İngiltere-İsrail krizi: 27 diplomatı sınır dışı etme iddiası
İngiltere ile İsrail arasında Doğu Kudüs’teki İngiliz konsolosluğunun kapatılması nedeniyle büyüyen krizde, 27 İsrailli diplomatın sınır dışı edilmesi ihtimali gündeme geldi. İngiltere’nin, konsolosluğun kapatılması yüzünden görevine son verilecek her İngiliz diplomata karşılık bir İsrailli diplomatı ülkeden gönderebileceği öne sürüldü. Londra yönetimi, bu iddiayı resmen doğrulayan bir açıklama yapmadı.
Her diplomata karşılık bir diplomat
5 Ekim’de ortaya çıkan iddiaya göre, İngiltere’nin İsrail Büyükelçisi Simon Walters, olası karşılık konusunda İsrailli yetkililere mesaj iletti. Konsoloslukta görev yapan 27 İngiliz diplomatın faaliyetlerinin sona erdirilmesi halinde, aynı sayıda İsrailli diplomatın İngiltere’den ayrılması istenebilir.
İngiltere Dışişleri Bakanlığı, iddiaya ilişkin spekülasyonlar hakkında yorum yapmayacağını bildirdi. Bu nedenle henüz kesinleşmiş veya uygulanmış bir sınır dışı kararından söz edilmiyor. İddia, konsolosluğun kapatılması halinde devreye girebilecek bir diplomatik karşılıkla ilgili.
Kapatma için tarih 8 Ekim
İsrail, Doğu Kudüs’teki İngiliz konsolosluğunun kapatılması talimatını eylül ayında verdi. Kapatma için tanınan sürenin 8 Ekim 2026 Perşembe günü dolması bekleniyor.
Karar, İngiltere’nin işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan İsrail yerleşimlerine yönelik ekonomik kısıtlamalar açıklamasının ardından geldi. Londra, bu yerleşimlerde üretilen malların ithalatını engelleyecek düzenlemeler ve yerleşim faaliyetlerini destekleyen şirketlerle kişilere yönelik yeni yaptırım yetkileri hazırlayacağını duyurdu.
Bu adımlar, İsrail ile yapılan bütün ticaretin durdurulması anlamına gelmiyor. Açıklanan kısıtlamalar, uluslararası hukuka aykırı kabul edilen yerleşimlerle bağlantılı ekonomik faaliyetleri hedefliyor.
Konsolosluk neden önemli?
Doğu Kudüs’ün Şeyh Cerrah mahallesindeki İngiliz konsolosluğu, Tel Aviv’deki İngiltere Büyükelçiliği’nden ayrı bir görev yürütüyor.
Büyükelçilik İngiltere’nin İsrail ile ilişkilerini yürütürken, konsolosluk Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze’deki Filistinlilerle diplomatik ilişkilerden ve konsolosluk hizmetlerinden sorumlu.
Bu nedenle temsilciliğin kapatılması, yalnızca bir binanın faaliyetlerine son verilmesi anlamına gelmiyor. İngiltere’nin Filistinlilerle doğrudan temas kurduğu diplomatik yapıyı da etkiliyor.
Konsolosluğu açık tutma girişimi
İngiltere Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell’ın, konsolosluğun kapatılmasını önlemek amacıyla önceki hafta İsrail’e giderek yetkililerle görüştüğü belirtildi.
Görüşmelerde konsolosluğun açık kalmasını sağlayacak bir anlaşmaya ulaşılamadığı aktarıldı. Bununla birlikte diplomatik temasların sürdüğü bildirildi.
İsrail yaptırımlara karşı çıkıyor
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, İngiltere’nin yaptırım politikasını eleştirdi ve İşçi Partisi hükümetini İsrail’e karşı düşmanca davranmakla suçladı.
İngiltere ise yerleşimlerin genişlemesinin, İsrail ve bağımsız bir Filistin devletinin yan yana yaşayacağı iki devletli çözüm ihtimalini zayıflattığını savunuyor. Fransa ve Kanada da yerleşim mallarına yönelik ticaret kısıtlamaları hazırlama yönünde İngiltere ile ortak tutum açıkladı.
Krizin önündeki somut tarih 8 Ekim. Konsolosluğun kapatılması talimatının uygulanıp uygulanmayacağı ve İngiltere’nin buna nasıl karşılık vereceği, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin sonraki adımını belirleyecek.