Eurovision'da İsrail krizi büyüyor: EBU ihraç oylamasını gündeme almadı

VGN

Avrupa Yayın Birliği'nin 95'inci Genel Kurul toplantısı, İsviçre'nin Cenevre kentinde Eurovision tarihinin en tartışmalı kararlarından birine sahne oldu. Genel kurulda, İsrail'in 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'ndan ihraç edilip edilmeyeceğine dair herhangi bir oylama yapılmadı. Bunun yerine üyeler, yarışmanın oylama sistemini ve katılım kurallarını güncelleyen bir pakete onay verdi. EBU'nun yazılı açıklamasında, “güven ve şeffaflığı güçlendirmek” amacıyla Eurovision'un oylama sisteminde değişikliklere gidildiği, yeni kuralları kabul eden tüm EBU üyelerinin 2026 yarışmasına katılmaya hak kazanacağı bildirildi. Böylece, İsrail'e açıkça ayrı bir istisna tanınmaksızın, fiilen katılımının önünün açıldığı yorumları güç kazandı. Açıklamaya göre, üyeler gizli oylamada 21 Kasım'da duyurulan yeni önlem ve tedbir paketine geniş çoğunlukla onay verdi. Ancak, 2026'da yarışmaya hangi ülkelerin katılıp katılmayacağı konusunda ayrı bir oylama yapılmadı. Üyelerin çoğu, “katılım için yeni bir oylamaya gerek olmadığı” görüşünde birleşti ve yarışmanın ek tedbirlerle planlandığı gibi sürdürülmesi gerektiğini savundu. Toplantı öncesinde EBU üyeleri, Eurovision'a katılım meselesine ilişkin kapsamlı bir tartışma yürüttü. Bu tartışmalarda, özellikle Gazze'deki savaş ortamında kamu hizmeti yayıncılığının bağımsızlığının ve gazetecilerin çatışma bölgelerinde haber yapma özgürlüğünün korunmasının hayati önem taşıdığı vurgulandı. Eurovision takvimi işliyor, nihai liste Noel öncesi açıklanacak EBU, oylama sonrasında yayıncı kuruluşlardan 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılıp katılmayacaklarını resmen bildirmelerini istedi. Katılımcı ülkelerin tam listesinin Noel öncesinde açıklanacağı duyuruldu. 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'nın finali 16 Mayıs 2026'da Avusturya'nın başkenti Viyana'da yapılacak. Yarı finaller ise 12 ve 14 Mayıs tarihlerinde düzenlenecek. EBU Başkanı Delphine Ernotte Cunci, yaptığı değerlendirmede, oylamanın sonucunun üyelerin “dünyanın en büyük canlı müzik etkinliği” olarak tanımladığı Eurovision'da şeffaflık ve güveni koruma iradesini gösterdiğini savundu. Ancak genel kurulun bu kararı, özellikle Gazze'deki sivil can kayıpları ve basın özgürlüğüne yönelik kısıtlamalar nedeniyle İsrail'in yarışmadan çıkarılmasını talep eden ülkelerde derin bir hayal kırıklığı yarattı. İspanya: “Eurovision artık jeopolitik bir festival” İlk sert tepki, aylardır İsrail'e açık itirazını sürdüren İspanya'dan geldi. Devlet kanalı RTVE'nin Yönetim Kurulu, daha eylül ayında aldığı ilke kararını hatırlatarak, İsrail'in yarışmada yer alması halinde İspanya'nın Eurovision'dan çekileceğini duyurmuştu. Cenevre'deki toplantıdan sonra EBU'nun İsrail'in katılımına fiilen izin vermesi üzerine RTVE, 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'ndan resmen çekildiğini açıkladı. RTVE Başkanı Jose Pablo Lopez, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Eurovision'a ağır bir eleştiri yöneltti. Lopez, EBU genel kurulunda yaşananların, Eurovision'un artık sadece bir şarkı yarışması olmadığını gösterdiğini belirterek, “Eurovision, jeopolitik ve parçalanmış çıkarların egemen olduğu bir festivale dönüştü” ifadesini kullandı. RTVE'nin çekilme kararı, İspanya'nın yalnızca yarışmada temsil edilmeyeceği anlamına gelmiyor; aynı zamanda Viyana'daki finali ve 12-14 Mayıs'taki yarı finalleri de yayınlamayacak. Bu hamle, yıllardır Eurovision'u büyük ilgiyle takip eden İspanyol izleyici için köklü bir kırılma anlamına gelirken, EBU içindeki siyasi tartışmayı da daha görünür hale getirdi. İrlanda: “Gazze'deki can kayıpları varken katılım vicdanen mümkün değil” Benzer bir çizgi, aylar önce İsrail'in yarışmadan çıkarılmaması halinde Eurovision'a katılmayacağını duyuran İrlanda kamu yayıncısı RTE tarafından da benimsendi. EBU'nun Cenevre'deki kararı sonrası RTE, 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmayacağını ve yarışmayı yayınlamayacağını resmen ilan etti. RTE'nin açıklamasında, İsrail'in yarışmaya kabul edildiği bir ortamda İrlanda'nın sahnede yer almasının “vicdanen kabul edilemez” olduğu vurgulandı. Metinde, Gazze'deki yoğun sivil can kaybı ve süregelen insani kriz hatırlatılarak, çok sayıda sivilin hayatını tehlikeye atan bu tablo karşısında Eurovision'da yer almanın kamu yayıncılığının değerleriyle bağdaşmadığı ifade edildi. Ayrıca Gazze'de gazetecilerin hedef alınarak öldürüldüğüne, uluslararası gazetecilerin de hâlâ bölgeye girişinin engellendiğine dikkat çekildi. RTE, bu koşullarda İsrail ile aynı sahnede yer almanın, ifade özgürlüğü ve basın güvenliği konusundaki tavrıyla çelişeceğini savundu. Hollanda: “Gazze'deki insani acılar, basın özgürlüğü kısıtlamaları ve siyasi müdahaleler” Hollanda'nın önemli kamu yayıncılarından AVROTROS da, uzun süredir yürüttüğü iç değerlendirme sürecinin ardından 2026 Eurovision'dan çekileceğini ilan etti. Kuruluşun açıklamasında, Gazze'deki ağır insani acılar, basın özgürlüğüne getirilen kısıtlamalar ve Eurovision'un son edisyonunu çevreleyen siyasi müdahalelerin, savundukları kamusal değerlerle bağdaşmadığı belirtildi. AVROTROS, daha 12 Eylül 2025'te yaptığı bir duyuruda, Gazze'deki ciddi insani acıların ve basın özgürlüğü ihlallerinin kendileri için bir eşik olduğunu açıklamıştı. Son kararla birlikte, İsrail'i temsil eden yayıncı KAN'ın yarışmaya katılımı, Hollandalı yayıncı açısından artık kamu hizmeti yayıncılığının temel ilkeleriyle uyumsuz bir adım olarak değerlendirildi. Kuruluş, güvenilirlik, bağımsızlık ve insanlık kavramlarını “yol gösterici ilkeler” olarak tanımlarken, Eurovision sahnesinde bu ilkelerle çelişen bir duruşa ortak olamayacağını ilan etti. Slovenya: “Geçen yıl İsrail'in performansı siyasiydi” İsrail'in katılımına karşı çıkıp Eurovision'dan çekileceğini açıklayan bir diğer ülke Slovenya oldu. Slovenya Radyo ve Televizyonu Yönetim Kurulu Başkanı Natalija Gorscak, EBU'nun, Rusya'nın Eurovision'a katılmasına izin vermediğini, ancak İsrail söz konusu olduğunda benzer bir tutum sergilemeye cesaret edemediğini söyledi. Gorscak, Gazze'de 200'den fazla gazetecinin öldürüldüğünü ve bölgeye hâlâ bağımsız gazetecilerin giriş yapamadığını vurguladı. Geçen yılki Eurovision'da İsrail'in sahne performansının açık biçimde siyasi mesajlar içerdiğini belirten Gorscak, kurumun “Eurovision'a siyasetin girmemesi için” mücadele verdiğini hatırlattı. Slovenya cephesinden verilen en sert mesaj, “Gazze'de öldürülen on binlerce çocuk varken İsrail sahnedeyse biz olmayacağız” sözleri oldu. Bu çıkış, Eurovision'un sahnesinin siyasi semboller ve çatışmalarla ne ölçüde iç içe geçtiği tartışmasını daha da alevlendirdi. Belçika'da karmaşık tablo: VRT çekiliyor, RTBF beklemede Belçika'da ise tablo daha karmaşık. Flamanca yayın yapan kamu kanalı VRT, gelecek yıl Eurovision'da yer almayacağını duyurdu. Kurum, yazılı açıklamasında, EBU bünyesinde barış, insan hakları ve şefkat kavramlarına daha net bir bağlılık savunmaya devam edeceklerini vurguladı. VRT, Eurovision'a olan bağlılıklarının, EBU'nun önümüzdeki yıllarda bu konulardaki endişeleri nasıl ele alacağına bağlı olacağını kaydetti. VRT'nin kararına rağmen, bu durum Belçika'nın yarışmada kesin olarak temsil edilmeyeceği anlamına gelmiyor. Zira ülkede Eurovision'da yarışmacı gönderme yetkisi dönüşümlü olarak VRT ile Fransızca kamu yayıncısı RTBF arasında paylaşılıyor. Bu yıl yarışmacıyı belirleme hakkı RTBF'de bulunuyor. RTBF, Belçika adına yarışmaya katılıp katılmama kararını ilerleyen günlerde açıklayacağını duyurdu. Dolayısıyla Belçika, bir yanda VRT'nin güçlü etik itirazı, diğer yanda ise henüz netleşmemiş RTBF tutumuyla, EBU içindeki tartışmanın en sembolik ülkelerinden biri haline gelmiş durumda. Eurovision'un geleceği ve kamu yayıncılığının sınavı Cenevre'deki oylama, teknik olarak Eurovision'un oylama sistemini modernize eden bir adım gibi sunulsa da, sahadaki asıl tartışma İsrail'in katılımına izin verilirken Gazze'deki savaş, insani kriz ve gazeteci ölümlerinin görmezden gelinip gelinmediği sorusunda düğümleniyor. Boykot kararı alan ülkeler, Eurovision'u bir müzik şovu olmanın ötesinde, kamu yayıncılarının değerlerini temsil eden bir platform olarak gördüklerini yüksek sesle dile getiriyor. İspanya, İrlanda, Hollanda, Slovenya ve VRT'nin attığı adımlar, EBU'nun “siyasetten bağımsız eğlence” söylemi ile sahadaki gerçekler arasındaki gerilimi açığa çıkarıyor. Önümüzdeki günlerde RTBF başta olmak üzere diğer kamu yayıncılarının nasıl bir tutum alacağı, hem 2026 Viyana yarışmasının katılımcı listesini hem de Eurovision'un gelecekte hangi ilkelere dayanacağına dair tartışmaları belirleyecek gibi görünüyor. Son kertede, Cenevre'de alınan karar da, ardından gelen boykot açıklamaları da sadece bir şarkı yarışmasının değil, Avrupa kamu yayıncılığının hangi değerler etrafında şekilleneceğine dair daha geniş bir sınavı işaret ediyor. Bu sınavın sonucunu ise Noel öncesi açıklanacak katılımcı listesi kadar, önümüzdeki yıllarda EBU içinde sürecek sert tartışmalar belirleyecek.

Diğer haberler

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek: 5,1 milyar dolar değerinde 10 anlaşmaya imza attık

Aliağa'daki patlamaya ilişkin 9 tutuklama patrona ev hapsi verildi

TCMB yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5’e yükseltti

Asistan hekim Pelin Pınar yaşamını yitirdi

Nvidia yönetimi Jensen Huang’ın geleceğini görüşüyor

TCMB dört kredi türünde sınırı yükseltti

Nvidia’da ikinci sarsıntı, bu kez kendi yöneticisi

Bu iklim meselesi hepimizi yakından ilgilendiriyor

Sabah Yönetim ve yazarları Turkuvaz’ın hedef alındığını savundu

Erdoğan’dan COP31’de gelişmiş ülkelere sorumluluk çağrısı