Fon krizi borsanın devlerini sarstı
Yatırım fonlarında eylül ortasında başlayan krizin ardından Borsa İstanbul’da kayıplar ekim ayında da sürdü. BİST30 şirketlerinin toplam piyasa değeri bir ayda 1,18 trilyon lira azalırken endekste yalnızca ASELSAN ve Garanti BBVA hisseleri ayı yükselişle tamamladı.
Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberinde aktarılan hesaplamalara göre BİST100 endeksi ekimde yüzde 9,94 geriledi. Borsada işlem gören şirketlerin toplam piyasa değerindeki aylık azalma ise 2,78 trilyon liraya ulaştı.
BİST30’da yalnızca iki hisse yükseldi
Ekim ayında ASELSAN hisseleri yüzde 3,12, Garanti BBVA hisseleri yüzde 1,87 değer kazandı. BİST30 kapsamındaki diğer hisseler ayı düşüşle kapattı.
TR Anadolu Metal Madencilik yüzde 29,97, Türk Altın İşletmeleri yüzde 26,64, SASA yüzde 19,44 ve Tofaş yüzde 19,39 geriledi.
Migros’taki düşüş yüzde 18,04, Kardemir’de yüzde 17,78, Ereğli’de yüzde 17,47 ve BİM’de yüzde 16,97 oldu. Pegasus yüzde 15,50, Türk Hava Yolları yüzde 14,49 değer kaybetti.
Bir buçuk ayda 6,4 trilyon liralık azalma
Haberdeki hesaplamalara göre borsada işlem gören şirketlerin toplam piyasa değeri, 15 Eylül’deki 20,03 trilyon liradan 30 Ekim kapanışında 13,63 trilyon liraya geriledi. Böylece yaklaşık bir buçuk aylık dönemde toplam azalma 6,4 trilyon lirayı buldu.
Aynı dönemde BİST100 şirketlerinin piyasa değeri 2,90 trilyon lira azalarak 10,63 trilyon liraya indi. BİST30 şirketlerinin toplam piyasa değeri ise 2,20 trilyon liralık düşüşle 7,73 trilyon liraya geriledi.
Bu rakamlar, hisselerin fiyatları üzerinden hesaplanan toplam şirket değerlerindeki azalmayı gösteriyor. Aynı tutarda nakdin piyasadan çekildiği anlamına gelmiyor.
En sert sektörel kayıp faktoringde
Ekim ayında finansal kiralama ve faktoring endeksi yüzde 69,3, halka arz endeksi yüzde 38,93 geriledi. BİST100 dışındaki hisseleri kapsayan BİST Tüm-100 endeksindeki düşüş yüzde 27,95 oldu.
Teknoloji endeksi yüzde 1,06, likit bankacılık endeksi yüzde 4,16 ve bankacılık endeksi yüzde 5,15 kayıpla ayı tamamladı. Bu endekslerdeki düşüşler, diğer bazı sektörlere göre daha sınırlı kaldı.
15 Eylül’den itibaren değerlendirilen dönemde ise BİST100 endeksindeki kayıp yüzde 22,55’e ulaştı.
628 hisseden 68’i ekimi yükselişle kapattı
Haberde incelenen 628 hisseden yalnızca 68’i ekim ayında değer kazandı. 15 Eylül’den başlayan dönemde pozitif kalan hisse sayısı ise 12 olarak aktarıldı.
Bu iki veri farklı dönemleri kapsıyor. Ekim ayındaki yükseliş sayısı ile krizin öncesinden başlayan dönemin toplam performansı bu nedenle birbirinden ayrılıyor.
Tera ve Pusula’da tasfiye kapsamı genişledi
Fon krizinde ekim ayının son haftasında yeni düzenleyici kararlar da alındı. SPK, 26 Ekim’de Tera Portföy ve Pusula Portföy’ün sermaye piyasası faaliyetlerini geçici olarak durdurdu.
Bloomberg HT’nin aktardığı karara göre iki şirketin daha önce tasfiye kapsamına alınmamış fonları da tasfiye sürecine dahil edildi. Tera Portföy’ün ilgili fonlarının tasfiye işlemleri için Türkiye İş Bankası, Pusula Portföy’ün ilgili fonları için Ziraat Bankası görevlendirildi.
Ekim kapanışına gelindiğinde, borsadaki fiyat kayıplarına fonların faaliyet ve tasfiye süreçlerine ilişkin yeni kararlar da eşlik etti. Bir şirketin hissesindeki düşüş ise o şirketin tasfiye edilen fonlarla hukuki veya mali bağlantısı bulunduğunu tek başına göstermiyor.