Hazar’da Ukrayna ve İran gerilimi

VGN

Ukrayna’nın Hazar Denizi’ndeki saldırı açıklamasının ardından İran, bir ticari gemide bir denizcinin öldüğünü, diğerinin yaralandığını duyurdu, Kiev’i suçladı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin Hazar Denizi’nde düzenlediği uzun menzilli saldırılarda bir Rus savaş gemisi ile İran bağlantılı askerî kargo taşımacılığında kullanıldığını söylediği gemilerin hedef alındığını açıkladı. İran ise kendi ticari gemisine yönelik saldırıda bir denizcinin hayatını kaybettiğini, bir denizcinin yaralandığını duyurdu.

Zelenskiy, Ukrayna güçlerinin Hazar Denizi’ndeki operasyonlarda önemli sonuçlar elde ettiğini söyledi. Hedef alınan gemilerin adları, saldırının gerçekleştirildiği bölge, kullanılan silahlar ve gemilerde oluşan hasarın boyutu konusunda ayrıntı vermedi.

İran bir denizcinin öldüğünü açıkladı

İran Dışişleri Bakanlığı, Hazar Denizi’nde İran’a ait bir ticari geminin Ukrayna tarafından hedef alındığını ve gemide patlama meydana geldiğini bildirdi. Bakanlığın açıklamasına göre saldırıda bir İranlı denizci hayatını kaybetti, bir denizci de yaralandı.

Tahran yönetimi saldırıyı düşmanca bir eylem olarak nitelendirdi. İran, Ukrayna’yı Rusya ile devam eden savaşı başka bölgelere taşımaya çalışmakla suçladı ve ulusal çıkarları ile güvenliğini savunma hakkını kullanacağını açıkladı.

İran Dışişleri Bakanlığı ayrıca Ukrayna’nın Tahran’daki maslahatgüzarını bakanlığa çağırarak resmî protestosunu iletti. Açıklamada, saldırının uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler Şartı’nın güç kullanımını yasaklayan hükümlerinin ihlali olduğu savunuldu.

Gemilerin kimliği açıklanmadı

Ukrayna’nın hedef aldığını açıkladığı İran bağlantılı askerî kargo gemileri ile İran’ın saldırıya uğradığını bildirdiği ticari geminin aynı gemiler arasında bulunup bulunmadığı henüz kesinleşmedi. Taraflar gemilerin kimliği, taşıdıkları yük ve saldırının gerçekleştiği yer konusunda ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

İran’ın açıkladığı can kaybı ile Ukrayna’nın gemilerin askerî kargo taşımacılığında kullanıldığı yönündeki iddiası da bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.

Ukrayna, Rusya’nın savaş boyunca İran tasarımı insansız hava araçlarını kullandığını belirtiyor. Kiev yönetimi, İran bağlantılı askerî sevkiyatların Rus ordusunun Ukrayna’ya yönelik saldırı kapasitesini desteklediğini savunuyor.

Zelenskiy’den Rusya’ya yeni suçlama

Zelenskiy aynı gün yaptığı başka bir açıklamada Rusya’yı, Körfez ülkeleri ve bölgedeki ABD askerî tesisleri hakkında elde ettiği uydu görüntülerini İran’a aktarmakla suçladı.

Ukrayna lideri, temmuz ayının başından itibaren Körfez ülkeleri ile ABD’ye ait askerî tesisler üzerinde yoğun Rus uydu gözlemleri tespit edildiğini öne sürdü. Zelenskiy, 19 ve 20 Temmuz tarihlerinde Bahreyn’deki iki, Ürdün’deki bir ve Kuveyt’teki bir hava üssünün izlendiğini savundu.

Rusya ve İran, Zelenskiy’nin uydu görüntülerinin paylaşıldığı yönündeki suçlamalarına ilişkin ayrıntılı bir kanıt açıklamadı. Bu iddialar da bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Hazar Denizi’nde yeni gerilim

Hazar Denizi; Rusya, İran, Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan tarafından çevrelenen stratejik bir bölge olarak öne çıkıyor. Ukrayna’nın uzun menzilli operasyonlarını bu bölgedeki askerî ve lojistik hedeflere kadar genişletmesi, Rusya ile devam eden savaşın coğrafi etkisinin büyüdüğünü gösteriyor.

İran’a ait bir ticari gemide can kaybı yaşandığının açıklanması ise Kiev ile Tahran arasındaki gerilimi doğrudan yükseltti. İran’ın saldırıya askerî bir karşılık verip vermeyeceği konusunda henüz resmî bir karar açıklanmadı.