Halkbank davasında son viraj: ABD Adalet Bakanlığı anlaşmayı duyurdu, ertelenmiş kovuşturma süreci başladı
ABD Adalet Bakanlığı, Türkiye’nin kamu bankası Halkbank hakkında uzun süredir devam eden ceza davasında anlaşmaya varıldığını duyurdu. Manhattan’daki federal mahkeme dosyasına da ertelenmiş kovuşturma anlaşmasına ilişkin belge sunuldu.
Ertelenmiş kovuşturma anlaşması, bir ceza davasında yargılamanın belirli süreyle askıya alınmasını ve sanığın bazı yükümlülükleri yerine getirmesi halinde suçlamaların düşmesini öngören bir uygulama olarak biliniyor. Bu çerçevede sanık kurum, uyum programlarını güçlendirme, dış denetim ya da izleme mekanizması kurma gibi şartlara tabi tutulabiliyor. Şartların ihlali halinde ise savcılık, askıya alınan suçlamaları yeniden canlandırarak davayı sürdürme yoluna gidebiliyor.
Mahkeme dosyasına yansıyan çerçeveye göre Halkbank’ın, İran’a fayda sağlayacak işlemlerden kaçınması ve yaptırım uyumu ile kara para aklamayı önleme kontrollerini güçlendirmesi bekleniyor. Sürecin bir izleme ve raporlama düzeniyle desteklenmesi, bankanın uyum adımlarının belirli bir dönem boyunca denetlenmesi öngörülüyor.
Davaya bakan ABD Bölge Yargıcı Richard Berman’ın, 11 Mart’taki duruşmada taraf avukatlarına ertelenmiş kovuşturma anlaşmasının kapsamı ve uygulanması hakkında sorular yöneltmesi bekleniyor. Bu aşama, anlaşmanın mahkeme nezdinde nasıl ele alınacağı açısından kritik görülüyor.
Gelişmenin ardından Halkbank hisseleri Borsa İstanbul’da gün içinde sert yükseliş kaydetti. Hisse fiyatı, seans içinde günlük en yüksek artış sınırına ulaştı.
Halkbank hakkında 2019 yılında ABD’de iddianame düzenlenmiş, bankanın İran’a yönelik Amerikan yaptırımlarını delmeye yardımcı olduğu ileri sürülmüştü. Dosyada bankaya dolandırıcılık, kara para aklama ve komplo suçlamaları yöneltilmiş; yaptırımların aşılması için paravan şirketler ve aracılarla çok katmanlı bir finansal düzenek kurulduğu iddia edilmişti.
ABD savcılığı, kısıtlı fonların çeşitli yöntemlerle transfer edildiğini, petrol gelirlerinin altın ve nakit gibi araçlarla dönüştürüldüğünü ve bazı işlemlerin “gıda sevkiyatı” gibi gösterilerek meşrulaştırıldığını öne sürmüştü. Halkbank ise suçlamaları reddetmişti.
Halkbank dosyası, daha önce görülen Reza Zarrab ve eski Halkbank yöneticisi Mehmet Hakan Atilla’ya ilişkin yargı süreçleriyle bağlantılı bir hat üzerinde ilerlemişti. Söz konusu dosyalar, ABD’nin İran yaptırımları kapsamında finansal sistem üzerinden yürütülen işlemlere dair soruşturmalarının önemli başlıkları arasında yer almıştı.
Ertelenmiş kovuşturma anlaşmasında öngörülen yükümlülükler eksiksiz yerine getirilirse, Halkbank hakkındaki ceza suçlamalarının düşmesi ve dosyanın kapanması gündeme gelecek. Şartların ihlal edilmesi halinde ise davanın yeniden aktif hale gelmesi ihtimali bulunuyor.