İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Trump, Graham’ın kız kardeşinin geçici senatör olarak atanmasını istedi
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
ABD’nin etkili Cumhuriyetçi siyasetçilerinden Güney Carolina Senatörü Lindsey Graham’ın 71 yaşında ani ölümü, Washington’da yalnızca bir Senato koltuğunu boş bırakmadı. Graham’ın ölümünden hemen önce Ankara ve Kiev’i kapsayan yoğun bir dış politika trafiği yürütmesi, Senato’daki Cumhuriyetçi çoğunluk açısından da önemli bir kayıp oluşturdu.
Graham’ın boşalan koltuğuna geçici olarak kimin atanacağına Güney Carolina’nın Cumhuriyetçi Valisi Henry McMaster karar verecek. Başkan Donald Trump ise bu görev için Graham’ın kız kardeşi Darline Graham Nordone’un atanmasını önerdi.
Graham, ölümünden önce Türkiye’de düzenlenen NATO Zirvesi’ne katılmak üzere Ankara’ya gitmişti. Zirve sırasında Rusya’ya uygulanması planlanan yeni yaptırımlar, Ukrayna’ya hava savunma desteği, NATO ülkelerinin savunma harcamaları ve Orta Doğu’daki gelişmeler üzerinde çalıştı.
Graham, Demokrat Senatör Richard Blumenthal ile birlikte hazırladığı Rusya yaptırımları tasarısının en güçlü savunucularından biriydi. Tasarı, Rus petrolü ve doğal gazını satın alarak Moskova’nın savaş ekonomisine katkı sağladığı değerlendirilen ülkelere ağır ekonomik yaptırımlar uygulanmasını öngörüyordu.
Ankara’daki NATO temaslarının ardından Kiev’e geçen Graham, 10 Temmuz’da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile görüştü. Görüşmede Rusya’ya yönelik yaptırımların sertleştirilmesi, Ukrayna’nın hava savunmasının güçlendirilmesi, silah üretimi ve Amerikan Kongresi’ndeki siyasi desteğin sürdürülmesi ele alındı.
Graham daha sonra Washington’a döndü. Amerikan basınında yer alan bilgilere göre dönüş yolculuğunun ardından kendisini iyi hissetmediğini çevresindekilere söyledi. Buna rağmen çalışmalarını sürdürdü ve katılmayı planladığı televizyon programı için hazırlık yaptı.
Graham’ın ölümünden birkaç saat önce Başkan Trump ile telefonla konuştuğu bildirildi. Görüşmenin Rusya yaptırımları, İran, İsrail ve Suudi Arabistan arasındaki diplomatik gelişmeler üzerinde yoğunlaştığı belirtildi.
Graham’ın ofisi ilk açıklamasında senatörün kısa ve ani gelişen bir rahatsızlığın ardından hayatını kaybettiğini duyurdu. İlk açıklamada hastalığın ayrıntıları paylaşılmadı.
Washington’daki adli tıp yetkililerince açıklanan ön bulgulara göre Graham’ın ölümüne aort diseksiyonu neden oldu. Aort diseksiyonu, kalpten çıkan ve vücuda kan taşıyan ana atardamarın iç tabakasının yırtılması sonucunda ortaya çıkıyor.
Kanın damar duvarının katmanları arasına girmesi, aortun parçalanmasına veya tamamen yırtılmasına yol açabiliyor. Bu durum, acil müdahale edilmediğinde kısa sürede ölümle sonuçlanabiliyor.
Raporda Graham’da arteriosklerotik kardiyovasküler hastalık, yani damar sertliğine bağlı kronik kalp ve damar rahatsızlığı bulunduğu belirtildi. Aort diseksiyonu özellikle ileri yaş, yüksek tansiyon, damar sertliği ve kalp hastalıkları bulunan kişilerde daha sık görülebiliyor.
Graham’ın Washington’daki evine yapılan acil yardım çağrısının ardından sağlık ekiplerinin müdahalede bulunduğu, ancak senatörün kurtarılamadığı açıklandı.
Toksikoloji ve diğer laboratuvar incelemelerinin tamamlanmasının ardından nihai raporun hazırlanacağı bildirildi.
Lindsey Graham, Güney Carolina’nın Central kasabasında mütevazı bir ailede büyüdü. Annesi Millie Walters Graham ile babası Florence James “F.J.” Graham, Sanitary Cafe adıyla bilinen, lokanta, bar ve bilardo salonu olarak işletilen küçük bir iş yerini yönetiyordu.
Aile, işletmenin arkasındaki tek odalı bölümde yaşıyordu. Graham’ın çocukluğu, hem aile işletmesinde çalışarak hem de küçük kasaba yaşamının sorumluluklarını üstlenerek geçti.
Graham ailesinin yaşamı, Lindsey Graham üniversite çağındayken art arda gelen iki ölümle değişti. Annesi, Graham 21 yaşındayken Hodgkin lenfoması nedeniyle 52 yaşında hayatını kaybetti. Yaklaşık 15 ay sonra babası da 69 yaşında kalp krizi geçirerek öldü.
Graham o sırada 22, kız kardeşi Darline ise 13 yaşındaydı. Anne ve babalarının ölümünün ardından Graham, kız kardeşinin yasal vasiliğini üstlendi. Üniversite eğitimini sürdürürken Darline’ın bakımından, eğitiminden ve geçiminden sorumlu oldu.
Graham, ailesinin anne ve babasının hastalıkları sırasında ciddi maddi sıkıntılar yaşadığını anlatmıştı. Darline’a bağlanan Sosyal Güvenlik ölüm aylığının aileyi ayakta tutan başlıca desteklerden biri olduğunu belirten Graham, daha sonraki siyasi yaşamında Sosyal Güvenlik sistemini savunurken sık sık kendi ailesinin yaşadıklarını örnek gösterdi.
Darline Graham Nordone, sonraki yıllarda ağabeyinin kendisi için yalnızca bir kardeş olmadığını söyledi. Graham’ın kendisine aynı zamanda anne ve baba gibi davrandığını anlatan Nordone, hayatındaki en önemli kişinin ağabeyi olduğunu ifade etti.
Graham, kız kardeşini resmen evlat edinmedi ancak yasal vasisi olarak büyüttü. Darline daha sonra evlendi ve Nordone soyadını aldı. Kendi ailesini kurmasına rağmen ağabeyiyle yakın ilişkisini sürdürdü.
Darline, Graham’ın siyasi kampanyalarında zaman zaman yanında yer aldı. Graham’ın 2015’teki başkanlık adaylığı açıklamasında onu kamuoyuna tanıtan konuşmayı da kız kardeşi yaptı.
Graham’ın kız kardeşiyle ilişkisi, siyasi yaşamındaki en kişisel konulardan biri olarak biliniyordu. Graham, anne ve babalarının erken ölümünün kendisini kısa sürede olgunlaştırdığını, genç yaşta aile sorumluluğu üstlenmesinin hayata ve siyasete bakışını değiştirdiğini anlatıyordu.
Lindsey Graham hayatı boyunca evlenmedi ve çocuğu olmadı. Özel yaşamı hakkında sınırlı konuşan Graham, doğru kişiyle karşılaşmaya zaman bulamadığını esprili bir dille ifade etmişti.
Graham’ın gençliğinde bazı ilişkileri olduğu biliniyor. Hukuk fakültesinde okurken Debbie adlı bir kadınla ilişki yaşadığını, Almanya’daki Amerikan Hava Kuvvetleri görevi sırasında ise Carol adlı bir askeri hukukçu ve Sylvia adlı bir kabin görevlisiyle görüştüğünü anılarında anlattı.
Graham, Sylvia ile evlenmeyi düşündüğünü ancak ilişkinin evlilikle sonuçlanmadığını belirtmişti. Daha sonraki yıllarda bilinen bir evlilik, nişanlılık veya uzun süreli hayat arkadaşlığı olmadı.
Graham, resmi ikametgâhını Güney Carolina’nın Seneca kentinde sürdürüyordu. Senato çalışmaları sırasında Washington’da da bir evi bulunuyordu. Ölümünden önce Washington’daki evinde yalnız yaşadığı belirtiliyor.
Kamuoyuna açıklanmış bir eşi veya birlikte yaşadığı hayat arkadaşı yoktu. Graham’ın kendi çocuğu bulunmamasına rağmen kız kardeşi Darline ve onun ailesi, senatörün en yakın aile çevresini oluşturuyordu.
Graham, yakın arkadaşları John McCain ve Joe Lieberman’ın aileleriyle de uzun yıllara dayanan güçlü kişisel ilişkiler kurmuştu.
ABD Kongresi iki kanattan oluşuyor: Temsilciler Meclisi ve Senato.
Temsilciler Meclisi’nde eyaletlerin nüfuslarına göre belirlenen 435 üye bulunuyor. Senato’da ise nüfusu ne olursa olsun her eyalet iki senatörle temsil ediliyor. ABD’de 50 eyalet bulunduğu için Senato toplam 100 üyeden oluşuyor.
Senatörler altı yıllığına seçiliyor. Ancak 100 koltuğun tamamı aynı anda seçime girmiyor. Senato üyeleri üç ayrı sınıfa ayrılıyor ve yaklaşık her iki yılda bir koltukların üçte biri için seçim yapılıyor. Bu sistem Senato’daki siyasi ve kurumsal devamlılığın korunmasını sağlıyor.
Güney Carolina’nın Graham dışındaki ikinci senatörü Cumhuriyetçi Tim Scott. Graham, Güney Carolina’yı 2003 yılından bu yana Senato’da temsil ediyordu. Daha önce Temsilciler Meclisi’nde görev yapan Graham, 2026 seçimlerinde beşinci Senato dönemi için partisinin ön seçimini kazanmıştı.
Graham’ın ölümünden önce Senato’da Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların 45 koltuğu bulunuyordu. İki bağımsız senatör de Demokratlarla birlikte hareket ettiği için siyasi denge 53 Cumhuriyetçiye karşı 47 kişilik Demokrat blok şeklindeydi.
Graham’ın ölümüyle Cumhuriyetçilerin dolu koltuk sayısı 52’ye düştü. Demokratlar ve onlarla birlikte hareket eden bağımsızların toplamı ise 47 olarak kaldı. Bir koltuk boşaldı.
Cumhuriyetçiler çoğunluklarını kaybetmiş değil. Ancak hareket alanları daraldı. Birkaç Cumhuriyetçi senatörün yönetimin hazırladığı yasa tasarısına veya adaylığa karşı çıkması, oylamanın sonucunu değiştirebilir.
Senato’da bazı yasa tasarılarının oylanmasını geciktirmek veya engellemek için kullanılan yönteme İngilizcede “filibuster” deniliyor. Bu yöntem Türkçede “uzatma konuşması” veya “Senato’da oylamayı engelleme usulü” olarak ifade ediliyor.
Senatörler, bir yasa tasarısının oylamaya geçmesini önlemek amacıyla tartışmaları uzatabiliyor. Bu engellemenin sona erdirilmesi için çoğu durumda 100 üyeli Senato’da en az 60 senatörün oyu gerekiyor.
Bütçe uzlaşması, federal yargıç atamaları, bakanlar ve bazı üst düzey yönetim görevlilerinin onaylanması gibi işlemlerde ise basit çoğunluk yeterli olabiliyor.
Oyların 50’ye 50 eşit çıkması halinde Başkan Yardımcısı, Senato Başkanı sıfatıyla belirleyici oyu kullanabiliyor.
Graham yalnızca Cumhuriyetçilerin sayısal çoğunluğu açısından önemli değildi. Senato’daki kıdemi, Adalet Komitesi üzerindeki etkisi, savunma ve dış politika alanındaki bağlantıları ve bazı Demokratlarla çalışabilme yeteneği nedeniyle de kritik bir konuma sahipti.
Amerikan Anayasası’nın 17. Değişikliği, bir senatörün ölmesi veya görevinden ayrılması halinde eyaletlere geçici atama ve özel seçim düzenleme yetkisi veriyor.
Güney Carolina’da geçici senatörü atama yetkisi Vali Henry McMaster’a ait. McMaster Cumhuriyetçi olduğu için Graham’ın yerine bir Cumhuriyetçi ataması bekleniyor.
Eyalet yasası valiyi mutlaka aynı partiden birisini seçmeye zorlamasa da Demokrat bir ismin atanması siyasi açıdan son derece düşük bir ihtimal olarak görülüyor.
Atanacak kişi, geçiş döneminde Güney Carolina’yı Senato’da temsil edecek. Koltuğun seçimle belirlenecek kalıcı sahibi ise ayrıca düzenlenecek süreç sonunda göreve başlayacak.
Graham’ın mevcut görev süresi 3 Ocak 2027’de sona erecekti. Bu nedenle geçici senatörün görev süresi de yeni Kongre başlayana kadar devam edecek.
Başkan Trump, Vali McMaster’a Graham’ın kız kardeşi Darline Graham Nordone’u geçici senatör olarak atamasını önerdiğini açıkladı.
Trump’ın önerisi, Graham’ın aile geçmişi nedeniyle siyasi olduğu kadar sembolik bir anlam da taşıyor. Graham, anne ve babalarının ölümünün ardından henüz 22 yaşındayken kız kardeşinin bakımını üstlenmiş ve onu büyütmüştü.
Darline Graham Nordone’un birkaç aylığına ağabeyinin görevini tamamlaması, Graham ailesine ve senatörün siyasi mirasına saygı göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Ancak Trump’ın bu konuda doğrudan karar verme yetkisi bulunmuyor. Atamayı yalnızca Vali McMaster yapabilir. Vali, Trump’ın önerisini kabul edebileceği gibi Senato deneyimi bulunan veya seçimlere katılmayacak başka bir Cumhuriyetçiyi de tercih edebilir.
Darline Graham Nordone’un uzun vadeli bir siyasi kariyer hedeflediğine ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. Bu nedenle atanması halinde yalnızca geçici görev yapması ve seçimlere katılmaması güçlü ihtimallerden biri olarak değerlendiriliyor.
Graham, Cumhuriyetçi Parti’nin ön seçimini kazanarak 3 Kasım 2026’daki genel seçimde partisinin adayı olma hakkını elde etmişti. Ölümü nedeniyle Cumhuriyetçi Parti’nin seçim pusulasına yeni bir aday yerleştirmesi gerekiyor.
Açıklanan takvime göre özel Cumhuriyetçi ön seçiminin 11 Ağustos’ta yapılması planlanıyor. Hiçbir aday yüzde 50’yi geçemezse 25 Ağustos’ta en fazla oy alan iki aday arasında ikinci tur düzenlenecek.
Kazanan Cumhuriyetçi aday, 3 Kasım’daki genel seçimde Demokrat adayla yarışacak.
Güney Carolina uzun süredir Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu bir eyalet. Demokratlar yıllardır eyalet çapındaki Senato seçimlerinde başarı sağlayamadı. Buna rağmen Graham’ın yokluğu, Cumhuriyetçi Parti içinde sert bir adaylık mücadelesi başlatabilir.
Muhtemel isimler arasında Vali Yardımcısı Pamela Evette, Temsilciler Meclisi üyeleri Nancy Mace ve Russell Fry ile eyaletin önde gelen Cumhuriyetçi siyasetçileri gösteriliyor.
Demokratların öne çıkan isimlerinden birinin çocuk doktoru Annie Andrews olabileceği belirtiliyor. Andrews daha önce Güney Carolina’da Temsilciler Meclisi seçimine katılmış ve Demokrat çevrelerde önemli miktarda kampanya bağışı toplamıştı.
Vali McMaster’ın önünde birkaç seçenek bulunuyor. Graham’ın kız kardeşini atayarak Trump’ın önerisini kabul edebilir. Seçime katılmayacağını açıklayan deneyimli bir Cumhuriyetçiyi geçiş dönemi için görevlendirebilir. Ya da kasım seçimlerinde aday olabilecek bir isme Senato avantajı sağlayabilir.
Son seçenek, Cumhuriyetçi ön seçimde taraf tutmak anlamına gelebilir. Çünkü geçici olarak Senato’ya atanan bir isim, seçimlerde görevdeki senatör unvanını kullanarak rakiplerine karşı bağış, medya görünürlüğü ve siyasi destek avantajı elde eder.
Bu nedenle valiler benzer durumlarda sık sık seçimlere katılmayacağını taahhüt eden geçici isimleri tercih ediyor.
Trump’ın Darline Graham Nordone önerisi de McMaster’a siyasi bir çıkış yolu sunabilir. Graham’ın kız kardeşinin atanması, herhangi bir Cumhuriyetçi adaya seçim öncesinde doğrudan avantaj sağlamadan boş koltuğun doldurulmasına imkân verebilir.
Graham’ın yerine atanacak kişi Senato’daki bir oyu geri getirebilir. Ancak Graham’ın dış politika, savunma, yargı ve parti yönetimi üzerindeki etkisini kısa sürede devralması kolay görünmüyor.
Graham, uzun yıllar boyunca John McCain ve Joe Lieberman ile birlikte Amerikan dış politikasının müdahaleci kanadının önemli temsilcilerinden biri oldu. Ukrayna’ya askeri desteği, İsrail’in güvenliğini, İran’a karşı sert politikaları ve yüksek savunma harcamalarını savundu.
Donald Trump’ı 2016 seçimleri sırasında ağır biçimde eleştirmesine rağmen daha sonra Trump’ın Kongre’deki en güçlü destekçilerinden birine dönüştü. Bu yakınlık sayesinde Trump ile geleneksel Cumhuriyetçi dış politika çevreleri arasında bağlantı kurabiliyordu.
Özellikle Ukrayna açısından Graham’ın kaybı önemli görülüyor. Graham, Trump’a yakın kalmayı başarırken Kiev’e verilen desteği savunan etkili Cumhuriyetçilerden biriydi.
Ölümünden kısa süre önce Zelenski ile görüşmesi ve Rusya yaptırımları için çalışması, siyasi kariyerinin son günlerine kadar dış politika üzerindeki etkisini sürdürdüğünü gösterdi.
Graham’ın Senato koltuğu geçici bir atamayla kısa sürede doldurulabilir. Ancak Washington’daki siyasi ağırlığının, uluslararası bağlantılarının ve Trump yönetimi üzerindeki etkisinin yerine konulması çok daha zor olacak.