İngiltere’den İran’a suçlama
İngiltere, ABD bombardıman uçaklarının kullandığı RAF Fairford Üssü çevresindeki şüpheli saldırı hazırlığının İran’da koordine edildiğini ve İran Devrim Muhafızları tarafından yönlendirildiğini öne sürdü. Başbakan Andy Burnham, 12 Ekim’de Avam Kamarası’nda yaptığı açıklamada istihbarat değerlendirmesini paylaşırken Tahran yönetimi suçlamaları reddetti.
İngiltere’den Devrim Muhafızları suçlaması
Burnham, Gloucestershire bölgesindeki üs yakınında 27 Eylül’de yaşanan güvenlik olayının yüksek ihtimalle İran’da koordine edildiğini, neredeyse kesin olarak Devrim Muhafızları tarafından yönlendirildiğini söyledi.
İngiliz hükümeti, ülke topraklarındaki tehditlere tolerans göstermeyeceğini ve İran’ın kullandığını öne sürdüğü suç ağlarına karşı mevcut yetkilerini devreye sokacağını bildirdi. Açıklama, İngiltere’nin İran’a yönelik sorumluluk değerlendirmesini daha açık biçimde ortaya koydu.
ABD’nin 12 bombardıman uçağı üsten ayrıldı
Olası İHA saldırısına ilişkin istihbaratın ardından ABD’nin Fairford’da bulunan 12 B-1 bombardıman uçağını üsten çektiği bildirildi. Uçakların 4 Ekim’de yeniden konuşlandırıldığı aktarıldı.
ABD Başkanı Donald Trump da İran bağlantılı bir tehdidin uçakların yerinin değiştirilmesi kararında etkili olduğunu açıkladı. ABD’li yetkililer, şüpheli planın insansız hava araçlarıyla saldırı ihtimalini içerdiğini belirtti.
Bununla birlikte, üs çevresindeki gözaltılar ile olası İHA saldırısı hazırlığı arasındaki bağlantının bütün ayrıntıları kamuoyuna açıklanmış değil. Üsse gerçekleşmiş bir İHA saldırısından değil, değerlendirilen bir tehdit ve şüpheli hazırlıktan söz ediliyor.
Yedi şüpheli koşullu olarak serbest bırakıldı
Soruşturma, 27 Eylül’ün ilk saatlerinde üs yakınında şüpheli araçların görülmesinin ardından başladı. İlk aşamada beş İngiliz vatandaşı gözaltına alındı.
1 Ekim’de Londra’da 25 yaşındaki İngiliz ve İran çifte vatandaşı bir erkek, 6 Ekim’de ise 22 yaşındaki İngiliz vatandaşı bir erkek daha gözaltına alındı. Böylece soruşturma kapsamında gözaltına alınanların sayısı yediye ulaştı.
Yedi kişinin tamamı daha sonra polis tarafından belirlenen koşullarla serbest bırakıldı. Bu karar soruşturmanın sona erdiği anlamına gelmiyor. Terörle mücadele ekipleri, olayın koşullarını ve olası yabancı devlet bağlantısını araştırmayı sürdürüyor.
İncelenen araçlarda benzin bulunduğu, ancak kullanılabilir bir patlayıcı tespit edilmediği açıklandı. Şüphelilerin İran adına hareket ettiği yönündeki iddialar hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmuyor.
İran Büyükelçisi çağrıldı, Tahran kanıt istedi
İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, İran’ın Londra Büyükelçisi’nin Dışişleri Bakanlığı’na çağrılması talimatını verdiğini açıkladı. Londra, İran bağlantılı ağların İngiltere ve müttefiklerinin güvenliğini hedef aldığı iddiasını diplomatik kanallardan da gündeme taşıdı.
İran’ın Londra Büyükelçisi Seyed Ali Mousavi ise ülkesinin Fairford olayıyla hiçbir ilgisinin bulunmadığını söyledi. İngiliz hükümetinden suçlamalarını destekleyen belge ve kanıtları sunmasını isteyen Mousavi, İran’ın soruşturmada İngiliz makamlarıyla işbirliğine hazır olduğunu belirtti.
Çok sayıda ülkeden ortak açıklama
12 Ekim’de yayımlanan ortak açıklamada ABD, İngiltere ve diğer imzacı ülkeler, Londra’nın Fairford olayındaki İran bağlantısına ilişkin değerlendirmesine destek verdi.
Metinde suikast hazırlıkları, kundaklama, sabotaj, siber saldırılar ve diğer hibrit faaliyetler kınandı. İmzacı ülkeler, devletler adına yürütülen düşmanca faaliyetleri tespit etme, soruşturma ve engelleme konusunda işbirliğini sürdüreceklerini bildirdi.
B-1B uçakları konvansiyonel görev yürütüyor
Fairford’dan ayrılan B-1B Lancer uçakları ağır bombardıman platformları arasında yer alıyor. Ancak bu uçakların günümüzde nükleer bombardıman görevi bulunmuyor.
ABD, B-1 uçaklarının nükleer görevini 1994’te kaldırdı. Uçakların yalnızca konvansiyonel silah kullanacak biçimde dönüştürülmesi 2011’de tamamlandı.