İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Facebook’un sırlarını açıklayan Haugen’in hikâyesi sinemada
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Facebook’un iç belgelerini kamuoyuna taşıyarak sosyal medya platformlarının işleyişini dünya gündemine sokan Frances Haugen’in hikâyesi, The Social Reckoning filmiyle sinemaya taşındı. Aaron Sorkin’in yazıp yönettiği yapımda Haugen’i, Anora filmiyle Oscar kazanan Mikey Madison canlandırıyor. Film, Facebook’un büyüme hikâyesinin ardından bu büyümenin kullanıcılar ve toplum açısından doğurduğu sorunlara odaklanıyor.
TIME dergisinde yayımlanan haberde, Haugen ile Madison ilk ortak söyleşilerinde hem filmin hazırlık sürecini hem de sosyal medya şirketlerinin sorumluluğunu anlattı. Söyleşide gençlerin ruh sağlığından Meta’ya karşı açılan davalara, Mark Zuckerberg’in yönetim anlayışından yapay zekânın geleceğine kadar pek çok konu ele alındı.
Facebook’un kuruluşundan hesap verme tartışmasına
2010’da gösterime giren The Social Network, Facebook’un kuruluşunu ve Mark Zuckerberg’in yükselişini anlatmıştı. İlk filmin senaryosunu yazan Sorkin, yeni yapımda hikâyenin odağını değiştirerek şirketin içinden gelen bir çalışanın açıklamalarına yöneliyor.
The Social Reckoning, aynı dünyayı farklı bir dönemde ve başka bir kişinin gözünden ele alıyor. Hikâyenin merkezinde, şirketin elindeki bilgilerle kamuoyuna sunduğu tablo arasında fark bulunduğunu savunan Haugen ve belgelerini paylaştığı gazeteci Jeff Horwitz yer alıyor.
Filmde Horwitz’i Jeremy Allen White, Zuckerberg’i ise Jeremy Strong canlandırıyor. Gerçek olaylardan esinlenen yapım, Haugen’in açıklamalarına giden süreci dramatik bir anlatımla işliyor.
İç belgeler hangi sorunları gündeme taşıdı?
Haugen’in 2021’de paylaştığı şirket içi belgeler, Facebook’un içerik sıralama sistemleri ve Instagram’ın genç kullanıcılar üzerindeki etkileri konusunda geniş bir tartışma başlattı. Özellikle etkileşimi artıran algoritmaların kutuplaştırıcı içerikleri öne çıkarabildiği ve bazı genç kızların beden algısıyla ilgili sorunlarını ağırlaştırabildiği yönündeki bulgular kamuoyunun dikkatini çekti.
Tartışma, zararlı içeriklerin platformlarda bulunmasının ötesine geçti. Şirketin kendi araştırmalarından hangi riskleri öğrendiği, bunlara nasıl karşılık verdiği ve büyüme hedefleriyle güvenlik önlemleri arasında nasıl tercihler yaptığı sorgulandı.
Haugen, 5 Ekim 2021’de ABD Senatosundaki bir oturumda da ifade verdi. Zuckerberg ise şirketin kârı kullanıcı güvenliğinin önüne koyduğu yönündeki suçlamaları reddetti.
18 milyar dolara ulaşan uzlaşma tartışmayı bitirmedi
Meta, Ağustos 2026’da ABD’de eyaletlerle yürüttüğü hukuki süreçte, toplam ödemeleri on yıllık dönemde 18 milyar dolara kadar çıkabilecek bir uzlaşmaya vardı. Davalarda, Facebook ve Instagram’ın gençleri platformlarda tutacak biçimde tasarlandığı ve ruh sağlıklarına ilişkin risklerin yeterince açıklanmadığı ileri sürülüyordu. Şirket uzlaşma kapsamında herhangi bir hukuka aykırılık kabul etmedi.
Anlaşma, genç hesaplar için kullanım süresi sınırları, gece erişim kısıtlamaları ve ebeveyn denetimini güçlendiren önlemler de içeriyor. Meta, gençlerin korunması için diğer büyük platformların da benzer standartları benimsemesi gerektiğini savunuyor.
Haugen ise bu gelişmeyi hukuki hesaplaşmanın ilk aşaması olarak değerlendiriyor. Okul bölgelerinin, çocukların ve ailelerin açtığı diğer davaların önemini koruduğunu belirtiyor.
Okul bölgelerinin davalarında tutarların 100 milyar doları aşabileceğini, hatta 200 milyar dolara ulaşabileceğini öngörüyor. Bu rakamlar Haugen’in kişisel tahminleri; bu tutarlarda kesinleşmiş bir ödeme yükümlülüğü bulunmuyor.
Madison için belirleyici olan senaryoydu
Mikey Madison, senaryo eline ulaştığında Facebook belgelerinden haberdar olduğunu, ancak Haugen’in adını bilmediğini anlattı. Onu araştırmaya başladığında fiziksel görünümlerinin farklı olması nedeniyle Sorkin’in neden kendisini seçtiğini merak etti.
Yönetmenin yaklaşımı, oyuncunun karakteri senaryodan hareketle kurması yönündeydi. Madison da rolüne hazırlanırken Haugen’in anılarını okuduğunu ve anlamadığı konuları araştırdığını söyledi.
Oyuncunun sosyal medyayla ilişkisi de canlandırdığı hikâyeyle ilginç bir bağ kuruyor. Madison, 13 yaşındayken bir Instagram hesabı olduğunu, ancak kullanımının o dönemde sona erdiğini belirtiyor. Bunun özel bir korunma kararı olmadığını, sosyal medyayla kalıcı bir ilişki geliştirmediğini anlatıyor.
Sorkin’in hızlı diyaloglarına hazırlanmak
Sorkin’in senaryolarıyla özdeşleşen hızlı konuşmalar, Madison için çekimlerin zorlayıcı taraflarından biri oldu. Oyuncu, cümlelerin ritminin, virgüllerin ve duraklamaların yönetmen açısından son derece belirli olduğunu söylüyor.
İlk çekim gününde bir sahneyi yedi ya da sekiz kez tekrarladıktan sonra Sorkin’in aradığı tempoya yaklaşabildiklerini anlatan Madison, bu çalışma biçiminin sahnelere yoğunluk kazandırdığını düşünüyor.
Haugen’e göre hızlı diyaloglar, kendi deneyiminden de izler taşıyor. Horwitz ile ikisinin de hızlı konuştuğunu ve ayrıntılara daldıklarında heyecanlı bir iletişim kurduklarını belirtiyor.
Zuckerberg’in gücü ve yalnızlığı üzerine
Haugen, Zuckerberg’in kararlarını değerlendirirken şirket kurucusunun elinde topladığı kontrole dikkat çekiyor. Silikon Vadisi’nde bu ölçekte bir şirket üzerinde benzer düzeyde etkisini koruyan çok az kurucu bulunduğunu savunuyor.
Zuckerberg’in uzun süre yalıtılmış bir çevrede yaşamasının önceliklerini etkilediği görüşünü dile getiriyor. Bu değerlendirme, Haugen’in şirketin yönetimine ilişkin kişisel yorumu olarak öne çıkıyor.
Madison ise Zuckerberg’i canlandıran Jeremy Strong ile yarım günden az bir süre birlikte çalıştığını anlatıyor. Bir sahneyi paylaştıklarını söyleyen oyuncu, Strong’un çalışma yöntemini ilgi çekici bulduğunu ve gelecekte onunla yeniden çalışmak istediğini belirtiyor.
Hayatını değiştiren sağlık mücadelesi
Haugen, Facebook’ta çalışmaya başlamasından önce geçirdiği ağır sağlık sorunlarının risk alma biçimini değiştirdiğini de anlattı. Yoğun biçimde bisiklete binebildiği bir yaşamdan tekerlekli sandalye kullanmak zorunda kaldığı bir döneme geçtiğini söyledi.
Kendi anlatımına göre bacağında oluşan büyük bir pıhtı nedeniyle birden fazla ameliyat geçirdi. Hastanedeki tedavisi sırasında kan sulandırıcı ilaca alerjik tepki verdi. Aynı dönemde işini kaybettiğini ve evliliğinin sona erdiğini belirtti.
Haugen, bu süreçten sonra yeniden ayağa kalkmasının korkularıyla ilişkisini değiştirdiğini düşünüyor. Hayatındaki bu bölüm filmde ayrıntılı biçimde yer almasa da Sorkin’in anlatıyı Facebook’un ve Zuckerberg’in işleyişine odaklamasını anlayışla karşılıyor.
Yapay zekâ için de güvenlik çağrısı
Söyleşide sosyal medyadaki büyüme baskısının yapay zekâ şirketlerinde de benzer sorunlar yaratıp yaratmayacağı tartışıldı. Haugen, ticari başarıyla kullanıcı güvenliğinin birlikte sağlanabileceğini savunuyor.
Ona göre kısa vadeli etkileşime fazla odaklanmak, şirketlerin uzun vadeli çıkarlarını da zedeleyebiliyor. Rahatsız edici içerikler, zorbalık, düşük nitelikli yapay zekâ üretimleri ve yoğun reklamlar, kullanıcıların üründen uzaklaşmasına yol açabiliyor.
Haugen, iyi yönetim ve denetimin şirketleri daha uzun vadeli kararlar almaya yöneltebileceğini belirtiyor. Yapay zekâ alanında ise değişimin hızının güvenlik önlemlerini ve düzenleme çalışmalarını zorlaştırdığına dikkat çekiyor.
Zuckerberg’in filmi izlemesini istiyor
Haugen’in filmden beklentilerinden biri, Zuckerberg’in de yapımı izlemesi. Jeremy Strong’un performansının, Meta’nın kurucusunu kendi hayatına, kararlarına ve geride bırakmak istediği mirasa dışarıdan bakmaya yöneltebileceğini düşünüyor.
Madison, Zuckerberg’in filmi izleyeceğine inandığını söylüyor. Haugen ise sanatın, insanın gündelik hayatında fark edemediği yönlerini görünür kılabileceği görüşünü paylaşıyor.