İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Gençlerde kalp krizi alarmı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Dünya genelinde tıp alanındaki gelişmelerle birlikte insan ömrü uzuyor, ancak bu genel iyileşme tablosunun içinde dikkat çeken karanlık bir nokta var. Son yıllarda yapılan kapsamlı araştırmalar, genç yetişkinlerde görülen ani ölümlerin halk sağlığı için kaygı verici seviyelere ulaştığını gösteriyor. Nedenlerin başında ise teşhis edilmesi zor olan ve aniden gelişen kalp krizleri geliyor.
Küresel verilerdeki değişim
Saygın tıp dergisi Lancet’ta yayımlanan "Küresel Hastalık Yükü" araştırması, 1950 ile 2023 yılları arasındaki verileri mercek altına aldı. Çalışmaya göre son 75 yılda dünya genelinde ölüm oranları yüzde 66 oranında düştü. Ancak yaş gruplarına odaklanıldığında bu olumlu tablo tersine dönüyor. Özellikle ABD ve Kanada gibi gelişmiş ülkelerde 30-39 yaş grubundaki ölüm oranlarında ciddi artışlar gözlenirken, Türkiye’nin de bulunduğu bölgede genç ölümlerinde yukarı yönlü bir hareketlilik dikkat çekiyor.
Obezite sigarayı geçti
Kalp krizini tetikleyen nedenler de zaman içinde şekil değiştirdi. İsveç kaynaklı ve European Heart Journal'da yayımlanan uzun soluklu bir çalışma, 2006 yılında gençlerdeki kalp krizinin bir numaralı sebebinin sigara olduğunu, ancak 2020 sonrasında bu sırayı obezitenin aldığını belgeledi. ABD'de yapılan araştırmalar ise her beş kalp krizi vakasından birinin artık genç yetişkinlerde ve orta yaş grubunda görüldüğünü ortaya koyuyor. Uzmanlar, gençlerde görülen krizlerin büyük kısmında en az bir risk faktörü bulunduğunu, ancak teşhis edilemediğini belirtiyor.
Cinsiyet faktörü ve riskler
Araştırma sonuçları, kalp krizi riskleri ve sonuçları açısından kadınlar ve erkekler arasında önemli farklar olduğunu gösteriyor. Sağlıklı gruplarda kadınlar erkeklere nazaran daha düşük risk taşısa da, kriz geçiren grupta tablo kadınların aleyhine dönüyor. Kalp krizi geçiren kadınlarda yüksek tansiyon ve diyabet oranlarının erkek hastalara göre daha yüksek olduğu tespit edildi. Daha da önemlisi, kriz sonrası beş yıl içinde ölüm oranının kadınlarda erkeklere kıyasla daha yüksek seyrettiği görüldü.
Ani krizin mekanizması
Gençlerdeki kalp krizlerinin ölümcül olmasının temel nedenlerinden biri, sürecin yaşlılara göre çok daha hızlı ve belirtisiz ilerlemesi. İleri yaşlarda damar sertliği zamana yayılarak geliştiği için vücut yan damarlar oluşturabiliyor ve ağrı gibi sinyaller veriyor. Ancak gençlerde damar yapısı henüz esnek olduğundan, oluşan bir pıhtı aniden tam tıkanıklığa yol açabiliyor. Bu durum, "hiçbir şeyi yoktu" denilen kişilerin saniyeler içinde hayatını kaybetmesine neden olabiliyor.
Teşhiste yaşanan gecikmeler
Sağlık sistemindeki algı ve modern yaşam tarzı da riski büyütüyor. Healthcare Bulletin’de yer alan verilere göre, hem doktorlar hem de hastalar genç yaşta kalp hastalığı beklemediği için belirtiler çoğu zaman göz ardı ediliyor. Hareketsiz yaşam, ekran başında geçirilen uzun saatler, işlenmiş gıda tüketimi ve yoğun stres genç kalpleri yorarken, düşük risk grubunda görüldükleri için gerekli kontrollerin yapılmaması teşhis ve tedavide hayati gecikmelere yol açıyor.