Gaz fiyatları savaş etkisiyle sıçradı Avrupa'da yüzde 35 arttı
İsrail ve İran arasında enerji tesislerini hedef alan saldırıların ardından Avrupa’da doğalgaz fiyatları yüzde 35 yükseldi. Küresel piyasalarda arz endişesi artarken enerji güvenliği yeniden kritik gündem haline geldi.
Uzmanlar, LNG arzındaki kesintiler ve Hürmüz Boğazı riskinin sürmesi halinde Avrupa’nın yaz aylarında depolarını doldurmak için Asya ile sert rekabete gireceğini ve fiyat baskısının devam edeceğini belirtiyor.
ABD-İsrail ve İran arasında tırmanan çatışmalar, küresel enerji piyasalarında yeni bir şok dalgası yarattı. Özellikle enerji altyapılarının hedef alınması, doğalgaz fiyatlarında sert yükselişe neden oldu.
Uluslararası piyasalarda Avrupa doğalgaz vadelileri yüzde 35 artış gösterirken, bu yükselişin doğrudan Orta Doğu’daki saldırıların yarattığı arz endişesinden kaynaklandığı değerlendiriliyor.
İsrail’in İran’daki Güney Pars gaz sahasına saldırı düzenlemesiyle başlayan süreç, İran’ın Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki büyük LNG tesislerinden birini hedef almasıyla daha da tırmandı.
Katar’ın devlet enerji şirketi QatarEnergy de İran saldırısı sonrası Ras Laffan Sanayi Bölgesi’nde ciddi hasar oluştuğunu açıkladı. Bölge, dünyanın en büyük LNG ihracat merkezlerinden biri olarak biliniyor.
Katar Dışişleri Bakanlığı ise saldırıyı “tehlikeli bir tırmanış” ve “egemenlik ihlali” olarak nitelendirdi.
Gaz fiyatlarındaki bu sert yükseliş, Avrupa için son derece hassas bir döneme denk geldi. Kış aylarından düşük stok seviyeleriyle çıkan Avrupa ülkeleri, yaz aylarında depolarını yeniden doldurmak zorunda.
Ancak mevcut koşullar, Avrupa’nın LNG tedariki için Asya ülkeleriyle daha sert bir rekabete gireceği anlamına geliyor. Bu durum hem fiyatların yüksek kalmasına hem de arz güvenliği risklerinin artmasına yol açabilir.
Global Risk Management Baş Analisti Arne Lohmann Rasmussen, yaşanan gelişmelerin uzun vadeli etkilerine dikkat çekti.
Rasmussen, Katar’dan LNG sevkiyatının aylar hatta en kötü senaryoda yıllarca kesintiye uğrayabileceğini belirterek, “Savaşın sona ermesi tek başına krizi bitirmez. Hürmüz Boğazı açılsa bile piyasa dengesi hemen sağlanmayabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın, İsrail’in İran’daki enerji tesislerine yönelik yeni saldırılar düzenlemesini istemediği öne sürüldü.
Amerikan basınında yer alan haberlere göre Trump, Güney Pars saldırısından önceden haberdardı ve bunu İran’a bir mesaj olarak değerlendirdi. Ancak Washington yönetiminin, enerji altyapısına yönelik saldırıların daha fazla tırmanmasından endişe ettiği ifade ediliyor.
Enerji tesislerinin hedef alınması, sadece bölgesel değil küresel ekonomik dengeleri de tehdit ediyor. Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon ve enerji maliyetleri üzerinde yeni baskı yaratırken, özellikle Avrupa ekonomileri için riskler büyüyor.
Uzmanlara göre, Orta Doğu’daki gerilim kısa sürede düşmezse, enerji piyasalarında daha uzun süreli ve derin bir kriz yaşanması kaçınılmaz olabilir.