Geç kahvaltı yaşam süresini kısaltabilir

VGN

31 bin yetişkini izleyen araştırmada, sabah 07.00-08.00 yerine 08.00-10.00 arasında ilk öğününü tüketenlerin genel ölüm riski yüzde 10 daha yüksek bulundu; bu çalışmada nedensellik kanıtlanmadı.

ABD’de 31 bin 44 yetişkinin verileri üzerinde yapılan yeni araştırma, günün ilk öğününü geç saatlerde tüketenlerde genel ve kalp damar hastalıklarına bağlı ölüm riskinin daha yüksek olduğunu gösterdi. İlk öğününü öğleden sonra tüketenlerde kalp kaynaklı ölüm riski, 07.00-08.00 arasında tüketenlere göre yüzde 46 daha yüksek hesaplandı. Araştırmacılar, sonuçların doğrudan neden sonuç ilişkisi kanıtlamadığını özellikle vurguladı.

31 bin yetişkinin verileri incelendi

European Journal of Clinical Nutrition’da yayımlanan araştırmada, ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Araştırması’na 1999-2018 yılları arasında katılan 40 yaş ve üzerindeki yetişkinlerin verileri kullanıldı.

Katılımcılardan önceki 24 saat içinde tükettikleri yiyecek ve içecekleri, bunları hangi saatlerde aldıklarıyla birlikte bildirmeleri istendi. Saat 04.00’ten sonra tüketilen ilk kalorili yiyecek veya içecek, araştırmada günün ilk öğünü olarak kabul edildi. Bu nedenle çalışma yalnızca geleneksel kahvaltı sofralarını kapsamıyor.

Katılımcılar ortalama 8,6 yıl takip edildi. Bu sürede 7 bin 129 kişi hayatını kaybetti. Ölümlerin 2 bin 259’unun kalp ve damar hastalıklarından kaynaklandığı belirlendi.

İlk öğün geciktikçe risk yükseldi

İlk öğününü 07.00-08.00 arasında tüketenler karşılaştırma grubu olarak alındı. İlk öğününü 08.00-10.00 arasında tüketenlerde herhangi bir nedene bağlı ölüm riski yüzde 10 daha yüksek bulundu.

İlk öğünün 10.00-12.00 arasına kaymasıyla risk farkı yüzde 19’a, öğleden sonraya bırakılmasıyla yüzde 29’a yükseldi. Kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerde de benzer bir eğilim görüldü.

İlk öğününü öğleden sonra tüketenlerin kalp kaynaklı ölüm riski, 07.00-08.00 grubuna göre yüzde 46 daha yüksek hesaplandı. Elli yaşındaki katılımcılar üzerinden yapılan modellemede, bu grubun tahmini yaşam süresi ortalama 2,46 yıl daha kısa çıktı.

Akşam öğününde farklı sonuç

Günün son öğünü için düz bir artış yerine U biçiminde bir ilişki belirlendi. Son öğününü 19.00-20.00 arasında tüketenlerle karşılaştırıldığında, 19.00’dan önce yemek yemeyi bitirenlerde genel ölüm riski yüzde 13 daha yüksek bulundu.

Gece yarısından sonra yemek yiyenlerde ise risk yüzde 27 yükseldi. Modellemeye göre en düşük risk 20.00 civarında görüldü. Ancak araştırmacılar, bu saatin herkes için ideal akşam yemeği zamanı olduğu sonucunun çıkarılamayacağını belirtti.

Yalnızca yemek aralığı belirleyici olmadı

Araştırma, günün ilk ve son öğünü arasındaki yemek yeme süresini de değerlendirdi. İlk öğünün saati hesaba katıldığında, yemek aralığının uzunluğu ile ölüm riski arasında bütün katılımcılar için geçerli ve tutarlı bir bağlantı bulunmadı.

Bu sonuç, yalnızca kaç saat yemek yenildiğine değil, yeme döneminin günün hangi saatinde başladığına da dikkat edilmesi gerektiğine işaret etti.

Neden sonuç ilişkisi kanıtlanmadı

Araştırmacılar, geç yemek yemenin vücudun günlük biyolojik ritmini etkileyebileceğini; yağ ve şeker metabolizmasında bozulmaya yol açabileceğini değerlendiriyor. Ancak bu olası mekanizmaların insanlardaki ölüm oranlarını doğrudan açıklayıp açıklamadığı henüz bilinmiyor.

Çalışmanın gözlemsel olması önemli bir sınırlılık oluşturuyor. Öğün saatleri büyük ölçüde başlangıçta alınan tek günlük beslenme kaydına dayanıyor. Vardiyalı çalışma, uyku düzeni, mevcut hastalıklar ve ekonomik koşullar da insanların yemek saatlerini etkileyebiliyor.

Bu nedenle sonuçlar, geç kahvaltının erken ölüme doğrudan yol açtığını göstermiyor. Geç öğünler bazı kişilerde sağlık sorunlarının nedeni değil, mevcut bir hastalığın veya düzensiz yaşam biçiminin göstergesi de olabilir.