Fon kanunu yürürlüğe girdi. Ödemeler nasıl yapılacak?

VGN

Fon kanunu yürürlüğe girdi. SPK’nın belirleyeceği fonlarda yatırımcılara bir milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek. Ödemeler nihai alacaktan düşülecek; nakit yetersizse ödeme sırasına veya asgari tutara SPK karar verecek.

Tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin kanun, 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) belirleyeceği fonlarda yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilmesine imkân tanıyor.

Ödemelerin tutarı, yatırımcının net yatırımına, hak ve alacağına, fonun dağıtılabilir nakdine ve diğer yasal şartlara bağlı olacak. Ara ödeme, daha sonra hesaplanacak nihai alacaktan düşülecek.

Kanun hangi fonları kapsıyor?

7596 sayılı kanun, SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanunun yayımlandığı 27 Ekim itibarıyla tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor.

Düzenleme 17 Eylül 2026’dan geçerli olmak üzere yürürlüğe girdi. Diğer yatırım fonlarının tamamı için genel ve sürekli bir tasfiye sistemi oluşturmuyor.

1 milyon liralık ara ödeme nasıl hesaplanacak?

SPK’nın belirleyeceği fonlarda, endeksleme uygulanmadan hesaplanan net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcıya, bu tutarı aşmayacak şekilde ara ödeme yapılabilecek. Net yatırımı 1 milyon lira ve üzerinde olan yatırımcıya ise en fazla 1 milyon lira ödenebilecek.

Örneğin net yatırımı 600 bin lira olarak hesaplanan bir yatırımcı için ara ödeme tavanı 600 bin lira, net yatırımı 2 milyon lira olan yatırımcı için ise 1 milyon lira olacak. Bu örnekler ödenecek kesin tutarı göstermiyor: Fonun nakdi, yatırımcının hak ve alacağı ve diğer yasal sınırlar da dikkate alınacak.

Para piyasası niteliğindeki fonlar dışında ara ödeme, yatırımcının hesabındaki fon paylarının ödeme hesabından bir önceki gün sonu değerini de aşamayacak.

Ara ödeme karşılığında fon payları hemen iade edilmeyecek. Payların iadesi nihai tasfiye ödemesi sırasında yapılacak.

Fonun nakdi yetmezse ne olacak?

Dağıtılabilir nakit tüm ara ödemeleri karşılamaya yetmezse SPK, net yatırımı en düşük olan yatırımcıdan başlayarak ödeme yapılmasına karar verebilecek. Kurul ayrıca bütün fon pay sahipleri için bir asgari ara ödeme tutarı belirleyebilecek.

Bu nedenle kanun, her yatırımcıya aynı anda ve koşulsuz biçimde 1 milyon lira ödeme yapılacağı anlamına gelmiyor.

Nihai alacakta enflasyon nasıl dikkate alınacak?

Fon varlıklarının nakde çevrilmesinden sağlanan dağıtılabilir tutarın, kanunda tanımlanan toplam fon payı değerini karşılamaya yetmemesi halinde net yatırım hesabında enflasyon göstergeleri kullanılacak.

Hesaplamada, Türkiye İstatistik Kurumunun açıkladığı Tüketici Fiyat Endeksi ile Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi değişimlerinin aritmetik ortalaması esas alınacak. Ara ödeme tavanı hesaplanırken ise net yatırımın endeksleme uygulanmamış kısmı dikkate alınacak.

Bloke edilen paylar da kapsamda

17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilen, ancak fonun temerrüde düşmesi veya pay fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlara ilişkin bloke edilmiş paylar da tasfiye kapsamında değerlendirilecek.

Bu durumdaki yatırımcılar, ilgili payları bakımından fon pay sahibi olarak tasfiye hükümlerine tabi olacak.

Kayıplar ve geri kazanılan varlıklar

Fonlardan kaynaklanan kayıp ve zararlarda öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Zararı bu şirketlerden tahsil etmek mümkün olmazsa, sorumluluğu belirlenen diğer gerçek ve tüzel kişilere başvurulabilecek.

SPK’nın belirlediği zararlar ve sorumlular Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirilecek. Geri kazanılan tutarlar, ilgili fon için açılacak hesaplarda tutulacak ve tasfiye ile yatırımcı alacaklarının ödenmesinde kullanılabilecek.

Kanun ayrıca, belirlenen sınırların üzerinde getiri elde edenlerin fazla kazançlarını isteğe bağlı olarak iade etmesine imkân tanıyor.

Ödemeler ne zaman yapılacak?

Kanunda ara ödemeler için kesin bir başlangıç tarihi belirtilmiyor. Hangi fonlarda, hangi sırayla ve ne tutarda ödeme yapılacağı ilgili kararlar ve fonların nakit durumu çerçevesinde belirlenecek.

SPK’nın 1 Ekim’deki önceki duyurusunda, o tarihte belirlenen ara ödeme uygulamasında 1 milyon liralık üst sınırın yatırımcıya her fon için ayrı ayrı uygulanacağı açıklanmıştı. Fonlara ilişkin sonraki kararlar farklılık gösterebildiğinden yatırımcıların kendi fonlarına yönelik güncel duyuruları takip etmesi gerekiyor.

Daha önce ne kadar ödeme yapıldı?

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının 22 Ekim’de açıkladığı verilere göre, tasfiye sürecinin başlangıcından o tarihe kadar 55 bin 755 hesaba toplam 49,7 milyar lira tutarında ayni ve nakdi ödeme yapıldı. Tasfiye sürecindeki fon sayısının da 131’den 47’ye düştüğü bildirildi.

Aynı açıklamaya göre Hedef Portföy’ün kurucusu olduğu 31 fondan 18’inin tasfiyesi 21 Ekim itibarıyla tamamlandı; bu grupta 10 bin 8 hesaba toplam 8,9 milyar lira ödendi. Bu rakamlar 22 Ekim’de açıklanan durumu gösteriyor.