İstanbul’daki eylem yasağına istinaftan ret

VGN

İstinaf, Valiliğin Mart 2025’te İstanbul genelinde uyguladığı dört günlük toplantı ve gösteri yasağının iptal kararını oybirliğiyle onayarak kesinleştirdi.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi, İstanbul Valiliği’nin 19 Mart 2025’te kent genelinde ilan ettiği dört günlük toplantı, gösteri yürüyüşü ve basın açıklaması yasağını hukuka aykırı bulan ilk derece mahkemesi kararını onadı.

Daire, İstanbul 3. İdare Mahkemesi’nin yasaklama işlemini iptal eden kararına karşı Valilik tarafından yapılan istinaf başvurusunu oybirliğiyle reddetti. Böylece İstanbul genelini kapsayan dört günlük yasağın iptaline ilişkin karar kesinleşti.

Yasak İmamoğlu’nun gözaltına alındığı gün başladı

Dava konusu yasak, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alındığı 19 Mart 2025’te uygulanmaya başlandı.

İstanbul Valiliği, kamu düzeninin korunması ve olası provokatif eylemlerin önlenmesi gerekçesiyle 19 Mart ile 23 Mart 2025 tarihleri arasında İstanbul genelindeki toplantıları, gösteri yürüyüşlerini ve basın açıklamalarını yasakladı.

Karar, İmamoğlu’nun gözaltına alınmasının ardından Saraçhane başta olmak üzere İstanbul’un farklı bölgelerinde başlayan protestoların öncesinde alınmıştı.

Metro istasyonları ve yollar kapatıldı

Yasakla birlikte kentte ulaşımı etkileyen başka güvenlik önlemleri de uygulandı. M1A Yenikapı-Atatürk Havalimanı ve M1B Yenikapı-Kirazlı metro hatlarındaki Emniyet-Fatih istasyonu yolcu giriş ve çıkışlarına kapatıldı.

M2 Yenikapı-Hacıosman metro hattındaki Taksim istasyonunda da giriş ve çıkışlara izin verilmedi. Vatan Caddesi başta olmak üzere çok sayıda cadde ve sokak araç trafiğine kapatıldı.

İlk derece mahkemesi yasağı iptal etti

İstanbul 3. İdare Mahkemesi, Valiliğin yasaklama işleminin hukuka uygun olmadığına karar vererek işlemi iptal etti.

Mahkeme, valilere kamu düzenini ve güvenliğini korumak amacıyla toplantı ve gösterilere müdahale yetkisi verildiğini ancak bu yetkinin sınırsız olmadığını belirledi.

Kararda, İstanbul’un tamamında yapılabilecek bütün toplantı, gösteri yürüyüşü ve basın açıklamalarının topluca yasaklanmasının kanunla tanınan yetkinin sınırlarını aştığı sonucuna varıldı.

Kanuni yetkinin sınırları aşıldı

İstinaf incelemesinde 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’nun 17 ve 19. maddeleri ile 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 11/C maddesi değerlendirildi.

Mahkeme, 2911 sayılı Kanun’un 17. maddesinin belirli bir toplantının ertelenmesi veya yasaklanmasına yönelik olduğunu belirtti.

Kanunun 19. maddesindeki yetkinin ise ortaya çıkan tehlike ve güvenlik koşullarıyla sınırlı, somut gerekçelere dayalı ve belirli bölgeleri kapsayacak biçimde kullanılması gerektiği kaydedildi.

İstanbul’un tamamını kapsayan ve yapılması planlanmamış etkinlikleri de içine alan genel yasaklama kararının kanunda öngörülen sınırların dışına çıktığına hükmedildi.

Yasak ölçüsüz bulundu

Kararda, temel hak ve özgürlüklere yönelik müdahalelerin ulaşılmak istenen amaçla orantılı olması gerektiği vurgulandı.

İstanbul genelindeki bütün toplantı, gösteri yürüyüşü ve basın açıklamalarının dört gün boyunca yasaklanmasının demokratik toplum düzeninin gerekleriyle bağdaşmadığı sonucuna varıldı.

Mahkeme, kamu düzeninin daha sınırlı önlemlerle korunup korunamayacağının yeterince değerlendirilmediğini ve temel haklara en az müdahale ilkesinin karşılanmadığını belirledi.

Yasaklama işleminin ölçülülük ilkesine, kamu yararına ve ilgili kanun hükümlerine uygun olmadığına karar verildi.

Valilik kamu düzenini gerekçe gösterdi

İstanbul Valiliği, istinaf başvurusunda yasağın kamu düzeni, milli güvenlik ve genel asayişin korunması amacıyla alındığını savundu.

Sosyal medya paylaşımları ve güvenlik birimlerinin elde ettiği bilgiler doğrultusunda İstanbul’da toplumsal olayların yaşanabileceğinin değerlendirildiği belirtildi.

Valilik ayrıca protestolara terör örgütlerine yakın olduğu değerlendirilen bazı grupların katılabileceği yönünde bilgiler bulunduğunu ileri sürdü.

İtiraz oybirliğiyle reddedildi

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi, Valiliğin sunduğu gerekçelerin ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını gerektirmediği sonucuna ulaştı.

Daire, İstanbul 3. İdare Mahkemesi’nin kararını hukuk ve usul yönünden uygun bularak Valiliğin istinaf başvurusunu oybirliğiyle reddetti.

16 Temmuz 2026 tarihinde kesin olarak verilen kararla, İstanbul genelinde 19 Mart 2025’te başlatılan dört günlük toplantı, gösteri yürüyüşü ve basın açıklaması yasağının hukuka aykırı olduğuna ilişkin hüküm kesinleşti.