İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Fidan: Türkiye ile İsrail arasında açık çatışma yaşanması için hiçbir neden yok
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye ile İsrail arasında açık bir askeri çatışma yaşanması için herhangi bir neden bulunmadığını belirtti. Fidan, İsrail hükümetinin politikalarının yalnızca bölge ülkeleri açısından değil, İsrail’in güvenliği ve uluslararası istikrar bakımından da sorun oluşturduğunu söyledi.
NATO Zirvesi’nin ardından gazeteci Hadley Gamble’ın “On the Record” programına konuk olan Fidan; Türkiye-İsrail ilişkileri, ABD ile İran arasındaki ateşkes süreci, Gazze’deki insani durum, Suriye’nin geleceği ve Orta Doğu’da kurulması planlanan yeni bölgesel mekanizma hakkında değerlendirmelerde bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile yaşanan son gerilimin ardından ateşkesin sona erdiğine ilişkin değerlendirmesine katılmadığını belirten Fidan, karşılıklı gelişmelerin planlı bir misillemeden çok iletişim kopukluğundan kaynaklandığını ifade etti.
İranlı mevkidaşıyla perşembe gecesi telefon görüşmesi yaptığını aktaran Fidan, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin nasıl yürütüleceği konusunda taraflar arasında iletişim eksikliği ve yanlış anlaşılma bulunduğunu söyledi.
Her iki tarafın da ateşkesi korumak ve barış anlaşması yönünde ilerlemek istediğine inandığını dile getiren Fidan, buna rağmen kaza, provokasyon veya yanlış anlaşılma riskinin devam ettiğine dikkati çekti. Fidan, yeni bir çatışmanın önlenebilmesi için gerilimi düşürecek diplomatik adımların atılması gerektiğini belirtti.
Fidan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yaklaşan seçimler öncesinde iktidarını koruyabilmek amacıyla kamuoyuna yeni bir dış tehdit anlatısı sunmaya ihtiyaç duyduğunu savundu.
Netanyahu hükümetinin politikalarının yalnızca Türkiye açısından sorun oluşturmadığını belirten Fidan, söz konusu politikaların İsrail’in kendisi, bölge ülkeleri ve uluslararası güvenlik için yük haline geldiğini söyledi. Fidan, ABD Başkanı Trump’ın da bu durumun farkında olduğu görüşünü paylaştı.
İsrail hükümetinin bölgedeki askeri ve siyasi yaklaşımının uzun vadeli güvenlik sağlamadığını ifade eden Fidan, güvenliğin diğer ülkelerin egemenliği ve toprak bütünlüğü ihlal edilerek kurulamayacağını vurguladı.
İsrail’in yeni Şam yönetimini istikrarsızlaştırmaya çalışıp çalışmadığı yönündeki soruyu yanıtlayan Fidan, İsrail’in geçmişteki ve günümüzdeki bölgesel politikaları dikkate alındığında Suriye’nin güçlü ve istikrarlı biçimde gelişmesini istemediği değerlendirmesinde bulundu.
Suriye’de merkezi yönetimin güçlenmesinin ve ülkenin toprak bütünlüğünün korunmasının bölgesel istikrar açısından önem taşıdığını belirten Fidan, Avrupa ülkelerinin de İsrail’in bölgesel politikalarının oluşturduğu riskleri görmeye başladığını söyledi.
Fidan, Suriye’nin yeniden çatışma ortamına sürüklenmesinin yalnızca komşu ülkeleri değil, düzensiz göç, terör ve güvenlik sorunları nedeniyle Avrupa’yı da doğrudan etkileyebileceğine işaret etti.
Gazeteci Hadley Gamble’ın, karşılıklı açıklamaların sertleşmesinin ardından Türkiye ile İsrail arasında açık bir askeri çatışma yaşanıp yaşanmayacağına ilişkin sorusuna Fidan, “Açık bir çatışma yaşanması için hiçbir neden yok” yanıtını verdi.
Fidan, Türkiye’nin bölgesel gelişmeleri dikkatle takip ettiğini, ancak gerilimi büyütecek veya ülkeyi doğrudan bir çatışmaya sürükleyecek adımlardan kaçındığını belirtti.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin zirvede yaptığı değerlendirmelere de değinen Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İsrail tarafından gelebilecek herhangi bir provokasyonun tuzağına düşmeyecek deneyime ve siyasi birikime sahip olduğunu söyledi.
Türkiye’nin herhangi bir ülkeden çekinmediğini, buna karşın dış politikasını akılcı, kontrollü ve diplomatik yöntemlerle yürüttüğünü ifade eden Fidan, önceliğin bölgesel savaşın genişlemesini önlemek olduğunu vurguladı.
Gazze’deki insani durumu da değerlendiren Fidan, ABD Başkanı Trump tarafından desteklenen Barış Kurulu planının saldırıları ve kitlesel ölümleri durdurmak amacıyla kullanılabilecek önemli bir araç olduğunu söyledi.
Planın Gazze’deki çatışmaların durdurulması bakımından belirli bir işlev gördüğünü belirten Fidan, Filistinlilere yeterli barınak, ilaç, gıda ve insani yardım ulaştırılması konusunda verilen sözlerin henüz tam olarak yerine getirilemediğini ifade etti.
Körfez’de yaşanan savaş ve İran merkezli gelişmeler nedeniyle uluslararası kamuoyunun dikkatinin Gazze’den uzaklaştığını dile getiren Fidan, Filistin halkının temel ihtiyaçlara erişebilmesi için uluslararası toplumun İsrail üzerindeki baskısını artırması gerektiğini söyledi.
Fidan, ateşkesin yalnızca silahların susması anlamına gelmediğini, insani yardımın kesintisiz ulaştırılması, sivillerin korunması ve Gazze’nin yeniden inşası için somut adımlar atılması gerektiğini belirtti.
Bölgedeki sorunların öncelikle bölge ülkeleri tarafından sahiplenilmesi gerektiğini ifade eden Fidan, Türkiye, Pakistan, Mısır ve Suudi Arabistan’ın yılın başında yeni bir çalışma grubu kurduğunu açıkladı.
Çalışma grubunun bölgede barışa dayalı yeni bir düzen kurulmasına katkı sağlamayı amaçladığını belirten Fidan, girişimin Arap Birliği veya Körfez İşbirliği Konseyi gibi mevcut kurumların yerini almak üzere oluşturulmadığını söyledi.
Mevcut bölgesel kuruluşların resmi prosedürler nedeniyle hızlı karar almakta zorlanabildiğini ifade eden Fidan, dört ülkenin oluşturduğu mekanizmanın gelişmeler karşısında daha hızlı hareket etmesini ve alınan kararları uygulamaya dönüştürmesini hedeflediklerini kaydetti.
Fidan’ın açıklamasına göre çalışma grubu; bölgesel krizlerin çözülmesi, ülkelerin egemenlik haklarının korunması, çatışmaların önlenmesi ve kalıcı bir güvenlik mimarisinin kurulması amacıyla temaslarını sürdürecek.
Bölgesel barışın bütün ülkelerin egemenliğine, siyasi bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesiyle sağlanabileceğini belirten Fidan, İran’ın bölgedeki vekil güçleriyle ilişkilerinin de yeni güvenlik düzeni kapsamında ele alınması gerektiğini söyledi.
İran’ın uzun yıllardır farklı ülkelerde desteklediği silahlı yapıları önleyici güvenlik politikasının parçası olarak gördüğünü ifade eden Fidan, İsrail’in de güvenlik gerekçesiyle bölge ülkelerinin topraklarında askeri faaliyet yürüttüğünü kaydetti.
Fidan, bölgedeki bütün aktörlerin güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü güvence altına alacak ortak bir sistem oluşturulması halinde ülkelerin sınır ötesindeki askeri yapılanmalara veya vekil güçlere ihtiyaç duymayacağını belirtti.
İran’ın yeni bölgesel gerçekleri değerlendirebilecek siyasi olgunluğa sahip olduğuna inandığını söyleyen Fidan, ABD ile İran arasında kapsamlı bir barış anlaşmasına varılması durumunda bölgenin güvenlik sorunlarının daha sağlıklı bir zeminde görüşülebileceğini ifade etti.
Fidan, Orta Doğu’da kalıcı istikrarın askeri üstünlük veya karşılıklı tehditlerle kurulamayacağını belirterek bütün ülkelerin meşru güvenlik kaygılarının dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin hedefinin yeni cepheler açılması değil, mevcut çatışmaların sona erdirilmesi olduğunu kaydeden Fidan, Gazze, Suriye, Irak, İran ve Körfez’deki gelişmelerin birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirtti.
Bölge ülkeleri arasında düzenli iletişim kurulmasının yanlış anlaşılma ve provokasyon riskini azaltacağını ifade eden Fidan, diplomasinin devre dışı kaldığı her durumda küçük bir olayın geniş çaplı çatışmaya dönüşebileceği uyarısında bulundu.