İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
İran savaşı petrolde 50 milyar dolar sildi
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İran’da 28 Şubat 2026’da başlayan savaşın enerji piyasasına etkisi derinleşti. Yaklaşık 50 güne yaklaşan çatışma sürecinde küresel piyasaya sunulamayan ham petrol ve kondensat miktarı 500 milyon varili aştı. Bu hacmin parasal karşılığının 50 milyar doların üzerine çıktığı hesaplanıyor.
Krizin merkezinde, dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı yer alıyor. Savaşla birlikte bölgedeki sevkiyatın sert biçimde yavaşlaması, yalnızca üretimi değil taşımacılığı, sigorta maliyetlerini ve rafineri planlamasını da etkiledi. Petrol piyasasında yaşanan sarsıntı, modern dönemin en ağır arz kesintilerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Taraflardan gelen iyimser açıklamalara rağmen sahadaki fiziki akış tam olarak normale dönmedi. Son günlerde ateşkes ve müzakere umutları öne çıksa da tanker geçişleri sınırlı kaldı. Piyasa, siyasi mesajlarla rahatlamaya çalışsa da fiili sevkiyat verileri boğazdaki sıkışmanın sürdüğünü gösteriyor.
Savaşın uzamasıyla birlikte üretim tarafındaki baskı daha görünür hale geldi. Mart sonundan bu yana günlük üretim kesintilerinin yaklaşık 12 milyon varile ulaştığı belirtiliyor. Karadaki küresel ham petrol stoklarında da nisan başından bu yana yaklaşık 45 milyon varillik düşüş yaşandı. Bu tablo, yalnızca mevcut arzı değil, önümüzdeki aylardaki dengeyi de zorlaştırıyor.
Körfez’deki üreticiler savaşın ilk haftalarından itibaren ciddi kayıplarla karşı karşıya kaldı. Bölgedeki bazı üreticiler mart ayında günlük yaklaşık 8 milyon varillik ham petrol üretimini devre dışı bırakmak zorunda kaldı. Jet yakıtı ve diğer rafine ürün ihracatındaki sert düşüş de uluslararası taşımacılık ve havacılık zincirine doğrudan yansıdı.
Krizin en güçlü hissedildiği bölgelerin başında Asya geliyor. Savaş öncesinde Hürmüz üzerinden taşınan petrolün büyük bölümü Asya’ya gidiyordu. Sevkiyattaki aksama nedeniyle Japonya, Güney Kore ve Singapur gibi büyük ithalatçıların ham petrol girişinde belirgin gerileme yaşandı. Hindistan ise Rusya’dan aldığı ek varillerle kaybın bir bölümünü sınırlamaya çalıştı.
Petrol fiyatları bir yandan ateşkes umutlarıyla gerilerken, diğer yandan boğazdaki fiili tıkanmanın sürmesi nedeniyle yeniden yükseliyor. Bu nedenle vadeli piyasa ile fiziki piyasa arasındaki fark da büyümüş durumda. Kağıt üzerinde daha sakin görünen piyasa, sahadaki tedarik zorlukları nedeniyle kırılganlığını koruyor.
Enerji akışının yeniden tam kapasiteye dönmesi için yalnızca boğazın açılması yeterli görülmüyor. Üretim sahalarının yeniden devreye alınması, liman trafiğinin toparlanması, tankerlerin dönüşü ve hasar gören tesislerin onarılması zaman alacak. Ağır ham petrol sahalarının normal seviyeye dönmesinin aylar sürebileceği, bazı LNG ve rafineri altyapılarında ise toparlanmanın yıllara yayılabileceği ifade ediliyor.
Petrol ve gaz arzındaki bu daralma, enerji maliyetleri üzerinden sanayi, ulaştırma ve tüketici fiyatlarına yeni baskı yaratma riski taşıyor. Savaşın doğrudan etkisi üretim kaybı olsa da asıl uzun vadeli etki, tedarik güvenliğine dair artan endişe ve enerji piyasasında kalıcı risk primi olabilir. Bu nedenle İran savaşı, yalnızca bölgesel bir çatışma değil, küresel ekonomi açısından da uzun iz bırakabilecek bir enerji krizi olarak öne çıkıyor.