İran’a yönelik saldırı sonrası enerji piyasaları yeniden jeopolitik risk fiyatlıyor
İran’a yönelik saldırı haberlerinin ardından petrol piyasasında jeopolitik risk primi yeniden belirginleşti. Son dönemde görece sakin seyreden fiyatlamalar, boğaz güvenliği ve bölgesel misilleme ihtimaliyle birlikte daha oynak bir zemine taşındı. Enerji işlemcileri, kısa vadede arz akışında kesinti olmasa bile belirsizliğin tek başına fiyatları yukarı itebileceğine dikkat çekiyor.
Hürmüz Boğazı, Körfez üreticilerinin ham petrol ve petrol ürünlerini dünya pazarlarına taşıdığı ana hat konumunda bulunuyor. Günlük sevkiyat hacminin çok yüksek olması nedeniyle boğazdaki her aksama, yalnızca ham petrolü değil rafine ürünleri ve tanker navlunlarını da etkiliyor. Bu nedenle piyasalar, fiili kapanma olasılığını düşük görse bile geçişlerin yavaşlaması ve güvenlik riskinin artması gibi ara senaryoları da fiyatlıyor.
Gerilimin tırmandığı haber akışıyla birlikte bazı ticari gemilerin bekleme bölgesine çekilmesi, rota değiştirmesi veya geri dönüş manevraları yapması, arzın zamanlamasına ilişkin kaygıları büyüttü. Bu tablo, özellikle Asya’ya giden sevkiyatların teslim sürelerinde uzama ve spot piyasada daha pahalı kargo arayışı gibi sonuçlar doğurabiliyor.
Analistlerin öne çıkardığı 85 dolar bandı, boğazdan geçişlerin tamamen durmadığı ancak hız kestiği, sigorta ve navlun maliyetlerinin yükseldiği bir senaryoya dayanıyor. Çatışmanın tırmanması ve misilleme adımlarının genişlemesi halinde ise fiyatlamanın 100 dolar eşiğinin üzerine taşınabileceği değerlendiriliyor. Daha sert bir kesinti ihtimali gündeme gelirse, piyasa tepkisinin çok daha keskinleşebileceği uyarıları da yapılıyor.
Petroldeki hızlı yükseliş, enerji ithalatçısı ekonomilerde enflasyon beklentilerini yukarı çekme riski taşıyor. Bu durum, merkez bankalarının faiz patikasına ilişkin tartışmaları da etkileyebilir. Piyasalar önümüzdeki günlerde boğazdan geçişlerin sürekliliği, bölgedeki askeri hareketlilik ve diplomatik temasların seyrine göre yön arayışını sürdürecek.