İngiltere’den AB’ye dönüş sinyaline Fransa ve İspanya’dan destek

VGN

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, AB’ye dönüşü gelecek seçim programına taşıyabileceğini açıkladı. Fransa ve İspanya liderleri üyeliği desteklerken, Londra’da referandum ve seçimle yetki arama seçenekleri tartışılıyor.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ülkesinin Avrupa Birliği’ne yeniden katılmasını değerlendirmeye alarak Brexit sonrasında Londra’nın Avrupa ile ilişkilerinde yeni bir siyasi tartışma başlattı. Burnham, dönüş için referandum düzenlenmesini veya yeniden üyelik vaadiyle seçime gidilmesini dışlamazken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’den açık destek geldi.

Burnham’ın açıklamaları, AB ile daha yakın iş birliğinin ötesinde, tam üyeliğin de gelecek seçim programına girebileceğine işaret ediyor. Başbakan, mevcut ilişkileri sürdürmekten gümrük birliğine, tek pazara katılmaktan yeniden üyeliğe kadar farklı seçeneklerin değerlendirilmesini istiyor.

Dönüş için seçmenden yetki arayabilir

Burnham, İşçi Partisi’nin gelecek seçim programında AB’ye yeniden katılım konusunda referandum vaadinin yer almasının mümkün olduğunu söyledi. Kamuoyunun dönüş yönünde bir eğilim göstermesi halinde bu seçeneğin programa alınabileceğini belirtti.

Başbakan, referandum yapmadan, yeniden üyelik vaadiyle genel seçime girme ihtimalini de açık bıraktı. Böylece seçmenden doğrudan sandıkta yetki istemek de tartışılan yollar arasına girdi.

Brexit’in ülkeye yarardan çok zarar verdiğini savunan Burnham, AB ile gelecekte nasıl bir ilişki kurulacağının belirsiz bırakılmaması gerektiğini ifade etti. Bununla birlikte henüz bir referandum tarihi veya kesinleşmiş üyelik takvimi açıklamadı.

Macron ve Sánchez’den açık destek

Fransa ve İspanya liderleri, Madrid’deki ortak basın toplantısında İngiltere’nin olası dönüşünü olumlu karşıladı. Macron, İngiliz halkının yeniden katılmak istemesi ve Burnham’ın bu yönde ilerlemesi halinde bunun hem İngiltere hem de Avrupalılar için iyi haber olacağını söyledi.

Sánchez de Brexit’i İngiltere ve Avrupa açısından büyük bir kayıp olarak değerlendirdi. İngiltere’nin yeniden üyelik yönünde karar vermesi halinde İspanya’nın bu kararı alkışlayacağını ve ülkeye kucak açacağını belirtti.

İki liderin açıklamaları, Londra’da gündeme gelen dönüş seçeneğinin Avrupa’nın iki önemli başkentinde siyasi destek bulduğunu gösterdi. Ancak Macron, yakınlaşmanın şartlarına da dikkat çekti. İngiltere’nin AB’nin sağladığı haklar arasından istediğini seçip bunlara bağlı yükümlülükleri dışarıda bırakamayacağını vurguladı.

Almanya’nın yaklaşımı ne?

Almanya Başbakanı Friedrich Merz de daha önce İngiltere’nin AB’den ayrılmasından duyduğu üzüntüyü açıkça dile getirmişti. Merz, 17 Temmuz 2025’te Londra’da yaptığı açıklamada Brexit’in kendisi için büyük ve süregelen bir üzüntü kaynağı olduğunu söylemişti.

Aynı ziyarette imzalanan Kensington Antlaşması, Almanya ile İngiltere arasında savunma, güvenlik ve ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesini hedefliyordu. Bu yaklaşım Berlin’in Londra ile daha yakın ilişki istediğini ortaya koyuyor. Ancak Merz’in sözleri, Burnham’ın son açıklamalarına verilmiş yeni bir yeniden üyelik desteği olarak değerlendirilmiyor.

Londra’da siyasi mücadele, Avrupa’da üyelik şartları

Burnham’ın önündeki seçeneklerin sonuçları birbirinden farklı. Gümrük birliği, mal ticaretindeki engellerin azaltılmasını; tek pazar ise daha kapsamlı ekonomik bütünleşmeyi gündeme getiriyor. Tam üyelik, ülkenin yeniden AB’nin siyasi ve kurumsal yapısına katılması anlamına geliyor.

İngiltere’de ise dönüş tartışması itirazlarla karşılanıyor. Muhafazakâr siyasetçiler ve Brexit’i destekleyen Reform UK çevreleri, konunun yeniden açılmasının eski ayrılıkları canlandıracağını savunuyor. İşçi Partisi içinde de yeniden üyeliğe yaklaşım konusunda görüş farklılıkları bulunuyor.

Burnham’ın bir başka siyasi meselesi, partisinin 2024 seçim programında AB’ye, tek pazara ve gümrük birliğine dönülmeyeceği yönündeki taahhüt. Yeni bir yön belirlenmesi, gelecek seçim programının da bu doğrultuda değiştirilmesini gerektiriyor. Bu durum erken seçim tartışmalarını beslese de açıklanmış bir erken seçim kararı bulunmuyor.

İngiltere’nin Avrupa’ya dönüşünde şimdi gözler, Burnham’ın açık tuttuğu seçeneklerden hangisini somut bir seçim vaadine dönüştüreceğinde. Fransa ve İspanya’nın desteği bu tartışmaya uluslararası bir boyut kazandırırken, dönüşün yolu İngiltere’de alınacak siyasi kararlara ve Avrupa ile üzerinde uzlaşılacak koşullara bağlı olacak.