Hamam Böcekleri kazandı, bakan istifa etti

VGN

Hindistan Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan, NEET sınavındaki soru sızıntılarının tetiklediği gençlik protestolarının ardından cumartesi görevinden istifa ettiğini açıkladı.

Hindistan’da tıp fakültelerine girişte uygulanan Ulusal Uygunluk ve Giriş Sınavı’ndaki soru sızıntılarına karşı başlayan gençlik protestoları, Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifasıyla sonuçlandı. Pradhan, 25 Temmuz Cumartesi günü istifa mektubunu Başbakan Narendra Modi’ye sunduğunu açıkladı.

Pradhan, ülkede ve Yeni Delhi’de ortaya çıkan durumun “milli karşıtı güçler” tarafından kullanılmasını önlemek amacıyla görevinden ayrıldığını savundu. Gençlerin isteklerine, duygularına ve haklı beklentilerine derin saygı duyduğunu belirtti.

İstifa, 2014’ten bu yana iktidarda bulunan Modi hükümetinin kitlesel protestolar karşısında verdiği en önemli siyasi tavizlerden biri olarak değerlendirildi.

NEET sızıntısı iki milyon öğrenciyi etkiledi

Protestoların merkezinde, tıp fakültelerine öğrenci kabulünde kullanılan Ulusal Uygunluk ve Giriş Sınavı, NEET, bulunuyor. Mayıs ayında düzenlenen sınava iki milyondan fazla öğrenci katıldı.

Sınav sorularının bazı öğretmenler ve özel ders merkezleriyle bağlantılı aracılar tarafından para karşılığında öğrencilere ulaştırıldığı belirlendi. Hindistan Merkezi Soruşturma Bürosu, aralarında bir doktor ile bazı öğretmenlerin de bulunduğu 13 şüphelinin gözaltına alındığını açıkladı.

Soru sızıntısının ortaya çıkmasının ardından sınav sonuçlarının açıklanması durduruldu ve adayların haziran ayında yeniden sınava girmesine karar verildi. Bu gelişme, yıllardır sınava hazırlanan öğrenciler ve aileleri arasında büyük tepkiye yol açtı.

Yoğun rekabet, sınavın tekrarlanması ve geleceğe ilişkin belirsizlik gençler üzerindeki baskıyı artırdı. Hayatını kaybeden 19 yaşındaki Sheikh Sana, protestoların simgelerinden biri haline geldi.

Cockroach Janta Party, sınav skandalıyla bağlantılı olduğunu savunduğu 21 öğrenci ölümünün bulunduğunu açıkladı. Ancak hareketin verdiği bu sayı bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadı. Yetkililer de ölümler ile sınavın iptali arasında doğrudan bağlantı kuran bir açıklama yapmadı.

“Hamam böceği” sözü harekete dönüştü

Protestolara öncülük eden Cockroach Janta Party, resmi olarak kayıtlı bir siyasi parti değil. Mayıs 2026’da Abhijeet Dipke tarafından kurulan hareket, kendisini gençlerin eğitim, işsizlik ve siyasi hesap verebilirlik taleplerini dile getiren bağımsız bir platform olarak tanımlıyor.

Hareketin adı, işsiz ve siyaseten aktif gençlere yönelik kullanılan “hamam böceği” ifadesinin protestocular tarafından sahiplenilmesinden doğdu. Aşağılama amacıyla kullanılan ifade, hareketin destekçileri için direnmenin ve birlikte mücadele etmenin simgesine dönüştü.

Sosyal medya üzerinden örgütlenen CJP, haziran ayında Yeni Delhi’deki Jantar Mantar bölgesinde eylemlere başladı. Hareket, sınav sızıntılarının araştırılmasını, sorumluların cezalandırılmasını, eğitim sisteminin yeniden düzenlenmesini ve Eğitim Bakanı Pradhan’ın istifa etmesini istedi.

Parlamento yürüyüşüne polis müdahalesi

Protestolar temmuz ayında büyüyerek Yeni Delhi dışındaki eyaletlere yayıldı. Batı Bengal, Telangana, Karnataka ve Tamil Nadu’da öğrenciler ile muhalefet destekçileri gösteriler düzenledi. Bazı öğrenciler dersleri boykot etti.

Yeni Delhi’de parlamentoya yürümek isteyen on binlerce göstericiye polis cop ve göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Çok sayıda öğrencinin yaralandığı olaylar ülkedeki tepkiyi daha da artırdı. Yetkililer müdahaleyi kamu düzenini koruma gerekçesiyle savundu.

Muhalefet partileri protestoculara destek verirken parlamento çalışmalarında da sınav sızıntılarını gündeme getirdi. Başbakan Modi, yayımladığı video mesajında yaşananlardan üzüntü duyduğunu ve sorumluların hızlı çalışan mahkemelerde yargılanması için adım atılacağını açıkladı.

CJP ise Eğitim Bakanı siyasi sorumluluk üstlenmeden yapılacak düzenlemelerin yeterli olmayacağını belirterek eylemlere devam etti. İstifa açıklamasının, protesto temsilcileri ile hükümet arasında yapılması planlanan yeni görüşmeden birkaç saat önce gelmesi dikkati çekti.

Jantar Mantar’da kutlama

Pradhan’ın istifa haberinin duyulmasının ardından Jantar Mantar’da bekleyen binlerce gösterici sloganlar atarak kutlama yaptı. Ulusal marşın çalındığı protesto alanında göstericilere tatlı dağıtıldı.

CJP’nin kurucusu Abhijeet Dipke, istifayı gençlerin ve demokratik mücadelenin zaferi olarak nitelendirdi. Hareketin, bakanın görevden ayrılmasıyla temel taleplerinden birini kabul ettirdiğini söyledi.

CJP, buna karşın protestoların tamamen sona ermediğini açıkladı. Hareket, öğrenci ölümlerinin araştırılmasını, ailelere destek verilmesini ve gösteriler sırasında yaşanan polis müdahaleleriyle ilgili sorumluların belirlenmesini istiyor.

Pradhan’ın istifası, gençlerin eğitim sistemi ve işsizlik üzerinden yükselttiği taleplerin Modi hükümeti üzerindeki siyasi baskısını artırdı. Gelişme, Hindistan’daki gençlik hareketlerinin ulusal siyasetteki etkisini gösteren önemli bir dönüm noktası oldu.