HSK dinleme kararlarını tek hâkimliğe bağladı

VGN

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi, telefon dinleme, iletişim kayıtlarının incelenmesi, gizli soruşturmacı görevlendirilmesi, teknik araçlarla izleme ve internet yayınlarına yönelik tedbir taleplerinde yeni bir görev dağılımına gitti. En az sekiz sulh ceza hâkimliği bulunan adliyelerde bu başvuruların 1 numaralı sulh ceza hâkimliği tarafından ihtisas hâkimliği sıfatıyla incelenmesi kararlaştırıldı.

HSK Birinci Dairesinin 28 Temmuz 2026 tarihli ve 1547 sayılı kararı, 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Yeni uygulamanın, temel hak ve özgürlüklere doğrudan müdahale niteliği taşıyan tedbirlerde uzmanlaşmayı ve uygulama birliğini sağlamayı amaçladığı belirtildi.

Dinleme ve teknik takip talepleri aynı hâkimlikte

Karar, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun iletişimin denetlenmesini düzenleyen 135’inci, gizli soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin 139’uncu ve teknik araçlarla izlemeyi kapsayan 140’ıncı maddeleri doğrultusunda yapılan başvuruları kapsıyor.

Telefon konuşmalarının dinlenmesi ve kaydedilmesi, sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi, HTS kayıtlarına yönelik işlemler, gizli soruşturmacı kullanılması ile ses ve görüntü kaydı yapılmasını içeren teknik izleme talepleri, belirlenen yerlerde ihtisas hâkimliğine gönderilecek.

İnternet ortamındaki yayınlarla ilgili erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talepleri de aynı görev dağılımı kapsamında değerlendirilecek.

Yetki 1 numaralı hâkimlikte toplanacak

En az sekiz sulh ceza hâkimliğinin görev yaptığı adliyelerde 1 numaralı sulh ceza hâkimliği, söz konusu taleplere bakacak ihtisas hâkimliği olarak görevlendirildi.

İhtisas hâkimliğinin kararlarına karşı yapılacak itirazların genel itiraz sırasına göre 2 numaralı sulh ceza hâkimliği tarafından incelenmesi öngörülüyor. Böylece ilk karar ile itiraz incelemesi farklı hâkimlikler tarafından gerçekleştirilecek.

Uygulamada 1 Eylül 2026 tarihinde faaliyette bulunan sulh ceza hâkimliği sayısı esas alınacak. Bu tarihten sonra bir adliyedeki hâkimlik sayısının artması veya azalması, belirlenen görev dağılımını değiştirmeyecek.

Mevcut dosyalar aktarılmayacak

Karar öncesinde farklı sulh ceza hâkimliklerine gönderilmiş ve incelemesi devam eden dosyalar, yeni ihtisas hâkimliğine aktarılmayacak. Bu dosyalar, halen bulundukları hâkimlikler tarafından sonuçlandırılacak.

1 Ağustos 2026 tarihinden itibaren gelen yeni talepler ise belirlenen ihtisas hâkimliklerine gönderilecek. İhtisas hâkimliklerine, dosya yoğunluğu dikkate alınarak genel iş dağılımından da dosya verilmeye devam edilecek.

Dinleme koşulları değişmedi

HSK kararı, telefon dinleme veya teknik izleme tedbirlerine başvurulabilmesi için kanunda aranan koşulları değiştirmiyor. Düzenleme yalnızca başvuruları inceleyecek sulh ceza hâkimliklerinin görev dağılımını yeniden belirliyor.

İletişimin dinlenebilmesi için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması ve başka yöntemlerle delil elde edilmesinin mümkün olmaması gerekiyor. Verilecek kararda tedbirin uygulanacağı kişi, iletişim aracı, tedbirin türü, kapsamı ve süresi açıkça belirtilmek zorunda.

Gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararların da kanunda belirtilen süre içinde hâkim onayına sunulması gerekiyor.

2014’te heyet şartı getirilmişti

FETÖ yapılanmasına mensup yargı görevlilerinin verdiği hukuka aykırı dinleme kararlarının ortaya çıkmasının ardından, 2014 yılında iletişimin dinlenmesi kararları ağır ceza mahkemelerinin oy birliği şartına bağlanmıştı.

Bu uygulamadan 2016 yılında çıkarılan 6763 sayılı kanunla vazgeçilmiş ve soruşturma aşamasında tek hâkimin kararı yeterli hale getirilmişti. HSK’nın yeni düzenlemesi, heyet sistemine dönüş yerine belirli bir sulh ceza hâkimliğinin ihtisaslaşmasını esas alıyor.

Karar yargıda tartışma yarattı

HSK, düzenlemenin temel hakların korunması ile soruşturmaların etkin biçimde yürütülmesi arasındaki hassas dengeyi güçlendireceğini, benzer taleplerde uygulama birliği sağlayacağını ve kararların daha uzman biçimde değerlendirilmesine katkı sunacağını bildirdi.

Bazı yargı mensupları ise daha önce birden fazla hâkimlik arasında dağıtılan önemli tedbir taleplerinin tek ihtisas hâkimliğinde toplanmasının yetkinin merkezileşmesine yol açabileceğini savundu. Düzenlemenin uygulamadaki etkisi, yeni talepler hakkında verilecek kararlarla birlikte ortaya çıkacak.