İsrail parlamentosu'nda Filistinlilere idam yolu açıldı

VGN

İsrail parlamentosu, Filistinlilerin askeri mahkemelerde idam edilmesinin önünü açan tartışmalı yasayı 30 Mart 2026’da kabul etti. Yeni düzenleme, özellikle İsraillilere yönelik ölümcül saldırılarla suçlanan ve askeri mahkemelerde yargılanan Filistinlileri kapsıyor. Karar, hem İsrail içinde hem de uluslararası alanda yeni bir hukuk ve insan hakları tartışması başlattı.

Yasanın kapsamı tartışma yarattı

Yasa, mahkumiyet kararından sonra infazın 90 gün içinde uygulanmasını öngörüyor. Düzenlemede af hakkının sınırlandırıldığı, bazı özel durumlar dışında idam cezasının temel yaptırım haline getirildiği belirtiliyor. Eleştirilerin odağında ise düzenlemenin fiilen yalnızca Filistinlileri hedef aldığı ve aynı çerçevenin Yahudi İsrailliler için işletilmediği yönündeki değerlendirmeler yer alıyor.

Ben-Gvir cephesinden kutlama geldi

Yasanın en güçlü savunucularından biri olan Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve aşırı sağcı milletvekilleri, oylamanın ardından kararı kutladı. İsrail basınına ve uluslararası ajanslara yansıyan görüntülerde, karar sonrası Meclis’te sevinç gösterileri yapıldığı görüldü. Tasarı, Netanyahu koalisyonunun aşırı sağ ortaklarının uzun süredir öne çıkardığı başlıklardan biri olarak biliniyordu.

Avrupa’dan ve hak örgütlerinden tepki

Almanya, Fransa, İtalya ve Birleşik Krallık daha önce yaptıkları ortak açıklamada, tasarının ayrımcı sonuçlar doğurabileceği ve İsrail’in demokratik ilkelere bağlılığına zarar verebileceği uyarısında bulunmuştu. Hak örgütleri de askeri mahkemelerin yapısı ve yüksek mahkumiyet oranları nedeniyle düzenlemenin adil yargılanma hakkını daha da zayıflatacağını savunuyor. Eleştiriler, yasanın işgal altındaki Filistin topraklarında yaşayanlar üzerinde daha ağır ve seçici bir baskı aracı haline gelebileceği yönünde yoğunlaşıyor.

Filistin yönetimi kararı hukuk ihlali olarak gördü

Filistin yönetimi, Knesset’ten geçen düzenlemeye sert tepki gösterdi. Yapılan açıklamalarda, kararın uluslararası insancıl hukuka ve özellikle işgal altındaki nüfusun korunmasına ilişkin temel sözleşmelere aykırı olduğu savunuldu. Filistin tarafı, yeni yasanın sahadaki gerilimi daha da artırabileceği ve tutukluların yaşamı açısından ciddi risk oluşturduğu görüşünü dile getirdi.

İsrail hukuk tarihinde yeni bir eşik

İsrail, cinayet suçunda idam cezasını 1954’te kaldırmıştı. Sivil mahkeme kararıyla idam edilen tek kişi, 1962’de Adolf Eichmann olmuştu. Yeni yasa bu nedenle yalnızca güncel siyasal tartışmalar bakımından değil, İsrail’in ceza hukuku tarihinde yarattığı kırılma açısından da dikkat çekiyor. Düzenlemenin yürürlüğe giriş süreci ve olası yargı başvuruları, önümüzdeki dönemde tartışmanın seyrini belirleyecek başlıca başlıklar arasında yer alıyor.