez Parti, Sol Parti ve Yeşiller oluşturuyor. Bu dört partinin toplam 176 sandalyesi bulunuyor. Parlamentoda çoğunluk için en az 175 sandalye gerekiyor.
Andersson’un önündeki görev, seçimlerde sağlanan sayısal üstünlüğü parlamentonun desteğini alabilecek bir hükümete dönüştürmek olacak.
Koalisyonun önünde siyasi engeller var
Merkez sol partiler seçimlerde aynı tarafta yer alsa da ekonomi, vergiler, enerji politikaları ve hükümete katılım konularında farklı görüşlere sahip.
En önemli anlaşmazlık Merkez Parti ile Sol Parti arasında bulunuyor. Merkez Parti, Sol Partinin doğrudan yer aldığı bir koalisyon hükümetine karşı çıkıyor. Sol Parti ise kurulacak yönetimin ekonomi ve sosyal politika kararlarında etkili olmak istiyor.
Nükleer enerji yatırımları, bankalardan ve yüksek gelir gruplarından alınacak vergiler, sağlık hizmetlerine ayrılacak kaynaklar ve kamu harcamaları da müzakerelerin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Bu görüş ayrılıkları nedeniyle Andersson’un dört partinin tamamını kabinede buluşturması zor görünüyor.
Azınlık hükümeti formülü gündemde
İsveç’te koalisyonlar ve azınlık hükümetleri siyasi sistemin alışılmış parçaları arasında bulunuyor. Bir hükümetin göreve başlayabilmesi için parlamentodaki bütün destekçi partilerin kabineye katılması gerekmiyor.
Andersson, Sosyal Demokratların öncülük edeceği bir azınlık hükümeti kurabilir. Merkez Parti, Sol Parti ve Yeşillerden bazıları hükümete katılmadan bütçe ve güven oylamalarında dışarıdan destek verebilir.
Sosyal Demokratlar ile Yeşillerin kuracağı bir hükümet de seçenekler arasında bulunuyor. Böyle bir formülün hayata geçmesi için Merkez Parti ile Sol Partinin hükümeti parlamentoda düşürmeyeceği konusunda güvence vermesi gerekiyor.
Partilerin ortak bir koalisyon üzerinde anlaşamaması halinde Sosyal Demokratların tek başına azınlık hükümeti kurmaya çalışması da mümkün.
İsveç’te başbakan nasıl seçiliyor?
İsveç sisteminde başbakan adayının parlamentodaki milletvekillerinin çoğunluğundan olumlu oy alması gerekmiyor. Aday, 349 milletvekilinden en az 175’i kendisine karşı oy kullanmadığı sürece göreve gelebiliyor.
Bu nedenle bazı partilerin Andersson’a açık destek vermek yerine çekimser kalması da başbakanlık yolunu açabilir. Görüşmelerde yalnızca hükümete katılacak partiler değil, başbakanlık oylamasında çekimser kalabilecek partiler de önem taşıyacak.
Parlamento başkanının siyasi partilerle görüşmesinin ardından başbakan adayını belirlemesi bekleniyor. Önerilen dört adayın da parlamento tarafından reddedilmesi durumunda erken seçim süreci başlayabiliyor.
Kristersson istifa kararı aldı
Başbakan Ulf Kristersson, oy sayımının tamamlanmasının ardından seçim yenilgisini kabul ederek istifa kararı aldı. Kristersson’un sağ bloğu 173 sandalye kazanarak merkez sol partilerin üç sandalye gerisinde kaldı.
Kristersson, Ilımlı Birlik Partisi, Hristiyan Demokratlar ve Liberallerden oluşan azınlık hükümetini yönetiyordu. Hükümete İsveç Demokratları dışarıdan destek veriyordu.
İsveç Demokratları, yeni parlamentoda 62 sandalyeyle üçüncü büyük parti oldu. Parti bir önceki döneme göre güç kaybederken sağ blok parlamentodaki çoğunluğunu da yitirdi.
Kristersson hükümetinin yeni yönetim göreve başlayıncaya kadar geçici hükümet olarak görevini sürdürmesi bekleniyor.
Andersson başbakanlığa dönmek istiyor
Magdalena Andersson, 2021 yılında İsveç’in ilk kadın başbakanı olmuştu. Sosyal Demokrat lider, 2022 seçimlerinin ardından sağ bloğun çoğunluğu kazanması üzerine görevini Kristersson’a bırakmıştı.
Yeni seçim sonucu Andersson’u yeniden başbakanlığın en güçlü adayı haline getirdi. Ancak hükümet kurabilmesi, merkez sol partiler arasındaki anlaşmazlıkları aşmasına ve parlamentoda reddedilmeyecek bir program hazırlamasına bağlı.
Görüşmelerin başarıyla sonuçlanması halinde İsveç’te dört yıllık sağ iktidarın ardından yönetim yeniden merkez sola geçecek.
Yeni hükümetin sağlık, eğitim, vergilendirme, göç ve suçla mücadele politikalarında değişikliğe gitmesi beklenebilir. İsveç’in NATO üyeliği ve Ukrayna’ya verdiği destek konusunda ise büyük bir politika değişikliği öngörülmüyor.